Donau

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Donau
S'Flusssystem vu de Donau mit älleni Staate, wo am Fluss liege

S'Flusssystem vu de Donau mit älleni Staate, wo am Fluss liegeVorlage:Infobox Fluss/KARTE_fehlt

DateVorlage:Infobox Fluss/GKZ_fehlt
Laag Zentral- un SüedoschteuropaVorlage:Infobox Fluss/FLUSSSYSTEM_fehltVorlage:Infobox Fluss/ABFLUSSWEG_fehlt
Quelle Eschinge
(lueg au Donnaquell)Vorlage:Infobox Fluss/QUELLKOORDINATE_fehltVorlage:Infobox Fluss/QUELLHÖHE_fehlt
Mündig Schwarzes Meer45.1629129.6472930Koordinate: 45° 9′ 46″ N, 29° 38′ 50″ O
45° 9′ 46″ N, 29° 38′ 50″ O45.1629129.6472930
Mündigshöchi mVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlenVorlage:Infobox Fluss/HÖHENUNTERSCHIED_fehlt
Lengi 2845 kmdep1Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
Iizugsgebiet 795'686 km²dep1Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
Groossstedt Regensburg, Linz, Wien, Pressburg (Bratislava), Budapest, Novi Sad, Belgrad, Ruse, Galatz

Vorlage:Infobox Fluss/Veraltet

D Donnä isch dä zwaitlängschte Fluss i Eyropa. Er entstaht dur dä Zammefluss vo dä Brig ond dä Breg i dä Baar und flüüsst nach fascht 2900 km i Rumänie is Schwarzi Meer. S'Iizugsgebiet vo de obere Donau gränzt a das vom Rii, und die oberi Donau, bis ungfähr bi Sigmaringe flüüsst zum Rii fasch parallel, öppe 50 km nördlich am Bodesee verbii, aber in entgägegsetzti Richtig, nach Oschte.

Allgmeis[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D'Donau isch de zweitlängschti Fluss vu Europa (numme d'Wolga isch länger), un isch vum Urschprung, em Zsämmefluss vu Brigach un Breg bi Eschinge us grechnet bis ins schwarz Meer 2845 Kilometer lang. Vu dr Quell vum längschte Quellfluss, dr Bregquell bi Furtwange im Schwarzwald ischer no e weng länger, nämli 2888,7 Kilometer. D'Donau isch eine vo de wichtigschte Flüss wo im alemannisch Schprochrum entschpringe tuend. Di wichtigste Nebeflüss sind de Lech, de Inn, d March, d Drau, d Save, d Theiss, de Alt und de Pruth.

Name[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Fluss het im Altertum im Oberlauf Danuvius ghaisse - Danubius isch nu e Schriibvariante. Im Underlauf isch er Istros oder Hister gnennt wore. Wäred de letzt Name sprochlich nöd klar isch, cha de erst Name vo indogerm. *deH2nu- »Fluss« abglaitet werde. De Name lutet i de Boor Tune oder Toene odr Donnä und uf Bairisch Doane. Di hochtütschi form isch Donau. Di luutlich Entwicklig vo de moderne tütsche Forme isch aber linguistisch nöd ganz klar. Uf Altalemannisch haisst de Fluss Tuonouva. De ungarisch Name Duna und de slavische Name Dunav / Дунав sind entleent vom Gotische Name Δούναβις (= *Donaws) [1], degege isch d Bildig vo Rumänisch Dunăre unklar. Nochem Fluss isch de Flussgott Danuvius binamst.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hüt isch d'Donau am Oberlauf chliner wie dr Rhii, aber d'Donau isch geologisch viil älter, un se isch dr einzig Fluss in Europa wo vu Weschte ge Oschte fliesst. Dr Rhii isch degege dr einzig Fluss, wo vu de Alpe nordwärts fliesst. Säll git a bsunderi Situation im Gebiet nordweschtlich vum Bodesee. Zwüsche di Iizugsgebiet vu dr Donau und vum Rhii liit d'Europäischi Wasserscheide, säll isch e Linie, wo relativ kompliziert vor allem über dr Schwarzwald lauft. Ä jedes Regetröpfli wo uf dr eine Site vu sällere Linie abechunt rännt in dr Rhii un dodemit in d'Nordsee, un älles, was uf dr andere Siite abechunt rännt ind Donau und am End ins schwarz Meer. Vor dr letschte Iiszit hot dr Rhii numme am süedliche Zipfel vum Schwarzwald agfange, und älles Wasser, wo vu de Alpe abegrännt isch, isch in d'sognannti Urdonau gflosse un ge Oschte transportiert wore. Schpöter het no durch Erosion dr Rhii si Richtig gänderet, un s'alpewasser fliesst hüt ge Norde. Anders erum fliesse hüt unterirdisch grosse Menge Wasser vur Donau in Rhii (d'am beschte bekannti Stell wo mr säll cha beobachte isch dr Aachhafe ir nöchi vum Bodesee). Säller unterirdisch Wasserablauf wird durch si eigne Erosion immer grösser, s'isch drum dass mr animmt, dass dr oberirdisch Donauoberlauf wird eanert verschwinde.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Donau – Sammlig vo witere Multimediadateie

Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Gottfried Schramm: Nordpontische Ströme; Göttingen 1973. S. 37)