Zum Inhalt springen

Revolution

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Allgemein isch ä Revolution (vom spotlatinische für Umwälzig) ä plötzligi grundlegendi Neugstaltig von erä bestehende Ornig, im Gegesatz zur Evolution, wo d Veränderige langsam und in chliine Schritt passiere.

Technologischi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Technologii redet mä vo Revolutione, wenn neui Prozedure oder Material erfunde wärde, wo die alte ersetze.

Wichdigi technologischi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
  • die Neolithischi Revolution vor öbbe 17.000 Johr (Afang vo dr Landwirtschaft)
  • die Industrielli Revolution wo im 18. Johrhundert z Ängland agfange het und sich über groossi Deil vo dr Wält verbreitet het
  • die Zweite industrielli Revolution: d Iifüehrig vo dr Automatisierig noch em Zweite Wältchrieg
  • die Digitali Revolution sit öbbe 1980

Geistigi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In erä geistige Revolution wird s Wältbild vom enä bedütende Deil von erä Bevölkerig vo Grund uf veränderet, aber nit immer wird für son ä Paradigmewächsel dr Begriff Revolution bruucht. Wo dr Newton in siiner Principia Mathematica ä Gravitationstheorii ufgstellt het, wo physikalischi Erschiinige besser und eifacher beschriibe het, als es vorhär möglig gsi isch, hai das die Glehrte und Intellektuelle vo siiner Ziit durchuus as Revolution gseh. Dr änglisch Dichter Alezander Pope het gschriibe: „Nature and nature's law lay hid in night. God spoke: 'Let Newton be!' and all was light.“ (D Natur und ihri Gsetz si im Dunkle gläge. Gott het gsait: 'Dr Newton söll wärde!', und alles isch erhellt worde.) Ähnlig revolutionär si im Einstein si Relativitetstheorii oder im Planck si Quantetheorii gsi, aber au dene Revolutione het mä kei bsundrige Name ge.

Hüfig aber isch was as Revolution bezeichnet wird, nume ä Modewächsel.

Wichdigi geistigi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Politischi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Politik isch ä Revolution än Umsturz, wo vo unde chunnt und hüfig gwalttätig isch, im Gegesatz zum Staatsstreich, wo vo Lüt usgfüehrt si, wo dr Macht scho immer noch gstande si und hüfig au Deil vo de staatlige Institutione bruuche, für zum dr Umsturz duurezfüehre. Revolutione chönne au vo de politisch Rächtsgrichtete as au vo dr Lingge gmacht wärde.

Wichtigi politischi Revolutione

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
 Commons: Revolution – Sammlig vo Multimediadateie