Ürner Alpe

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Ürner Alpe
Urner Alpen.png
Dammastock

Dammastock

Höchst Gipfel Dammastock (3'630 m ü. M.)
Lage zum greschte Dail im Kanton Üri (Schwyz)
Deil vo Zäntralalpe, Weschtalpe
Koordinate 680000 / 175000Koordinate: 46° 43′ N, 8° 29′ O; CH1903: 680000 / 175000

fffff

D Ürner Alpe sin e Gebirgsgruppe in dr Weschtalpe. Si lige in dr Schwyz in dr Kanten Üri, Wallis, Bärn, Nidwaudä un Obwalde. D Ürner Alpe sin zwisch em Vierwaldstättersee im Norde, em Rüüssdal (Gotthardags) im Oschte, em Furkapass un em Grimselpass im Side un em Brünigpass im Weschte.

Abgränzig un Ufdailig no SOIUSA[ändere | Quälltäxt bearbeite]

No SOIUSA sin d Ürner Alpe d Untersektion 12.I un dodermit Dail vu dr Bärner Alpe i. w.S..

Dodermit bschränke si d Ürner Alpe no SOIUSA fascht uusschliessli uf dr Kanton Üri.

Gliderig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zue dr Gebirgsgruppe ghere die drei Untergruppe:

  • Dammastock-Gruppe (im ängere Sinn)[1] im Side (Dammastock)
  • Zug vum Titlis im Zäntrum mit Uuslaifer gege Nordweschte (Titlis 3'238 m ü. M.)
  • Ürirotstock-Gruppe im Nordoschte (Üri Rotstock 2'928 m ü. M.)

Di Abgränzig bilde GadmertalSuschtepassMeietal un ÄngelbäärgertalSurenepass.

Vum Ängerlbärgertal här chunnt au dr Name Ängelbäärger Alpe fir die Gebirgsgegnig.

Gipfel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr hegscht Gipfel isch dr Dammastock (3'630 m). In dr Ürner Alpen het s e Hufe Dreidöuserder un Glätscher. Drotz ass si nit esi beriemt sin wie d Bärner Alpe in dr Nochberhschaft, biete d Ürner Alpen alles, was si dr Bärgstyger, Hochturischt un Naturliebhaber winscht. Ai Vorzug vu dr Ürner Alpe sin di hoche Uusgangspinkt, wu s em Bärgstyger megli mache, schnäl in d Hochgregion z chuu, un em em Turischt ohno greßeri Miei grandiose Hochgebirgsbilder megli mache. Derzue ghere e baar Bärgbahne im Norde vu dr Gruppe, vor allem aber di drei Bäss Suschtepass in dr Mitte vu dr Gruppe un Furkapass un Grimselpass am Grupperand.

Wie bi dr Nochbergebirgsgruppe am Alpenordrand het s au in dr Ürner Alpe vylmol Wescht- un Nordweschtwätterlage. Doderdur isch s Wätter in dr Ürner Alpe relativ uubständig un uuginschtiger wie in dr zäntrale un sidlige Alpedail.

Dreidöuserder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Ürner Alpe git s 57 Dreidöuserder mit Näme. Si sin do no dr Hechi gornet ufzellt:

  • 1. Dammastock, 3630 m
  • 2. Schneestock, 3608 m
  • 3. Rhonestock, 3596 m
  • 4. Galenstock, 3586 m
  • 5. Eggstock] 3583 m
  • 6. Tiefenstock, 3515 m
  • 7. Sustenhorn, 3503 m
  • 8. Hinter Tierberg, 3447 m
  • 9. Gwächtenhorn, 3420 m
  • 10. Mittlerer Tierberg, 3418 m
  • 11. Fleckistock, 3416 m
  • 12. Maasplanggstock, 3401 m
  • 13. Wysse Nollen, 3398 m
  • 14. Diechterhorn, 3389 m
  • 15. Tieralplistock, 3382 m
  • 16. Chli Sustenhorn, 3318 m
  • 17. Vorderes Sustenlimihorn, 3316 m
  • 18. Stucklistock, 3308 m
  • 19. Gletschhorn, 3305 m
  • 20. Titlis, 3238 m
  • 21. Rohrspitzli, 3220 m
  • 22. Sidelenhorn, 3217 m
  • 23. Gwächtenhorn, 3214 m
  • 24. Brunnenstock, 3210 m
  • 25. Gross Bielenhorn, 3210 m
  • 26. Chüeplanggenstock, 3207 m
  • 27. Voralphorn, 3203 m
  • 28. Winterstock, 3203 m
  • 29. Chelenalphorn, 3202 m
  • 30. Gross Griessenhorn, 3202 m
  • 31. Gross Spannort, 3198 m
  • 32. Hinteres Sustenlimihorn, 3194 m
  • 33. Gärstenhörner, 3189 m
  • 34. Limistock, 3189 m
  • 35. Tällistock, 3184 m
  • 36. Rotstock, 3183 m
  • 37. Hoch Horefellistock, 3175 m
  • 38. Gross Furkahorn, 3169 m
  • 39. Winterberg, 3167 m
  • 40. Chli Spannort, 3140 m
  • 41. Hinter Schloss (Schlossberg), 3132 m
  • 42. Steinhüshorn, 3121 m
  • 43. Chilchlistock, 3114 m
  • 44. Krönten, 3107 m
  • 45. Hintere Gelmerhörner, 3100 m
  • 46. Vorder Tierberg, 3091 m
  • 47. Zwächten, 3078 m
  • 48. Lochberg, 3074 m
  • 49. Müeterlishorn, 3066 m
  • 50. Wendenstöcke, 3042 m
  • 51. Blauberg, 3039 m
  • 52. Triftstöckli, 3035 m
  • 53. Klein Furkahorn, 3026 m
  • 54. Wendenhorn, 3023 m
  • 55. Spitzli, 3011 m
  • 56. Bächenstock, 3008 m
  • 57. Reissend Nollen, 3002 m

Schutzbiet[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Landschafte vu nationaler Bedytig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

No Artikel 5 vum Bundesgsetz iber dr Natur- un Haimetschutz fiert d Schwyz e Bundesinventar vu dr Landschafte un Naturdänkmeler vu nationaler Bedytig.

In dr Ürner Alpe git s zurzyt vier vu däne Landschafte.

  • Nr. 1507, Name: Bärner Hochalpe un Aletsch-Bietschhorn-Biet (nerdlige Deil), Johr vu dr Uufnahm in s Inventar: 1983, Revision: 1996, Greßi: 49'581 ha, des Biet isch nume zue me chlaine Dail in dr Ürner Alpe.
  • Nr. 1512, Name: Aareschlucht Innertchiuche-Meiringe, Johr vu dr Uufnahm in s Inventar: 1996, Greßi: 80 ha
  • Nr. 1606, Name: Vierwaldstättersee mit Kernwald, Bürgenstock und Rigi, Johr vu dr Uufnahm in s Inventar: 1983, Greßi: 38'198 ha, des Biet isch nume zue me Dail in dr Ürner Alpe..
  • Nr. 1710, Name: Rhoneglätscher mit Vorgländ, Johr vu dr Uufnahm in s Inventar: 1996, Greßi: 3'703 ha

Turismus[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Via Alpina, e Wytwanderwäg iber d Gränze mit fimf Dailwäg dur di ganze Alpe, goht au dur d Ürner Alpe.

Dr Grien Wäg vu dr Via Alpina goht mit zwoo Etappe dur d Ürner Alpe:

  • Etappe C7 goht vu Altdorf im Rüüsstal uf Engelberg iber dr Surenepass
  • Etappe C8 goht von Ängelbäärg uf Meiringe iber dr Jochpass

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Ürner Alpe – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Dr Name Dammagruppe findet mer au fir di ganze Ürner Alpe im Sinn vu dr SOIUSA, so bi B. Studer: Geologie der westlichen Schweizer-Alpen, 1834.


Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Urner_Alpen“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.