Fussball

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

[ändere] Iileitig

Fuessball isch e Ballsport, wo zwei Mannschafte mit je elf Spieler (eim Torhüeter u zäh Fäudspieler) gägenang anträte. Ziel isch es derbi, der Ball is gägnerische Tor ds bringe. Fuessball wird vorwiegend mit em Fuss gspiult, jedoch dürfe d'Fäudspieler o anderi Körperteil, usgno si ihr Häng u Arme, verwände. Dr Torhüter isch der einzig Spieler vor jewilige Mannschaft, wo der Ball innerhaub vom eigene Strafraum mit dr Hang spiele darf.

[ändere] Allgemeins

Fuessball isch hüt eini vo de beliebtischte u am witischte verbreiteti Sportarte wäutweit, rangiert auerdings bir Zauh vo de regischtrierte Spiler dütlech hinger Volleyball uf Rang zwöi. Lut Angabe vom Wäutfuessballverband FIFA hei im Jahr 2001 über 240 Millionen Mönsche, di i Vereine organisiert si, i über 200 Länder Fuessball gschpiut. 207 Länder u autonomi Regione si Mitglieder vor FIFA. Vor auem di einfache Grundregele sowie di gringi Usrüstig, wo zur Usüebig vo däm Sport notwändig isch, hei das Spiu, das wäutwit di gliche Regle het, so populär gmacht und het sini Usbreitig gförderet. D'Mönsche verfolge Fuessball nid nur aus Zueschouer, är wird o vo viele im Amatörberich gspiut. Allei i Dütschland si sächs Millione Lüt i über 27'000 Fuessballvereine aktiv. Daderzue kömme no etwa vier Millione Mönsche, wo aus so genannti Hobbykicker i ihrer Freizeit in Hobby-, Betriebs- oder Thekenmannschafte regumässig Fuessball spiele.

Es wird aber nid nur uf dr ganze Wäut Fuessball gspiut, sondern es gö o Millione Mönsche regumässig i Fussballstadien, um em Spiu zuzuluege. Insbesondere i Europa u Südamerika dominiert Fuessball d'Sportberichterstattig. Wit meh verfouge d'Spiu i aue Länder vor Wäut über ds Fernsehen. Die darus entwickleti Fankultur isch überwiegend männlech gprägt u het unger angerem o Elemänt vom Hooliganismus u dr Homophobie vorzwise, jedoch äbefaus gägelöifigi Erschinige. Frauenfußball isch i dr öffentleche Wahrnähmig ufgrund dr männleche Prägig witus weniger präsent, dennoch nimmt är i einige Länder, wie bispiuswise de Vereinigten Staaten, e bedütendi Roue i.

Durch di zunämendi Popularität vo dere Sportart isch o d'Anzau vo Fuessballverletzige gschtige. Öpe 40 bis 60 Prozent vo de Sportverletzige u 3,5 bis 10 Prozänt vo de Ufenthaut im Krankenhus, resultiere us diese Sportverletzige, si i Europa uf e Fuessball zrückzführe. Jedoch ligt die relative Hüfigkeit vo de Verletzige dütlich hinger de Sportarte Rugby, American Football, Basketball odr Eishockey.

[ändere] Reglä

Au im Fuessball gets Regle: Fuessball wird im Profifuessball ufeme Rächteggige Rase, seltener Hartplatz oder emmer meh ufeme Konstrase, gspelt.

D Längi vo de Goallinie söt zwösche 45 ond 90 Meter sii. D Siitelinie zwösche 90 ond 120 Meter. Be Länderspel send folgendi Maas vorgschrebe: 68 Meter Goallinie ond 105 Meter Siitelinie. S Speelfäld wer dör en Wiisi Linie, mäistens Chalk, omrandet ond gränzt so s Speelfäld iih. D Linie dörfe höchschtens zwölf Zentimeter bräit sii. Wiiter wird met dene Linie de Strofruum, d Mettellinie, de Aspelkräis ond de Goaliruum markiert.

Wiiter gets bem Fussball zwoi Goal. Si send 7.32 Meter läng ond 2.44 Meter höch. Die Goal befende sech i de Metti vo de Goallinie. De Rahme vom Goal bestoht us 2 Pföschte (lenks ond rächts) ond äinere Latte (obä). Dass de Ball ned hende i d Tribüne flüügt, het jedes Goal es Netz, wo de Fussball söt uufhalte. De Fuessball sälber esch rond ond söt useme Material wie Läder bestoh.

D Usröschtig vo de Fäldspeler ond vom Goali send es Trikot, Stölpe, Schiinbäischoner, Fuessballschue ond chorzi Hose. De Goali het mäischtens no Händsche ah. I de Regle stoht, dass d Speler käi Schmock dörfit träge ond auch Brölle söte ned onbedengt träit wärde. Eso send Verletzige vorbeugt.

De Ball dörf met em ganze Körper berüert wärde, osser de Ärm ond de Händ. De Goali esch en Usnahm. Er het es onderschedlechs Trikot (mäischtens längärmig) als d Fäldspeler ah, so dass de Schiedsrechter (Schiri) ehn guet gseht. Als äinzige Speler döf de Goali de Ball au met Ärm ond Händ berüere. Das aber nome ennerhalb vom Stroofruum. Wiiter dörf er de Ball nome i d Hand neeh, wenn de Ball ned vomene äigene Metspeler absechtlech met Fuess oder Chnüü zo ehm abgspelt worde esch (Röckpass). Osserhalb vom Stroofruum esch de Goali wie en normale Fäldspeler. Bemene Iiworf dörfe au d Fäldspeler de Ball i d Händ neh.

D Speelziit esch i zwöi Hälftene Iitäilt. Jedi esch 45 Miinute lang. D Pause i de Metti beträit maximal 15 Miinute. Die reali Spelziit esch aber mäistens e chlii lenger, well de Schiri ufgrond vo Speelonterbrächige loot lo nochspele, die sogenannti Nochspeelziit.

De Artikel Fussball isch leider no zimlig churz! Wenn dr meh züe dem Thema weisch, no schrib s dezüe und entfern nochher d Markierig {{Stumpen}}. Wenn de no nie e Stumpe erwitert häsch, no findsch do Hilf dezüe.