Zum Inhalt springen

Die Rooti Liste vo de gfäärdete Arte

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy


As die Rooti Liste vo de gfäärdete Arte oder nume die „Rooti Liste“, im Original Red Data Book, het mä ursprünglig de Liste gsäit, wo din die gfäärdete Dierarte uf dr ganze Wält ufgfüert si und wo sit 1966 vo dr Wältnaturschutzunion International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) in unregelmäässige Abständ veröffentligt wärde. Im Lauf vo dr Zit het mä denn au Rooti Liste vo gfäärdete Pflanze afo uusegee, und gege s Ändi vom 20. Joorhundert si zum erste Mol au Rooti Liste vo Bilz oder Biotoptüpe erschiine.

D Gfäärdigskategorie vo dr IUCN sit 2001:
EX  Extinct (noch em Joor 1500[1] usgstorbe)
EW  Extinct in the Wild (in dr Natur usgstorbe)
RE  Regionally Extinct (regional usgstorbe)
CR  Critically Endangered (vom Usstärbe bedroot)
EN  Endangered (stark gfäärdet)
VU  Vulnerable (gfäärdet)
NT  Near Threatened (potenziell gfäärdet)
LC  Least Concern (nit gfäärdet)
DD  Data Deficient (d Daate länge nit)
NE  Not Evaluated (nit beurdäilt)

Hüte isch d IUCN die äinzigi Organisazioon, wo en umfassendi Rooti Liste füert as Dokumentazioon vo alle Arte uf dr Wält, wo gfäärdet si. Sit de 1970er Joor wärde vo dr IUCN und vo andere internazionale Organisazioone, vo Staate, vo Gliidstaate wie de dütsche Bundesländer oder vo Naturschutzverbänd Rooti Liste veröffentligt, wo geografisch iischränggt si.

Hüte git s au Rooti Liste vo äinzelne taxonomische Gruppe wie die vom IUCN über die gfäärdete Gansvöögel, Chatze oder Hundartige uf dr Wält. In Länder, wo d Erfassig vo bedroote Arte wit forwärtschoo isch, wärde mäistens sonigi begränzti Rooti Liste ufgstellt, wie zum Bischbil die Roote Liste vo de Bruetvöögel vo Dütschland oder vo de Groossbilz vo dr Schwiz.

Rooti Liste gälte as wüsseschaftligi Fachguetachte, und diene de Gsetzgääber und Behörde as Grundlaag für was si im Bezug uf dr Natur- und dr Umwältschutz sötte mache. Nume in e baar Staate, wie in dr Schwiz, si si rächtswirksam.

  • Miloš Anděra, Vladimir Zadraž: Bedrohte Tiere. Werner Dausien, Hanau 1998, ISBN 3-7684-2800-1.
  • Evzen Kus, Vaclav Pfleger: Seltene und bedrohte Tiere. Gondrom, Prag 2000, ISBN 3-8112-1830-1.
  • Dietmar Mertens: Ausgestorbene und bedrohte Tiere. Tessloff, Nürnbärg 2005, ISBN 3-7886-0296-1 (Was ist was. Band 56).
  • Francesco Salvadori, Pierro Cozzaglio: Seltene Tiere. Unipart, Stuttgart 1992, ISBN 3-8122-3077-1.
  • Kerstin Viering, Roland Knauer: Bildatlas Bedrohte Tierarten. Naumann & Gobel Verlagsgesellschaft mbH, Köln 2012, ISBN 978-3-625-13359-9.
  1. Klassifizierungstandards der IUCN