Mann

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
E Sammlig vo 20 Mannebordret

Maa bezäichnet en erwaggsnige Mensch mit männligem Gschlächt. Mä cha dr Begriff also äidütig vo Chind, Bueb, Männli oder Frau abgränze. D Bezäichnig „Maa“ isch aber – wäge de grundlegende Iiflüss vo dr Gschlächtligkäit uf die menschligi Gsellschaft – mit vile andere Bedütige belaade, wo mitenander verchnüpft und zum Däil seer gfüülsbedoont si (lueg au Männligkäit).

Biologischi und medizinischi Merkmol[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Genetischi Merkmol[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Us molekularbiologischer Sicht underschäidet sich dr Maa vo dr Frau dur s Chromosomebäärli XY (sälte chunnt aber en XX bim ene Maa vor) in de Gschlächtschromosome (statt mäistens XX bi dr Frau, wo aber sälte au en XY cha vorchoo). Dä Underschiid druckt sich im ene dütlige Gschlächtsdimorfismus us, wo dur d Verdäilig vo de Chromosome in dr Zygote bestimmt wird. Manne häi in iirem Chromosomesatz also mäistens je äi X- und äi Y-Chromosom, wo s Gschkächt bestimmt. Uf däm Y-Chromosom isch e Region, wo mä rä Sex determining region of Y (SRY) säit und wo bim Maa für die embryonali Brodukzion vom Protein TDF (für änglisch: Testis-determining factor, Faktor, wo dr Hoode bestimmt) verantwortlig isch. Wenn bim Embrzo TDF bildet wird, wärde männligi Merkmol usbildet, wenn es feelt, bilde sich wiibligi Merkmol.

en Maa

Morfologischi und füsiologischi Merkmol[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Manne underschäide sich körperlig vo Fraue dur die underschidlige primäre und sekundäre Gschlächtsmerkmol. Wie die primäre Gschlächtsmerkmol ufbaut si, chunnt hauptsächlig vo dr Funkzion wo si bi dr Furtpflanzig häi. Es handlet sich vor allem um

Wenn d Gschlächtsmerkmol wenig oder gar nit usbrägt si, redet mä vo Intersexualidäät.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Élisabeth Badinter: XY. Die Identität des Mannes. Piper, Münche 1993, ISBN 3-492-03634-1.
  • Pierre Bourdieu: Die männliche Herrschaft. Suhrkamp, Frankfurt 2005
  • Raewyn Connel: Der gemachte Mann. Konstruktion und Krise von Männlichkeiten. Leske Budrich, Opladen 1999, Nöiuflaag 2004, ISBN 3-8100-2765-0.
  • Sebastian Haffner: Der Abstieg des Mannes. In: Im Schatten der Geschichte. Historisch-politische Variationen aus zwanzig Jahren. dtv, Münche 1987, S. 273–280.
  • Walter Hollstein: Was vom Manne übrig blieb. Krise und Zukunft des starken Geschlechts. Aufbau, Berlin 2008, ISBN 978-3-351-02659-2.
  • George L. Mosse: Das Bild des Mannes. Zur Konstruktion der modernen Männlichkeit. Fischer, Frankfurt 1996, ISBN 3-10-050605-7.
  • Paul Nathanson, Katherine Young: Legalizing Misandry. From Public Shame to Systemic Discrimination Against Men. McGill-Queen’s University Press, Montreal 2006, ISBN 0-7735-2862-8 (änglisch).
  • Esther Vilar: Der dressierte Mann. Das polygame Geschlecht. Das Ende der Dressur. Neuauflage. dtv, Münche 2000, ISBN 3-423-36134-4.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Men (Männer) – Sammlig vo Multimediadateie
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Mann“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.