Breil/Brigels
| Breil/Brigels | |
|---|---|
 |
|
| Basisdate | |
| Staat: | Schwiiz |
| Kanton: | Graubünde (GR) |
| Bezirk: | Surselva |
| BFS-Nr.: | 3981 |
| Poschtleitzahl: | 7165 |
| Koordinate: | 723079 / 18076146.7666639.0499951280Koordinate: 46° 46′ 0″ N, 9° 3′ 0″ O; CH1903: 723079 / 180761 |
| Höchi: | 1'280 m ü. M. |
| Flächi: | 50.64 km² |
| Iiwohner: | 1296 (31. Dezämber 2011)[1] |
 Breil/Brigels |
|
| Karte | |
 |
|
Brigels (amtlich: Breil/Brigels; rätoromanisch Breil: 
[bʁɔɪ̯l] (info) ; dütsch Brigels: [ˈb̥ʁig̊əls] (info) ) isch e Gmein im Bezirk Surselva z Graubünde. Es isch Deil vum Kreis Cadi un gränzt aa de Kanton Glarus.
Brigels isch zue 85% romanischsproochig, wo au d Amtssprooch vo de Gmein isch.
Inhaltsverzeichnis |
Geografi [ändere]
Brigels lait i de Surselva un isch Deil vum Kreis Cadi. Es bestoot uss de Ortsdeil Danis-Tavanasa, Dardin, em Hauptort Breil/Brigels, un de Wyler Vali un Cathomen. Noochbarort sin Waltesburg im Oschte, Obersaxe im Süde, Trun un Schlans im Weschte un im Norde an d Gmaind Glarus Süd.
Gschicht [ändere]
Brigels/Breil chunt vum keltische „brigilo“, was „chlyni Burg“ bedütet. De Ort het ursprüngli de Victoride, emene rätische Adelsgschlecht, ghört, un isch vo denne im Joor 765 em Chloschter Disentis vermacht worde. In däm Joor isch au d erscht urkundliche Erwäänig vo Brigels als Bregelo im Teschtament vom Bischof Tello. Bis zum Joor 1737 sin d Brigelser verpflichtet gsi de Zehntel aa s Chloschter z zaale; s Chloschter isch defür für de Schutz vo de Bevölcherig un für d Verwaltig verantwortlich gsi.
Bevölcherig [ändere]
| Bevölcherigsentwigglig | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Joor | 1850 | 1900 | 1960 | 1980 | 2000 | 2010 |
| Ywohnerzaal | 827 | 859 | 1272 | 1212 | 1327 | 1298 |
D offizieli Amtssprooch vo Brigels isch s Rätoromanisch; d Mundart vo Brigels ghört zum Sursilvanische. Im Joor 2008 isch s Romanisch vo 85% vo de Ywohner gsproche worde. Dütschsproochig sin 13% gsi, un 2% hen e andri Sprooch gha. 89% vo de Bevölcherig isch katholisch [2].
Brigels het zwei Schuele, eini im Hauptort Breil/Brigels wo bis zur 6. Klass unterrichtet wird, un eini im Ortsdeil Danis/Tavanasa, wo vum Chindergarte bis zur Sekundarschuel unterrichtet wird. Bis zur 4. Klass isch de Unterricht numme uff Romanisch.
Weblinks [ändere]
Allmänd (Commons): Breil/Brigels – Sammlig vo witere Multimediadateie- Offizielle Website der Gemeinde Breil/Brigels
- Artikel Breil/Brigels im Historische Lexikon vo dr Schwiiz
