Zum Inhalt springen

Gliichgschlächtlichi Ee

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
  • Gliichgschlächtlichi Ee mögli
  • Anerchännig vo usländische Ee
  • Ee legalisiert aber s Gsetz nonig i Chraft
  • Iitreiti Partnerschaft mögli
  • Bedingti Anerchännige
  • Kei Anerchännig vo gliichgschlächtliche Paar
  • Di gliichgschlächtlich Ee, salopp au Homo-Ee gnännt, isch ä Ee, zivil oder religiös, wo beidi Partner s gliich Gschlächt händ. Wil die «gliichgschlächtlich Ee» ja nöd e bsunderi Ee isch, sondern die gliich für alli, redt me gärn und neutraler au vo de «Ee für alli» oder vo de «Öffnig vo de Ee».

    S eerscht Land, wo d Ee au für di Homosexuelle legalisiert hät, isch Holland gsii, nämli im Jahr 2001. Sit 2025 gits 38 Länder, wo homosexuelli Paar chönd hürate: Andorra, Argentinie, Auschtralie, Belgie, Brasilie, Chile, Costa Rica, Dänemark, Düütschland, Ecuador, Eschtland,Finnland, Frankriich, Griecheland, Holland, Irland, Island, Kanada, Kolumbie, Kuba, Liechtestei, Luxeburg, Malta, Mexiko, Neuseeland, Norweege, Öschterriich, Portugal, Schwede, Schwiiz, Slowenie, Spanie, Südafrika, Taiwan, Thailand, s Vereinigt Königriich, diä Vereinigte Staate und Uruguay. Z Nepal müend d Zivilstandsämter gliichgschlächtlichi Paar luut Grichtsentscheid als Eepaar anerchäne, aber e Gsetzesgrundlag dadefür gits nanig.

    Mit der Ee händ gliichgschlächtlichi Paar vil meh Rächt, wiä zum Biispiel s Rächt zum Adoptiere, s Rächt, ohni Eerbschaftsstüre dörfe eerbe, oder s Rächt, medizinischi Entscheidige z träffe. Umfrage zeiged, das allewiil meh Lüt di homosexuell Ee understützed, hauptsächli z Europa, z Auschtralie und z Amerika.

    I andere Länder wie Italie gits anderi Rächtsinschtitut, wo di gliichgschlächtliche Paar anerchänned, wo aber i de Gliichberächtigung mit de heterosexuelle Ee weniger wiit gönd.

    Länder, wo di gliichgschlächtlich Ee gchänned

    [ändere | Quälltäxt bearbeite]
    Länder, wo s Rächt uff gliichgschlächtlichi Eheschlüüssig händ
    LandI ChraftAamerkige
    1Niederlande Niiderlande1. April 20012000 hät s holländisch Parlament d Ee für gliichgschlächtlichi Paar uftaa. Das Gsetz isch sit em 1. April 2001 i Chraft. I de Karibische Niderlande (Bonaire, Saba und Sint Eustatius) chönd gliichgschlächtlichi Paar sit 2012 d Ee schlüüsse. Uf Aruba und Curaçao cha die Ee sit 2023 gschlosse wärde, uf Sint Maarten wird ä holländischi Ee anerchännt.
    2Belgien Belgie1. Juni 2003Im Jahr 2003 hät Belgie as zweits Land i de Welt di gliichgschlächtlich Ee iigfüert. Sit 2006 chönd gliichgschlächtlichi Paar au adoptiere.
    3Spanien Spanie3. Juli 2005
    4Kanada Kanada20. Juli 2005S eerscht Land usserhalb vo Europa; scho sit em Juni 2003 i di gliichgschlächtlich Ee i 8 vo 10 Provinze und 1 vo 3 Territorie mögli gsii.
    5Südafrika Südafrika30. Novämber 2006S eerscht und einzig Land z Afrika
    6Norwegen Norwege1. Jänner 2009
    7Schweden Schwede1. Mai 2009
    8Portugal Portugal5. Juni 2010Sit 2016 chönd gliichgschlächtlichi Paar au adoptiere.
    9Island Island27. Juni 2010D früenerig Premierministerin vo Island und iri Partneri sind eis vo de eerschte gliichgschlächtliche Paar gsii, wo ghürate händ.
    10Argentinie Argentinie22. Juli 2010S eerscht Land z Südamerika
    11Dänemark Dänemark15. Juni 2012
    12Brasilien Brasilie16. Mai 2013Scho vorane legal i 12 vo 26 Teilstaate
    13Frankreich Frankriich18. Mai 2013
    14Uruguay Uruguay5. Augschte 2013
    15Neuseeland Nöiseeland19. Augschte 2013S eerscht Land z Ozeanie. Di gliichgschlächtlich Ee isch nöd möglich i de Ussegebiet Cookinsle, Niue und Tokelau.
    16Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich13. März 2014Z England und z Wales chönd gliichgschlächtlichi Paar siit em 13. Merz 2014 und z Schottland siit em 16. Dezämber 2014 d Ee schlüüsse. Z Nordirland isch es sit em Februar 2020 mögli. Di homosexuell Ee isch au legal uf Guernsey, de Isle of Man, z Gibraltar, uf de Falklandinsle, uf Bermuda, uf de Pitcairninsle, im Britische Territorium im Indische Ozean, im Britische Antarktis-Territorium und uf de Insle Ascension, St. Helena und Tristan da Cunha.
    17Luxemburg Luxeburg1. Jänner 2015
    18Vereinigte Staaten Vereinigti Staate26. Juni 2015De Oberst Grichtshof vo de Vereinigte Staate bschlüüsst im Verheltnis föif zu vier, dass d Gliichheitsrächt i de Verfassig d Legalisierig vo de homosexuelle Ee verlangi.
    19Irland Irland16. Novämber 2015Im Mai 2015 hät s irisch Volch d Verfassig gänderet, zum de gliichgschlächtliche Paar s Rächt zum Hürate gää. Irland isch s eerscht Land, wo s Volch di homosexuell Ee legalisiert.
    20Kolumbien Kolumbie28. April 2016
    21Finnland Finnland1. März 2017
    22 Malta1. Septämber 2017
    23Deutschland Dytschland1. Oktober 2017S Gsetz isch vom dütsche Parlament mit 393 zum 226 aagnoh worde.
    24Australien Australie9. Däzämber 2017I änere Volchsbefragig, wo zwüsched em Septämber und em Novämber 2017 stattgfunde hät, hät s australisch Volch mit 62 % «Ja» zur gliichgschlächtliche Ee gsait. S Gsetz isch vom Parlament am 7. Däzämber aagnoh worde (128-4).
    25Österreich Öschterriich1. Jänner 2019Am 6. Dezämber 2017 hät de Verfassigsgrichtshof vo Öschtriich entschide, dass gliichgschlächtlichi Paar au hürate dörfed.
    26Taiwan Republik China24. Mai 2019Taiwan isch s eerscht Land z Asie.
    27Ecuador Ecuador8. Juli 2019Am 12. Juni 2019 hät de Verfassigsgrichtshof vo Ecuador bschlosse, dass gliichgschlächtlichi Paar au hürate dörfed.
    28Costa Rica Costa Rica26. Mai 2020Am 8. Juni 2018 hät es Gericht bschlosse, dass de Presidänt di gliichgschlächtlich Ee innert 18 Monet mues iifüere.
    29Chile Chile10. März 2022Iigfüert dur Gsetz.
    30Schweiz Schwiz1. Juli 2022Am 26. Septämber 2021 hät s Schwiizervolch bschlosse, dass gliichgschlächtlichi Paar au dörfed hürate.
    31Slowenien Slowenie8. Juli 2022Am 16. Juni 2022 hät s Verfassigsgricht bschlosse, dass die gliichgschächtlich Ee mues iigfüert wärde.
    32Kuba Kuba26. Septämber 2022Am 25. Septämber 2022 hät s kubanisch Volch bschlosse, dass gliichgschlächtlichi Paar au dörfed hürate.
    33Mexiko Mexiko26. Oktober 2022S eerscht Territorium, wo di gliichgschlächtlich Ee iigfüert hät, isch 2010 Mexiko-Stadt gsii, de letscht Bundesstaat (dur Grichtsentscheid) 2022 Guerrero.
    34Andorra Andorra17. Februar 2023De Parlamäntsbschluss isch vom 21. Juli 2022.
    35 Eschtland1. Jänner 2024De Parlamäntsbschluss isch vom 20. Juni 2023.
    36Griechenland Griecheland1. März 2024De Parlamäntsbschluss isch vom 15. Februar 2024.
    37 Liechteschtei1. Jänner 2025De Parlamäntsbschluss isch vom 17. Mai 2024.
    38Thailand Thailand22. Jänner 2025De Parlamäntsbschluss isch vom 21. Dezämber 2023.