Nordamerika

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Nordamerika

North America satellite orthographic.jpg
Flechi 24,709,000 km² )
Iiwohner 523,736,000 (Schätzig Juli 2007)
Bevölkerigsdichdi 21.2/km²
Demonym: Amerikaner
Regierige 22 Länder
Schbrooche Änglisch, Französisch, Schbanisch, Kreolschbrooche, Indianerschbrooche, Schbrooch vo de Inuit, und vili anderi
D Lag vo Nordamerika uf dr Wält

Nordamerika isch dr drittgröschd Kontinänt. Zsämme mit Grönland, Middelamerika und de Karibische Insle het er ä Flechi vo 24.930.000 km².

Nordamerika isch dr nördlig Deil vom amerikanische Dobbelkontinänt, d Landbrugg in Middelamerika ghört drzue bis Panama. Im Norde isch dr Arktisch Ozean im Weschde dr Pazifischer Ozean, im Süde d Karibik und im Oschde dr Atlantik.

Etymologii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Begriff „Nordamerika“ beschdoht us „Nord“, emä germanische Schdammword, und „Amerika“ (Lueg do).

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bis zu de Entdeckigsreise vo de Wikinger und de Schbanier isch Nordamerika nume vo Indianervölker und Eskimo besiidlet gsi. D Siidligsversuech vo de Wikinger uf dr Insle Grönland und in Vinland uf em Feschdland si nit erfolgriich gsi. D Schbanier hingege, und schbööter d Holländer, d Ängländer und d Franzose hai Fuess gfasst und Chrankete iigschlebbt, wo die Iigeborene zu Millione umbrocht hai. Au d Versklavig in Middelamerika und Chrieg hai die indianische Bevölkerige lo zsämmeschmelze uf ä Bruuchdeil vo dr Zahl wo si gsi sii, bevor d Europäer aacho si. Hützudag wurd mä in sonerä Situation vo Völkermord rede. Wil Arbetschreft gfehlt hai, hai d Europäer Millione vo Afrikaner in Weschdafrika versklavt und noch Amerika verschlebbt. Vor allem vom 19. Johrhundert a isch d Zahl vo europäische Iiwanderer schdark gwachse, wo vo dr Oschküschde us sich nach Weschde verbreitet hai. An dr Weschdküschde hai sich Asiate, vor allem Chinese und Japaner niiderglo, aber d Europäer mache ä Mehrheit vo dr nordamerikanische Bevölkerig us.

Schbrooche[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Die iigeborene Schbrooche in Amerika und Kanada si faschd usgschdorbe, in Middelamerika hai si besser überläbt. Die wiitischd verbreiteti Schbrooch (USA, Kanada) isch Änglisch in siiner amerikanische Variante, in dr Karibik redet mä vilerorts Kreolschbrooche wo uf em Änglische basiere. Z Kanada schwätzt mä Französisch in dr Brovinz Quebec, und im US amerikanische Schdaat Louisiana het s no Überräschd vo sonige, won ä französische Dialäkt schwätze. Schbanisch isch die meischd verbreiteti Schbrooch in Mexiko und de andere Middelamerikanische Länder, wo vo de Schbanier kolonisiert worde si.

Länder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Land odr
Territorium mit Fahne
Flechi
in km²[1]
Bevölkerig
(Juli 2007 Schätzig)[1]
Bevölkerigsdichdi
(pro km²)
Hauptschdadt
Flag of the United States Virgin Islands.svg Amerikanischi Jumpfereinsle (USA) 346[2] 108448 313.4 Charlotte Amalie
Flagge von AnguillaAnguilla Anguilla (UK) 102 13677 134.1 The Valley
Flagge von Antigua and BarbudaAntigua and Barbuda Antigua und Barbuda 443 69481 157.0 St. John's
Flagge von ArubaAruba Aruba (Holland)[3] 193 100018 518.2 Oranjestad
Flag of the Bahamas.svg Bahamas 13940 305655 21.9 Nassau
Flagge von BarbadosBarbados Barbados 431 280946 651.8 Bridgetown
Flagge von BelizeBelize Belize 22966 294385 12.8 Belmopan
Flagge von BermudaBermuda Bermuda (UK) 53 66163 1241.3 Hamilton
Flag of the British Virgin Islands.svg Britischi Jumpfereinsle (UK) 153 23552 153.9 Road Town
Flagge von FranceFrance Clipperton Island (Frankriich) 9 0 0.0
Flagge von Costa RicaCosta Rica Costa Rica 51100 4133884 80.9 San José
Flag of Curaçao.svg Curaçao (Niiderland) 960 223652 233.0 Willemstad
Flagge von DominicaDominica Dominica 754 72386 96.0 Roseau
Flag of the Dominican Republic.svg Dominikanischi Republik 48730 9365818 192.2 Santo Domingo
Flagge von El SalvadorEl Salvador El Salvador 21040 6948073 330.2 San Salvador
Flagge von GreenlandGreenland Grönland (Dänemark) 2166086 56344 0.026 Nuuk
Flagge von GrenadaGrenada Grenada 344 89971 261.5 St. George's
Flagge von FranceFrance Guadeloupe (Frankriich) 1780[4] 452776[4] 254.4 Basse-Terre
Flagge von GuatemalaGuatemala Guatemala 108890 12728111 116.9 Guatemala City
Flagge von HaitiHaiti Haiti 27750 8706497 313.7 Port-au-Prince
Flagge von HondurasHonduras Honduras 112090 7483763 66.8 Tegucigalpa
Flagge von JamaicaJamaica Jamaika 10991 2780132 252.9 Kingston
Flagge von CanadaCanada Kanada 9984670 33390141 3.3 Ottawa
Flag of the Cayman Islands.svg Kayman Insle (UK) 262 46600 177.9 George Town
Flagge von CubaCuba Kuba 110860 11394043 102.8 Havanna
Flagge von FranceFrance Martinique (Frankriich) 1100[4] 436131[4] 396.5 Fort-de-France
Flagge von MexicoMexico Mexiko 1972550 108700891 55.1 Mexico City
Flagge von MontserratMontserrat Montserrat (UK) 102 9538 93.5 Plymouth; Brades
Flag of the United States.svg Navassa Insle (USA) 5 0 0.0
Flagge von NicaraguaNicaragua Nicaragua 129494 5675356 43.8 Managua
Flagge von PanamaPanama Panama[5] 78200 3242173 41.5 Panama City
Flagge von Puerto RicoPuerto Rico Puerto Rico (USA) 8870[2] 3944259 444.7 San Juan
Flagge von FranceFrance Saint Barthélemy (Frankriich) 21 6852[6] 326.3 Gustavia
Flagge von Saint Kitts and NevisSaint Kitts and Nevis St. Kitts und Nevis 261 39349 150.8 Basseterre
Flagge von Saint LuciaSaint Lucia St. Lucia 616 170649 277.0 Castries
Flagge von FranceFrance Saint Martin (Frankriich) 54 33102[7] 608.5 Marigot
Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg Saint Pierre and Miquelon (Frankriich) 242 7036 29.1 Saint-Pierre
Flagge von Saint Vincent and the GrenadinesSaint Vincent and the Grenadines St. Vincent und d Grenadine 389 118149 303.7 Kingstown
Flagge von Trinidad and TobagoTrinidad and Tobago Trinidad und Tobago[3] 5128 1056608 206.0 Port of Spain
Flag of the Turks and Caicos Islands.svg Turks und Caicos Insle (UK) 430 21746 50.6 Cockburn Town
Flag of the United States.svg USA[8] 9826630 301139947 30.6 Washington, D.C.
Total 24709036 523736302 21.2

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. 1,0 1,1 Landflechi und Bevölkerig si vom The 2008 World Factbook, wo zur Ziit Date vom Juli 2007 het, wenn s nid andersch markiert isch.
  2. 2,0 2,1 Meergebiet möche ä groosse Deil vo dr ganze Flechi vo däm Land us. Do si d Meergebiet nit iigschlosse.
  3. 3,0 3,1 Je noch Definition hai Aruba, die niiderländische Antille, Panama, und Trinidad und Tobago Gebiet in Nord- und Südamerika.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Sit Guadeloupe und Martinique vo Übersee Departement zu Regione vo Frankriich gmachd worde si wärde si im The World Factbook nüm separat ufgfüehrt. D Zahle si dorum vom Juli 2006.
  5. Panama zelt im allgemeine ganz zu Nordamerika. Es git Expärte wo d Gebiet süglig vom Panama Kanal zu Südamerika zele; alli Zahle si für s ganze Land
  6. Noch dr Volkszelig vom Merz 1999.
  7. Noch dr Volkszelig vom Oktober 2004.
  8. Hawaii wird au drzue zelt, au wenn mä s im allgemeine zu Ozeanie duet.