Diskussion:Rätoromanische Sprache

Di retoromanischä Schprochä send us äm Vulgärlatin entschtandä of äm Fondamänt vonärä rätischä Schproch (sechär ned gallorömisch!). Vo derä chammär abär no nüd gnaus sägä: D'Ahnahmä gönd vo veneto-illyrischä, etruskischä, keltischä bis zo semitischä Iflöss. Tatsach esch, dass noch dä Romanisiärig vom rätischä Rum, sech s'Vulgärlatin dörägsetzt het, so dass mär hött im Romanischä nomä no sehr wenig rätischi Schpurä fendt. Diä send vorwiägänd i Flur- ond Lokaunämä z'fendä. Di Rätoromanischä Schprochä chammär i drü Grossformä iteilä: Friaulisch (Furlian) im Friaul (Italiä) ond d'Idiom vom Dolomitäladin im Dolomitägebiät vom Südtirou. Hött goht mär abär meh ond meh dävo us, dass mär s'Friaulischä ond s'Dolomitäladin nömm zo dä Rätoromanischä Schprochä zöuht, sondärn nomä no d'Idiom vom Romanischä im Kanton Grauböndä (Schwiz). Mär ontärscheidät det füf Idiom, wobi's i jedäm wedär lokali Dialäktformä get. - Sursilvan (Entlang Vordärrhi im böndnär Obärland [Surselva]) - Sutsilvan (Entlang vom Hendärrhi im Domleschg [Val Tumliastga] ond Schams [Val Schons]) - Surmiran (Im Albulatau [Val dad Alvra] ond Obärhaubschtei) - Putér (Im Obärengadin [Engiadin'aulta) - Vallader (Im Ontärengadin [Engiadina bassa]) Do sech ned aui böndnärromanischä Idiom metänand värschtönd, esch vor 20 Johr Rumantsch Grischun entwecklät wordä. Nochäm Mehrheitsprinzip het mär us aunä 5 Idiom ond Lokauvariantä (Val Müstair) ä nöii romanischi Schproch gschaffä, wo öbärau sött värschtandä wärdä. D'Akzeptanz esch abär zom Töu sehr schlächt, wöu ou d'Regiärig vom Kanton Grauböndä bi dä Ifüährig entscheidändi Fählär gmacht het.

Môll schô galloromaanisch. Glôbbs oddr ned. ggg

soa î kô zwar koi alemanisch abb î ken â bisele schwäbisch u î find d´r artikel isch â scheener artikel un î fin der soll â exeleneter artikerl soi

Hallo, wäre es in euren Augen sinnvoll, die Tabelle 'Bischpiil' noch um die italienischen Begriffe zu erweitern? Zum Vergleich wäre das sicher nicht schlecht. 80.129.98.44 19:47, 14. Jul 2006 (UTC)

I han kai andara Platz gfunda zum das schriba, also mach is amol do; denn gsiand au alli wo das do lesend es. Dä Artikel isch ganz miserabel. Zerschtens isch er amol voller Fehler. Lohd sich wohl druf hiwisa dass dr Vrfasser schlecht rescherschiert het. Ich selber bin vur Muattersproch rätoromanisch mit am dialekt Sursilvan. Wenn i Ziit hät würd i do sicher no ainiges korrigiara könna, aber i lohns etza amol mit am Hiwiis druf, dass dä Artikel nit brucht werda kann...

Cars salids Clau clau@iscout.ch

Mersi für dyn Hiiweis, hoffentlich hesch bald emol Zit de Artikel e weng z'erwiitre. Was mir (näbe grammatischi Fehler) uffällt isch dass nüt ganz chloor isch obs jetz um s'Rumansch oder au um's Ladinisch usw goht. I hoff uf dyni Mitarbeit! --Chlämens 03:11, 26. Okt. 2006 (CEST)

Überarbeiten?

Zundersch im Artikel hanged no de Dröbergo-Zeddel. S isch aber nöd klar uf wa de sich bizücht. As Aaregig möchti zwee Pünkt asetze:

1) Rätoromanisch = Bündnerromanisch ? D Abgrenzig isch nöd ganz klar im Artikel. Wäärs nöd besser de Artikel uufztaile inen Artikel Rätoromanisch, wo d Questione Ladina bihandlet und all froglichi Sproche/Tielekt uflistet, aso Bünderromanisch, Ladin und Furlan. Bim Furlan stört mi d Uussag, as es kai "rätisches Substrat" hebi. Wa gnau isch rätisches Substrat? Bitte de Satz lösche.

2) Gschicht: Aigenartig isch de Tail, wo sich uf de Lechmann bizücht: "Mit em neue Verwalter ... Nordrand (?) vum Appezell, em mittlere Toggeburg un vum Glarnerland aagfange." Jetz isch aber s Appizellerland und s mittleri Toggeborg erst im früene Mittelalter urbar gmacht wore, d Flurnäme sind denn au fast alli tütsch (s git wenigi Uusnaame, wo aber völlig unklar sind). Im Obertoggeborg gits degege vill romanischi Flurnäme. D Alpe im Obertoggeborg sind nämli scho vorgschichtlich vo de Biwoner em Walesee und vom Rintl im Summer wertschaftlich binutzt wore, aber Sidlige hets offebar kaini ggee. D Verhältnis im Glarnerland keni nöd. I wör de Abschnitt em bete lösche. De Satz Ussglööst worde isch des durch de sproochlichi Yfluss vo de dütschsproochige Oberschicht un vo de Zuewandrer ussem Norde. sait aigetli churz un bündig uus, wa de Uuslöser gsii isch. Offesichtlich isch de Lechmann weniger vertraut mit de früemittelalterliche Situation as de Lever.

As Aaregig: schöö wäre no en Abschnitt, öber d Gschicht vo de Verschriftlichung vom Rätoromanische. Im Grosse und Ganze isch aber de Artikel imene guete sachliche Zuestand und de Zeddel müest nüme dine sii. --al-Qamar 15:09, 4. Sep. 2010 (MESZ)

1.) De Abschnitt "Iiteilung" wird no überarbeitet, un deno erledige sich en Grossdeil vo de Fääler. Ob mer s Bünderromanisch deno besser unter "Rätoromanisch" oder "Bünderromanisch" bhandle, un s Furlan usw im Plural als Rätoromanische Sprooche, weissi nit. Numme so wie jetz isch es falsch, wyl s Ladinisch, Furlan un Bünderomanisch als Dialäkt vo einere Sprooch beschrybe sin.

2.) Ich ha de Satz ussegno, wenn mer emool e Quelle finde, wo d Germanisierig detailiert beschrybt, cha mer de Abschnitt no ussbaue. --Terfili 14:24, 8. Sep. 2010 (MESZ)