Postalveolarer Konsonant

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
(Witergleitet vun Postalveolar)
Zur Navigation springen Zur Suche springen
wo en postalveolare Luut bildet wird
Artikulationsort
Sekundärartikulation

Mit eme postalveolare Konsonant meint mer in de Foneetik en Artikulationsort. Ùn zwar die Konsonante, wo grad hinter em Zaandamm (lat. alveoli) artikuliert werde, aber no nit eso wyt hinte im Muul, dass mer de harte Gaume beriert. D Terminologi isch aber nit eiheitlig. So wird „postalveolar“ viilmool au als en Oberbegriff für „palato-alveolar“, „alveolopalatal“ ùn „retroflex“ bruucht. Die verschiidne Konsonante ùnterscheide sich nämli änder dur d Form vo de Zùng ùn weller Deil vo de Zùng bruucht wird, ùn nit würkli dur de Artikulationsort (also welle Deil vùm Muul d Zùng beriert). In däm Artikel wird „postalveolar“ aber nùmme für di erschte Sorte vo Konsonante bruucht, also für die „palato-alveolari Konsonante“.

In de alemannische Dialäkt chömme verschiidni postalveolari Luut vor. Zum eine die postalveolare Frikativ, also [ʃ] (wie in tuusche) ùn [ʒ] (schöön). Allerdings isch de zweit Luut nit würkli stimmhaft, sùndern es isch e Ùnterscheidig zwüsche Fortis ùn Lenis. Dernäbe git es im Alemannische no e uvulari Affrikat [] (wie in Matsch), ùn in gwüsse Südwalser Mùndarte wie em Rimelladütsch au no [].


Es git insgsamt die postalveolare Luut:

IPA-Zeiche Bschryybig vùm Luut Audiobyspil Byspilwort uss ere Sprooch
Xsampa-S2.png Stimmlose postalveolare Frikativ
Oberelsässisch: Stroß; Gsw-oberelsässisch (Milhüsa)-Stroß.ogg [ʃtʀoːz̥] ‚Strooss‘
Xsampa-Z2.png Stimmhafte postalveolare Frikativ
Französisch: je; Fr-je.ogg [ʒə] ‚Ich‘
IPA voiceless postalveolar affricate.png Stimmlosi postalveolari Affrikate
Jaundütsch: Jùutütsch; Gsw-jounertütsch-female-Jùutütsch.ogg [ˈjʊu̯tytʃ] ‚Jaundütsch‘
IPA voiced postalveolar affricate.png Stimmhafti postalveolari Affrikate
Änglisch: jump; En-us-jump.ogg [dʒʌmp] ‚gùmpe‘
Xsampa-exclamationslash.png Postalveolare Schnalzluut
Nama: !oas ; [k͡ǃoas] ‚hohl‘