Zeitgeschichte

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Dialäkt: Züridütsch

Als Ziitgschicht wird im allemannische Schprachruum deer Abschnitt vo dr neueschte Gschicht bezeichnet, wo d Uuswürkige no spürbar i d Gegewart ine raaged.
Im engere Sinn zellt mer diejenig Gschicht zur Ziitgschicht, wo hüt no lebendi Ziitzüüge drüber brichte chönd. Es handlet sich also nöd um e abgeschlosseni Epoche, sondern um es sich schtändig verändernds Kontinuum.

Älteri Iischtufig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Abschwächend verschtaht mer derziit under Ziitgschicht no d Epoche siit em Endi vom Erschte Weltchrieg bzw. sit dr Oktoberrevolution in Russland ab 1917. Für e Zäsur im Jahr 1917 spreched mehreri Gründ:

  • D Epoche sit 1917 isch e Ziit, wo di alte Monarchiä, wo d Fürschte i de meischte europäische Schtaate no di letschtlich Regierigsgwalt ghää händ, neui Gsellschaftsentwürf händ wiiche müesse. Vor dr Durchsetzig vo republikanisch-demokratische Schtrukture isch d Ziitgschicht au 'prägt gsii vo Diktature.
  • Dur d Oktoberrevolution in Russland isch dr Grundschtei gleit worde für di schpäteri Spaltig vo dr Welt in zwei Blöck und d Phase vom Chalte Chrieg, wo em Zweite Weltchrieg gfolgt isch und wo bis zum Niedergang vo dr UdSSR um 1990 aaduuere hät sölle. Em chalte Chrieg zwüsched de "kapitalistische" Syschtem vom Weschten, aagfüehrt dur d Supermacht USA einersiits und de "kommunistische", so genannte realsozialistische Syschtem vom "Oschtblock", aagfüehrt dur d Supermacht UdSSR anderersiits, isch die ideologisch, politisch, ökonomisch, militärisch und technologisch Konkurrenz vo dr USA und dr UdSSR zgrund gläge.
  • Mit ihrem Chriegsiitritt in Erschten Weltchrieg händ d USA en Bruch in ihrer bisherige, gegenüber em Europa isolationistische Ussepolitik vollzoge. Daas isch au im Hiiblick uf di schpäteri Teilig vo dr Welt e wichtigi Zäsur. Usserdem händ d USA demit erschtmals in Europa interveniert und nöd umgekehrt.

Neueri Iischtufig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Immer mee wird aber sit em Aafnag vom 21. Jahrhundert under Ziitgschicht d Epoche sit em Endi vom Zweite Weltchrieg begriffe, wil di lebende Ziitzüüge us dr Ziit vor em Zweite Weltchrieg gschtorbe sind bzw. immer mee schterbed.

  • D Epoche siit 1945 isch für di meischte Europäer, Asiate und Amerikaner e Friidensziit, wo dur kei grossi Chrieg prägt isch.

Lueg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Zeitgeschichte“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.