Schwendi AI

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
S AI im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Appezöll Inneroode und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Schwende vermyde, wo öppis anders meined.
Schwende
Wappe vo Schwende
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Appezell Innerrhode (AI)
Bezirk: (Bezirk ond Gmeend sönd identisch)
BFS-Nr.: 3105i1f3f4
Poschtleitzahl: 9050 Appenzell
9057 Schwende
9057 Wasserauen
9057 Weissbad
Koordinate: 751014 / 24071247.2999989.435557838Koordinate 47° 18′ 0″ N, 9° 26′ 8″ O; CH1903: 751014 / 240712
Höchi: 838 m ü. M.
Flächi: 57,5 km²
Iiwohner: 2202 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.schwende.ch
D Chölche i de Schwendi

D Chölche i de Schwendi

Charte
BodeseeFääleseeSealpseeSämtiserseeLiechtestääÖschtriichKantoo Appezöll UsseroodeKantoo SanggalleThurgiAppezöllGooteObereggObereggRüütiSchlatt-HasleSchwendiCharte vo Schwende
Iber des Bild
w

Schwendi ischt e politischi Gmeend (me sääd offiziöll Bezirk) im Kantoo Appezöll Inneroode i de Ostschwiz. De Sitz vo de Bezirksvewaaltig ischt im Wissbad.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schwendi ischt vo de Flechi här de grööscht Bezirk im Kantoo. S gaanz Gebiet ischt prägt vo Streusidlige und höche Bäg. Zum Bezirk ghöört d Schwendi und d Wasseaue, de Tääl vom Wissbad, wo südlech vom Brüelbach und westlech vo de Settere liid, und au en Tääl vo Appezöll, dai isch es s Gebiet zwösched em Bahof ond de Settere. Säb ischt met 781 m de tüüfscht Punkt vom Bezirk, wo bis in Säntis, uf 2'502 m ü. M. ui good.

Tourismus[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vo Appezöll faht s Zögli vo de Appezölle Bahne a Wissbad ond Schwendi vebii bes i d Wasseaue hönderi. Die Bah ischt im Juli 1912 i Betriib gnoo woede ond es ischt plaaned gsee, as me si emol bis in Säntis ui bout.[2]

Vo de Wasseaue füet e Loftsäälbah i d Ebenalp uf 1'589 m ui. Vo dai cha me wiite in Schöfler (1'912 m) ui wandere. Wänn epid mag, so chan e wiite bis in Säntis ui loufe. Vo de Ebenalp cha me abe au dös Wöldchölchli, da ischt e prähistorischi Höhli, in Ääsche abi spaziere, vo dai us in Sealpsee döri ond zrogg i d Wasseaue abi.

Es ged uf em Gebiet vo de Schwendi no en Huffe anderi Möglechkaite zom gi wandere goo. Zom Biispil; uf d Alp Sigl, d Marwees, d Meglisalp, d Altenalp, de Mesmer oder öber de Lehme in Chrobäg ui. Öberall häts e Weetschaft, wo me näbis ässe ond trinke cha, mängmol cha me sogär öbenachte.

Im Soome cha me nöd nu wandere, me cha au vo de Ebenalp mit em Glaitscherm abi flüüge. Im Weente ischt i de Ebenalp obe ond am Hang hönde Schwendi bi guete Vehältnis en Schiilift i Betriib. D Pischte bim Horn-Lift bi Schwendi cha beschnait wääde ond döt büütids sogär öpenemol Nachtschiifahre aa.[3]

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quelle: Bundesamt für Statistik 2005[4]

Bevölkerigsentwicklig
Johr 1801 1850 1900 1950 2000 2010
Iiwohner 799 1101 1299 1410 1935 2147

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Rainald Fischer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Innerrhoden. Das Innere Land: Schwende. Birkhäuser AG, Basel 1984, ISBN 3-7643-1629-2. (= Die Kunstdenkmäler der Schweiz, Band 74.) S. 442–448, 498.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Schwendi – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 31. August 2018, abgerufen am 30. September 2018.
  2. Ausstellung '100 Jahre Bahn zum Säntis', Vorprojekt Strecken (Memento vom 1. Februar 2014 im Internet Archive) Museumsverein Appenzeller Bahnen, abgruefe am 1. April 2014
  3. Nachtskifahren am Skilift Horn in Schwende Archivlink (Memento vom 9. Oktober 2013 im Internet Archive) uf meilenweiss.ch, abgruefe am 1. April 2014
  4. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)