Kirchberg BE

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
S BE im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Bern und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Kirchberg vermyde, wo öppis anders meined.
Kirchberg
Wappe vo Kirchberg
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Bärn (BE)
Verwautigschreis: Ämmitauw
BFS-Nr.: 0412i1f3f4
Poschtleitzahl: 3422
UN/LOCODE: CH KHB
Koordinate: 611199 / 21502247.0861117.586119505Koordinaten: 47° 5′ 10″ N, 7° 35′ 10″ O; CH1903: 611199 / 215022
Höchi: 505 m ü. M.
Flächi: 9,0 km²
Iiwohner: 5671 (31. Dezämber 2012)[1]
Website: www.kirchberg-be.ch
Luftbiud vo Chiuperg

Luftbiud vo Chiuperg

Karte
Brienzersee Kanton Luzern Kanton Solothurn Kanton Solothurn Bern-Mittelland (Verwaltungskreis) Interlaken-Oberhasli Seeland (Verwaltungskreis) Thun (Verwaltungskreis) Oberaargau (Verwaltungskreis) Aefligen Affoltern im Emmental Alchenstorf Bätterkinden Burgdorf BE Dürrenroth Eggiwil Ersigen Hasle bei Burgdorf Heimiswil Heimiswil Hellsau Hindelbank Höchstetten BE Kernenried Kirchberg BE Koppigen Krauchthal Langnau im Emmental Lauperswil Lützelflüh Lützelflüh Lützelflüh Lyssach Mötschwil Niederösch Oberburg BE Oberburg BE Oberburg BE Oberösch Röthenbach im Emmental Rüderswil Rüdtligen-Alchenflüh Rüegsau Rumendingen Rüti bei Lyssach Schangnau Signau Sumiswald Trachselwald Trub Trubschachen Utzenstorf Wiler bei Utzenstorf Willadingen Wynigen ZielebachKarte von Kirchberg
Iber des Bild
w

Chiuperg (amtlech Kirchberg) isch e politischi Gmeind im Verwautigskreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwiz.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Chiuperg isch es Dorf am rächte Stade vor Ämme. Es isch vo Rüedtlige-Aucheflüeh nume dür d Ämme trennt. Zue dr Gmeind ghört ou na dr Bütikofe. D Gmeindsflächi bsteit us 47,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 32,9 % Waud, 18,2 % Sidligsflächi u 1 % süschtigi Flächi.

Z Höchfäud isch der Dorfhügu, ä teu dervo streckt sech bis zum Zäntrum vom Dorf, won der Hügu när Chiuchhoger heisst, wöu die witt um sichtbari Chiuche druf steit.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Chiuperg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 994 aus Chilcberc. Im Jahr 1911 isch Bickige zue Chiuperg choo, 1953 isch Rumedinge eigeständig worde. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

Bevöukerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jahr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iiwohner 1092 1268 1276 1535 1512 1733 2069 2316
Jahr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iiwohner 2498 2581 2776 3304 3595 3966 4760 5244

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 12,7 % gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

72,8 % vo de Iiwohner si evangelisch-reformiert, 13 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis gää: BDP 22,2 %, CVP 2,0 %, EVP 4,5 %, FDP 10,1 %. GLP 5,1 %, GP 5,2 %, SP 17,6 %, SVP 28,4 %, Suschtigi 4,9 %.

Gmeindspresidänt vo Chiuperg isch dr Werner Wyss (Stang 2013).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,5 % gläge. Z Chiupberg gits viu Iifchoufsmüglechkeite, Banke, Bus-Hautsteue, Schuele u no viu meh.

Verchehr[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ä eigete Bahnhof het's aber nid, dä isch gad uf der angere Ämmesitte und heisst Chiupberg-Aucheflüeh (Kirchberg-Alchenflüh).

Chiupberg het o ä Outobahnusfahrt vor A1 und ä Umfahrigsstrass, wo sitt es paar Jahr z Dorfzäntrum verchehrstechnisch söu entlaste. Z Dorfzäntrum isch o ersch gad teuwiis nöi gstautet worde, d Trottoir si verbreiteret worde und mä het sogar Böim pflanzt. So söu das ganze chly meh nacheme Zäntrum usgseh, wo me sech o aus Fuessgänger cha ufhaute. Im gliiche Atemzug si aber uf dene verbreiterete Trottiors ou grad no nöji Parkplätz bout worde, wo dä Fuessgängerberiich grad wider chly abwärte.

Sprach u Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bir Voukszeuuig 2000 hei vo de 5244 Iiwohner 90,9 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,9 % Französisch u 3 % Italienisch.

Dr Bärndütsch vo Chiuperg ghört zum Hochalemannisch un ungerscheidetsech aber zum Teu chly vom Bärndütsch, wo me ir Stadt Bärn redt.

Lüt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Fritz Widmer, Liedermacher, * 5. Februar 1938 z Chiubärg; † 28. April 2010 z Bärn

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Chiupberg – Sammlig vo witere Multimediadateie