Zum Inhalt springen

Châtel-Saint-Denis

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Châtel-Saint-Denis
Wappe vo Châtel-Saint-Denis
Wappe vo Châtel-Saint-Denis
Basisdate
Staat:Schwiiz
Kanton:Friburg (FR)
Bezirk:Vivisbachw
BFS-Nr.:2325i1f3f4
Poschtleitzahl:1618
UN/LOCODE:CH CSD
Koordinate:558757 / 152991Koordinate: 46° 31′ 37″ N,  54′ 4″ O; CH1903: 558757 / 152991
Höchi:809 m ü. M.
Flächi:47.9 km²
Iiwohner:8163 (31. Dezämber 2022)[1]
Website:www.chatel-st-denis.ch
Charte
Charte vo Châtel-Saint-Denis
Charte vo Châtel-Saint-Denis
ww

Châtel-Saint-Denis (Freiburger Patois Tsathi/?) isch e Gmeind vom Distrikt Vivisbach im Kanton Friburg.

Früener het me fürs Stedtli de dütsch Ortsname Kastels Sankt Dionys bruucht.

Châtel-Saint-Denis liit uf der Wasserscheide zwische de Yzugsgebiet vo dr Rhone und em Rhy. Der Bach Veveyse de Châtel flüsst gäge Südweschte in Gämfersee und do dermit is Gebiet vo dr Rhone, und dr Bach Tatrel, wo en Sytebach vo der Broye isch, flüsst gäge Norde is Gebiet vo der Aare und dodrmit vom Rhy. I de Hügel weschtlech vom Dorf liit der See Lac de Lussy. I de Bärge uf der Südsyte isch s Naturschutzpiet midem See Lac des Joncs.

Im Sytedaal vo der Veveyse de Châtel stoot s Feriedorf Les Paccots. Zu dr Gmeind ghöre no d Dörfer Fruence, Prayoud, Villard, Prautey, La Frasse und Le Chaussin.

Im Oschte lyt d Gränze vom Gmeindbann vo Châtel-Saint-Denis uf der Bärgchetti vom Moléson. D Gipfel vo dem Bärgzug heisse Teysachaux, Dent de Lys (2014 Meter über Meer), Folliu Borna und Vanil des Artses.

D Nochbergmeinde vo Châtel-Saint-Denis sind Semsales, Haut-Intyamon und Remaufens im Kanton Friburg und Blonay, Saint-Légier-La Chiésaz, Corsier und Maracon im Kanton Waadt.

Im 11. Joorhundert isch uf emene Felse über em Spitz zwüsche der Veveyse de Châtel und dr Veveyse de Fégire e Burg bout worde, wo ane 1244 zu der Herrschaft vo de Grafe vo Savoie cho isch. Ane 1296 het der Graf Amadeus V. vo Savoie nid wyt dervo ewägg dr Märt vo Châtel-Saint-Denis gründet. Die alti Burg isch derno nümm bewoont gsi. Scho 1336 isch Châtel-Saint-Denis e chlyni Stadt gsi. Ane 1461 het d Stadt Friburg dr Ort übernoo, und 1574 het si d Landvogtei vo Kastels-Sankt-Dionys ygrichtet.

D Pfarrei vo Châtel-Saint-Denis isch s erschte Mol inere gschichtleche Kwelle vo 1228 erwäänt.

s Schloss vo Kastels Sankti Dionysii öppe 1754

Durs s Dorf goot die alti Hauptstrooss vo Vivis uf Bulle und sid 1981 d Autobahn A12 vo Bärn uf Vivis. 1901 isch d Ysebaanstreki vo Palézieux-Gare uf Châtel-Saint-Denis, 1903 die vo Châtel-Saint-Denis uf Bulle und 1904 die vo Vivis uf Châtel-Saint-Denis in Betriib cho.

di nöigootisch Chile

Sache zum Aaluege

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
  • d Pfarrchile vom Heilige Dionysius (die isch im Verzeichnis vo de Kulturgüeter, wo nazionali Bedüütig händ)
  • d Rochus-Chappele
  • d Chappele Notre-Dame-du-Scex
  • d Chappele vom Sankt Bläsi,
  • d Chappele vo der Maria im Schnee z Les Paccot
  • dr Baanhof

Quela: Bundesamt für Statistik 2005[2]

Jaar18501860187018801888190019101920
Yywoner23392381231623462271250927082545
Jaar19301941195019601970198019902000
Yywoner25532885290826662842314137974389

De Uusländeraateel isch 2010 bi 24,3 % gläge.[3]

71,7 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 12,4 % evangelisch-reformiert.[3]

Spraach und Tialäkt

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 4389 Yywoner 89,1 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 2,7 % Tüütsch ù 8,2 % anderi Spraache.[3]

De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 56 va de 4389 Yywohner ggredt.

 Commons: Châtel-Saint-Denis – Sammlig vo Multimediadateie
  1. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
  2. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) , Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) )
  3. 1 2 3 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) , Mai 2012