Cabaret Voltaire

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
S Cabaret Voltaire, Züüri

S Cabaret Voltaire z Züüri isch dr Geburtsort vom Dadaismus gsi. Es isch e Klub, Galerii, Bäiz und Theater gsi.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Marcel Słodki: Blakat zum 5. Februar 1916
S Schild an dr Huswand vom Cabaret Voltaire

Im oobere Stock vo dr Spiegelgass 1, im gliiche Huus wie d Bäiz Meierei, häi dr Hugo Ball und d Emmy Hennings am 5. Februar 1916 s Cabaret Voltaire ufdoo, nume e baar Meter äwäg vo wo denn dr Lenin an dr Spiegelgass Nr. 14 gwoont het. Jeede Oobe häi dört Veraastaltige stattgfunde, wo bin ene zu Muusig Manifest, Lutgedicht, Danz und dramatischi Szene ufgfüert worde si, under anderem vom und mit em Hugo Ball, dr Emmy Hennings, em Hans Arp, em Richard Huelsenbeck, em Marcel Janco, em Tristan Tzara, dr Sophie Taeuber, dr Suzanne Perrottet. Zum witere Umkräis häi au dr Walter Serner und dr Friedrich Glauser ghöört. An de Wänd si Bilder vom Picasso, Arp, Macke, Marinetti, Modigliani und vile andere ufghänkt gsi. Vor allem am Aafang si d Veraastaltige im Cabaret Voltaire in de Zitige und vo dr Bevölkerig stark kritisiert worde.

E Veraastaltig im Cabaret Voltaire

Z Züüri häi in dere Zit e hufe Exilante gläbt, wo us iire Länder, wo im Chrieg gsi si, gflüchdet si. Dr Hugo Ball het spööter gsäit, si Idee bi dr Gründig sig s gsi, ass alli die junge Lüt nid nume iiri Freihäit und Unabhängigkäit chönne uslääbe, sondern si au lut häi welle broklamiere.

Züüri gältet as dr Gründigsort vom Dadaismus, doch bald häi sich d Gründer verströit und nöiji Dada-Grubbe gründet, wo underenander Ideä usduscht häi. Näbe de Metropole Bariis, Berlin und Nöi Zork het s wichdigi Dadaiste z Köln, Hannover und Gämf gee. D Akzioone vo de Dadaiste, wo zum Däil immer brovokativer worde si, häi sich afo abnütze. Allgemäin goot mä drvo us, ass 1922 s Ändi vo dr Beweegig aagfange het. E baar vo de Dadaiste häi sich druf de Surrealiste aagschlosse.

Wo im Joor 2002 d Umnutzig vom Geböid com ehemoolige Cabaret Voltaire zun ere Apideek und Äigedumswoonig bevorstande isch, häi s Künstler wie dr Jan Theiler[1], Mark Divo, Mikry Drei, Lennie Lee und Dan Jones us em Umfäld vo dr Künstlergrubbe Kroesus (au Fondation Kroesus) bsetzt. Si häi brobiert, d Dada-Beweegig as Neo-Dada widerzbelääbe, häi Usstellige, Konzärt, offnigi Büünine, Dada-Mässe mit em Pastor Leumund, Lääsige, Wörkschops, Partys und Dadafestwuche veraastaltet. Dank dr Bsetzig s d Iiwooner zum erste Mol uf s Geböid und si kunsthistorische Konteggst ufmerksam worde. Mä het d Bsetzer zwar verdriibe und s Huus grüümt, d Stadt Züüri het s denn aber as e Kulturinstituzioon afo bedriibe.[2]

Dr David Woodard, Ma Anand Sheela und Christian Kracht lääse am Cabaret Voltaire, 2008

Sit 2004 bestoot s Cabaret Voltaire as en Instituzioon und e baar Bost-Dadaiste wie dr Jonathan Meese si mit em assoziiert. S nöie Cabaret Voltaire isch dank em Iisatz vo Dada-Fründ entstande. Vom Summer 2004 aa isch dr Philipp Meier as Diräkter und dr Adrian Notz as Co-Diräkter iigsetzt. Eso isch d Spiegelgass 1 brofessionalisiert worde. Bis Ändi 2013 het dr Philipp Meier d Abdäilig «PostDADA» gläitet, wäärend dr Adrian Notz «DADAlogie» ufbaut het. Sit 2012 isch dr Adrian Notz dr äinzig Diräkter. Im Bardeer und im Chäller isch en Usstelligsruum – d Krypta – und e Schop iigrichdet worde. Im oobere stock befindet sich e Café mit eme Ruum für Veraastaltige im historische Hinderzimmer, dr domoolige «Meierei».

Finanzierig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Dräägerveräin finanziert dr Betriib zum Däil mit Gäld us dr öffentlige, zum Däil us dr brivate Hand. D Stadt Züüri zaalt d Mietchöste. 2008 het d SVP s Referendum drgege ergriffe, ass d Stadt Züüri immer no am Betriib vom Cabaret Voltaire e Däil häig. S Referendumskomitee «Zürich ist nicht gaga: Keine Steuergelder für Dada!» het aber e klari Abfuer erläbt. Bi dr Abstimmig isch e dütligi Meerhäit[3] vo de Stimmberächtigte drfür gsi, ass d Stadt witer wurd mithälfe und eso s Cabaret Voltaire e Garantii wurd haa witerzbestoo.

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Website der 7. Werkleitz-Biennale, abgrüeft am 26. Februar 2013
  2. dadata.ch: Die ersten internationalen Dadafestwochen 2002.. Archiviert vom Original am 2013-09-02. Abgrüeft am 2016-01-30.
  3. 28. September 2008: Abstimmungen und Wahlen. In: stadt-zuerich.ch. Abgrüeft am 19. Dezember 2015.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Dada Stadt Zürich, Stadtplan mit 100 Orten der Dada-Bewegung. Uuusegee Cabaret Voltaire.
  • Philippe Carrard (Hrsg.): Cabaret Voltaire. Dada – Zürich. Ein Eingriff von Rossetti + Wyss. gta Verlag, Zürich 2004, ISBN 978-3-85676-152-3.
  • Ursula Pellaton: Cabaret Voltaire, Zürich ZH. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 1. Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 322 f.
  • Christian Schad: Relative Realitäten. Erinnerungen um Walter Serner. Maroverlag, Augsburg 1999, ISBN 3-87512-661-0.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Cabaret Voltaire – Sammlig vo Multimediadateie

47.3716078.543988Koordinaten: 47° 22′ 18″ N, 8° 32′ 38″ O; CH1903: 683485 / 247340

Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Cabaret_Voltaire“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.