Lischtè vo dè badischè Lokomotyvè und Trybwägè

Selli Lischtè enthaaltet è Übbersicht über diè Lokomotyvè vo dè Großherzoglichi Badischi Staatsbaan.

Diè Staatsbaan hèt zwischè 1840 un 1920 insgsamt 1681 Lokomotyvè bsässè. Dè högschste Bschtand isch um 1920 mit 915 Lokomotyvè z verzeichnè. 620 sin 1925 nõch èm Baureièschema vo dè Dütschè Rychsbaan umzeichnet worrè.

Bezeichnigsschema

Bi dè Großherzoglichè BadischÈ Staatsbaan sin diè Lokomotyvè nõch Gattigè gordnet worrè un hèn è Bahnnummer sowiè èn Nammè erhaaltè. Di zugwisenè Nämmè entschtammed èm Dyrreich, dè Geografy (Flüss, Bärge, Städt) sowiè Personè. Da mit fortlaufender Beschaffig d Namenswaal immer schwyriger worrè isch, hèt mo ab dè Lokomotyv mit dè Nr. 218 uff è Namensgebig vozichtet. 1882 sin alli Namensschilder entfernt worrè.

D Baannummerè sin fortlaufend vogää worrè. Nõch dè Uusmuschterig vo Lokomotyvè sin diè freiworrenè Nummerè a diè nägschstè neuè Loks vogää worrè. Bis 1882 isch au dè Nammè mit übernõ worrè. Ab 1872 isch vosuècht worrè, d Nummerèfolg vo dè Lokomotyv innerhalb `vo dè Gattigè zu ordnè. S sin unter Bybehaltig vo dè Nammè d Bahnnummerè uusduuscht worrè. Well sich dè praktische Nutzè in Grenzè ghaaltè hèt, isch selli Ordnung schu füüf Johr spòter widder uffghobè worrè isch. Ab dè 1880er Johr hèt d Staatsbaan nomols versuècht, d Bahnnummerè öppis z ordnè. Zuerscht hèt mo vosuècht, Rangyrlokomotyvè mit Nummerè ab 500 z vosää. Als durch dè normale Fahrzüügpark selli Schwèllè erreicht worrè isch, hèn d Loks 600er Nummerè un spòter nômols um 1000 höcheri Nummerè erhaaltè.

Im Gegèsatz zu anderè Baanè sin schu ab Betrièbsaafang Gattigsbezeichnigè ygfüürt worrè. Für jedes neue Baulos hèt mo è neui Gattigsnummerè vogää. Bis 1868 sin so d Gattigè I bis XIV entschtandè. 1868 hèt mo è neus Sischtem iigfüürt. Dodebi sin Loks mit glychè Merkmõl odder Aaforderigè zämègfasst worrè.

Gattig	Bauart
I	Lychti Tendèrlokomotyv
II	Neueri Schnellzuglokomotyv mit zweifach kuppletè Achsè
III	Älteri Schnellzuglokomotyv mit zweifach kuppletè Achsè
IV	Personèzug- un Schnellzuglokomotyv mit dreifach kuppletè Achsè
V	Älteri Lokomotyv für gmischti Züüg
VI	Neueri Personèzugtendèrlokomotyv
VII	Güèterzuglokomotyv mit dreifach kuppletè Achsè
VIII	Güèterzuglokomotyv mit vir kuppletè Achsè
IY	Zaanradlokomotyv
Y	Schweri Rangyrlokomotyv, Kranlokomotyv

Di bisher i s alti Schema ygordneti Lokomotyvè sin entsprechend i di neuè Gattigè übernõ wörrè. Zu dè besserè Unterscheidbarkeit sin diè aaltè Gattigsbezeichnigè im folgendè kursiv gsetzt.

aaltes Schema	neues Schema
Ia, Ib, Ic	IIa (ex Ic); anderi schu uusgmuschteret
II	IIb
IIIa, IIIb, IIIc	IIb (ex IIIc); anderi schu uusgmuschteret
IV	IIb
V	Vb
VI	schu uusgmuschteret
VII	Vc
VIII	Vc
IX	IIa
Xa, Xb, Xc, Xd	VI (ex Xc); VIIa (ex Xd); VIIb (ex Xa, Xb)
XI	Va
XII	III
XIII	Ia
XIV	IVa

Durch zuèsätzlichi Kleinbuèchschtabè „a" bis „h" sin verschidnè Bauartè innerhalb von èrè Gattig kennzeichnet. Zuèsätzlich isch jedi Liferseriè no mit èm hochgschtelltè Index kennzeichnet.

Asè isch d VIb¹⁰ diè zeent Liferig vo Personèzugtendèrlokomotyv vo dè Gattig VIb.

Dampflokomotyvè

Vor 1868 gültigi Gattigsbezeichnigè sin i dè Tabellè zu dè besserè Unterscheidbarkeit kursiv gsetzt.

Breitschpurlokomotyvè us dè Aafangszit für alli Zugartè

Selli Lokomotyvè sin urschprünglich für diè badischi Breitschpur vo 1600 mm baut worrè un sin bi dè Umschpurig 1854 größtèdeils uff Regèlschpur umbaut worrè. Keini vo dè Lokomotyvè sin aaschlièßend uff è Betrièbsnummer vo dè Dütschè Rychsbaan umzeichnet worrè.

Gattig alt bis 1868	Gattig neu ab 1868	Baannummer(n)	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè
Ia		1–6	6	1839–1843	1A1 n2	3 Loks uff Regèlschpur umbaut, doby in 1A1 n2t umgwandlet
Ib		7–15	9	1842–1843	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut, Nr. 15 deby in 1A1 n2t umgwandlet
II	IIb alt	16–19	4	1843–1844	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut, deby in 2A n2 mit Blindwellè umgwandlet
IIIa		20–24	5	1844	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut
IIIb		25–28	4	1844	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut
IIIc	IIb alt	29–36	8	1845	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut
IV	IIb alt	37–41	5	1845	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut
V	Vb	42–46	5	1845	1B n2	alli uff Regelschpur umbaut, deby in 1A1 n2 mit Ußèraamè umgwandlet
VI		47–54	8	1845	C n2	alli uff Regelschpur umbaut, deby in 1B n2 mit Ußèraamè umgwandlet
VII	Vc	55–58	4	1846	2'B n2	alli uff Regelschpur umbaut
VIII	Vc	59–65	7	1847	1A1 n2	alli uff Regelschpur umbaut, 1865 zweitè Umbau in 1B n2t
VIII		66	1	1846	1A1 n2	vo Hartmann & Lindt unbruuchbar gliferet, 1848 vo Kessler betrybstüchtig umbaut; uff Regelschpur umbaut

Personè- un Schnellzuglokomotyvè

Gattig	Bahnnummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè
IIa aalt bis 1868: IX	67–68		2	1854	2A n2	Kessèl urschprünglich mit returnyrendem Flammroor un Chämmi in Kesselmitti
	69–76		8	1854–1856	2'A n2
	7–14, 83–90		16	1858–1863	2A n2
IIa aalt bis 1868: Ic	1, 2, 4		3	1856	2A n2	Ersatzbautè für Gattig Ia
IIa	41…90, 452–463, 482–487	(36 7301–7303, 36 7311–7314, 36 7321–7323)	24	1888–1890	2'B n2
IIb	39…114	(36 7321–7335)	10	1891	2'B n2
IIc	518–537, 572–574, 652–663	(36 1101–1106, 36 7351, 36 7361–7370, 36 7371, 36 7381–7382)	35	1892–1900	2'B n2
IId	733–750	(14 401–403, 14 451–454)	18	1902–1905	2'B1' n4v
III bis 1868: XII	4…28 , 99–112, 127–132, 141–149		41	1861–1865	2'B n2	deilwyse i d IIIb umbaut
IIIa	15…74, 230–236, 271–285, 356–362		49	1869–1875	2'B n2	urschprünglich mit III benamst; deilwys i d IIIb umbaut, nit umbauti Lok i d IIIa umzeichnèt
IIIb			(ca. 70)	(1881–1897)	2'B n2	Umbau uss III/IIIa
IVa bis 1868: XIV	37…59, 176–199, 237–246		46	1866–1870	B n2	alli 1880–1886 i d B1' n2t mit Ersatzkessèl umbaut
IVb	324–343		20	1873–1874	1B n2	alli 1888–1892 in 1'B1' n2t mit Ersatzkessèl umbaut
IVc	1…133, 362–381, 387–393, 422, 423		59	1875–1887	1'B n2
IVe	18…356, 552–556, 575–595, 622–628, 664–690	38 7001–7007, 38 7021–7025, 38 7031–7034, 38 7041–7046, 38 7061–7073	83	1894–1900	2'C n4v
IVf	751–765, 833–852	18 201, 18 211–217, 18 231–238, 18 251–256	35	1907–1913	2'C1' h4v
IVg	828–832		5	1912	1'C1' n4v	mit Clench-Dampfdröchner
IVh	49, 64, 95, 1000–1016	18 301–303, 18 311–319, 18 321–328	20	1918–1920	2'C1' h4v
Va bis 1868: XI	91–98, 113–126		22	1860–1863	1B n2	1 Lok 1875 in 1B n2t umbaut
VI bis 1868: Xc	47–52, 150–161, 218–229		30	1864–1869	C n2
P 8	1153–1192	38 3793–3832	40	1922	2'C h2	wiè d preuß. P 8

Güèterzuuglokomotyvè

Gattig	Baannummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè
VIIa bis 1868: Xd	77–79, 162–173, 200–215, 247–270, 286–323, 394–401, 404–435, 464–477, 488–511	53 8501–8503, 53 8508–8512, 53 8514–8523, 53 8525–8528, 53 8534, 53 8539–8542, 53 8550–8552, 53 8556–8565, 53 8580–8586	171	1866–1891	C n2
VIIb bis 1868: Xa	77–82		6	1855–1856	C n2
VIIb bis 1868: Xb	133–140		8	1863	C n2
VIIc	512–515	53 8587, 53 8597–8598	4	1891	C n2
VIId	24…357, 516–517, 557–571, 596–621, 635–649, 703–732	(53 901–926, 53 8601–8665)	109	1893–1902	C n2v
VIIIa	344–355		12	1875	D n2
VIIIb	56…242		10	1886–1888	D n2	uss dè Konkursmassè von èrè schwedisch-norwegischè Baan bi Sharp (UK) kauft, 1892–1894 in Betrièb; bauglych mit dè pfälz. G 3
VIIIc	518–519, 538–549, 629–634, 691–702	(55 6101–6119)	32	1893–1900	B'B n4v	Glenklokomotyv Bauart Mallet
VIIIe	9…370, 771–780, 813–827	56 701–709, 56 711–738	39	1908–1912	1'D n4v	mit Clench-Dampfdröchner
VIIIe	3…390, 853–866	56 751–776, 56 781–785	31	1913–1915	1'D h4v
G 12	972–996, 1017–1081, 1125–1132	58 201–225, 58 231–272, 58 281–303, 58 311–318	98	1918–1921	1'E h3	wiè d preuß. G 12, 1037–1046 neu vo dè Preußischè Staatsbaan kauft

Tendèrlokomotyvè

Gattig	Baannummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè
Ia bis 1868: XIII	174–175		2	1866	B n2t	für diè vom Staat betribbeni Privatbaan Dinglingè–Lahr
Ib	402–403	88 7501–7502	2	1874	B n2t	Schiffsbruggèlokomotyv, 402–403 1879 vo dè Pfalzbaan übernõõ (ex VII–VIII)
Ib	240	88 7503	1	1893	B n2t
Ic	60, 63, 65		3	1880	1B n2t
Id	62, 436–437		3	1882–1885	1A n2t
Ie	99…245, 443–449, 478–481	88 7511–7515, 88 7521–7522, 88 7531–7532, 88 7541–7548, 88 7551–7555, 88 7561–7563	30	1887–1893	B n2t
If	339		1	1899	B n2t	1904 mit Rhynau-Haffè Monnèm übbernõõ
Ig	1…485, 845–899	70 101–105, 70 111–125	20	1914–1916	1B h2t
Ig		70 126–133	8	1927–1928	1B h2t	Nõchbau DR
IVd	124…246	(71 7001–7005)	14	1891	1'B1' n2t
Vb	3, 61, 64, 382–386		8	1876–1877	1B n2t
VIa	358–359		2	1900	1'C n2t
VIb	4…389, 793–812	75 101–114, 75 121–136, 75 141–161, 75 171–179, 75 181–195, 75 201–216, 75 221–233, 75 241–258	131	1900–1908	1'C1' n2t
VIb	1133–1152, 1193–1214	75 261–302	42	1921–1923	1'C1' n2t	Nõchbschtellig Rbd Karlsruè
VIc	875–894, 900–971	75 401–409, 75 411–441, 75 451–464, 75 471–473, 75 481–483, 75 491–494	92	1914-1918	1'C1' h2t
VIc	1082–1124	75 1001–1023, 75 1101–1120	43	1920–1921	1'C1' h2t	Nõchbschtellig Rbd Karlsruè
VIIId	650–651		2	1900	BB n2t	Hagans-Triebwerk
IXa	438–442, 450–451	89 8301–8302	7	1887–1888	C n2(4)t	Zaaradlok für d Höllèdalbaan, 1910 Zaaraddrybwärk uusbaut
IXb	344–345, 371, 736	97 201–204	4	1910	C1' n2(4v)t	Zaaradlok für d Höllèdalbaan
IXb	737–739	97 251–253	3	1921	C1' n2(4v)t	Nõchbschtellig Rbd Karlsruè
X	149		1	1895	B n2t	Kraanlokomotyv, schu 1898 widder uusgmuschteret
Xa	324…422	(89 501–506)	6	1898–1901	C n2t	1904 mit Rhynau-Haffè Monnèm übbernõõ
Xb	11…651, 867–874, 997–999	92 201–232, 92 241–251, 92 261–266, 92 271, 92 281–290	68	1907–1919	D n2t
Xb	8…726	92 291–320	30	1921	D n2t	Nõchbschtellig Rbd Karlsruè

Schmalschpurlokomotyvè

Gattig	Bahnnummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè	Bild
-	1–4	99 7201–7204	4	1904	C n2t	für Mosbach–Mudau, im Uffdraag vo dè Badischè Staatsbaan vo dè DEBG betribbè

Diè badischè Schmalschpurlokomotyvè sin für d Metèrschpur baut gsi.

Elegtrolokomotyvè

Diè badischè Elegtrolokomotyvè sin für d Wisè- un Weeradalbaan baut worrè, uff wellerè am 13. Septembèr 1913 dè elegtrische Betrièb uffgnõõ worrè isch.

Gattig	Bahnnummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart
A¹	1		1	1910	1'C1' w2u
A²	1–9	E 61 01–03, E 61 05–09, E 61 14	9	1911–1912	1'C1' w2u
A³	1–2	E 61 21–22	2	1912–1913	1'C1' w2k

Trybwagè

Diè badischè Trybwagè sin im Beschtand vo dè Personè- un Gepäckwagè gfüürt worrè, wo in Gruppè ydeilt gsi isch.

Gruppè	Bahnnummerè	DR-Nummerè	Aazaal	Baujohr	Bauart	Bemerkigè
133c	6606		1	1902	A1 n2	Dampftrybwagè Bauart Serpollet
121a	1000–1007	dT 1–8	8	1914–1915	A1 h2	Dampftrybwagè Bauart Kittèl
133d	6607		1	1903	(A1)(1A) g2t	Akkumulatorètrybwagè

Literadur

Hermann Lohr, Georg Thielmann: Lokomotiv-Archiv Baden, transpress, Berlin 1988, ISBN 3-344-00210-4
Albert Mühl: Die Großherzoglich Badischen Staatseisenbahnen, Franckh, Stuttgart 1981, ISBN 3-440-04933-7
Wolfgang Valtin: Deutsches Lok-Archiv: Verzeichnis aller Lokomotiven und Triebwagen Band 1 – Numerierungssysteme bei den deutschen Bahnen, transpress, Berlin 1992, ISBN 3-344-70739-6
Wolfgang Valtin: Deutsches Lok-Archiv: Verzeichnis aller Lokomotiven und Triebwagen Band 2 – Dampflokomotiven und Dampftriebwagen, transpress, Berlin 1992, ISBN 3-344-70740-X
Wolfgang Valtin: Deutsches Lok-Archiv: Verzeichnis aller Lokomotiven und Triebwagen Band 3 – Elektrische Lokomotiven und Triebwagen, Diesellokomotiven und -triebwagen, transpress, Berlin 1992, ISBN 3-344-70741-8

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Liste_der_badischen_Lokomotiven_und_Triebwagen“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.