Blasmusik

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Jugedblosmusikkapelle Musizwerge, Ostermiething

Blõsmusig isch ä Obberbegriff für Musik, wo nur oder gröschdedeils Blosinstrument iigsetzt werde.

Hischtoriè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dyrhörner, Muschlè un anderi eifachi Blõsinschtrumente sin vo Naturvölker bi religiösè Riit ygsetzt worrè. Fundschtugg uss de è Schteizit uff dè Schwòbischè Alb beinhaaltet au übber 35.000 Johr aalti Knochèflötè, diè als älteschti erhaalteni Musikinschtrument vo Europa geltè. Im Aaltertum zeuget d Bosuunè vo Jericho odder d Fanfarè uss dè Römerzit vo spezièll hèrgschtelltè Inschtrument für rituelli Zwäck.[1]

D Vorläufer vo dr Blosmusik, wie si sitt em 19. Johrhundert entstande sin, sin Bläsergruppe wie Harmonimusike am Änd vom 18. Johrhundert gsi. Hywys dô druff hèt mo zum Byschpil z Waldshuèt um 1753 odder z Stüèlingè 1785 gfundè. I dr glichè Zit hèn sich au d Inschtrument vo dè "Türkischi Musik" durrègsetzt, sell sinn vu allem d Großi Trummlè, d Beckè un dè Schellèbaum gsi, wo dört dezuè cho sin. Diè Türkischi Musik hèt sich no èm Türkechrièg vo allem z Öschtrych un z Süddütschland usèbildet, zerscht i dè Milidärmusik, spôter denn au im zivilè Berych.

D Musikè früèner sin vill chlyner gsi, wiè s hütt üblich isch. Uff aalte Bilder cha mo mengmoll nu zee odder zwölf Musiker zellè. Sit öppè dè 1970er Johr sin villfach Bsetzigè vo 30 bis 50 Musigger üblich.

I dè letschtè Johrè nennet sich zaalrychi Orcheschter au „Sùmphonischè Blõsorcheschter“, „Wind Symphony“, „Symphonic Wind(s) (Orchestra)“ odder „Wind Project“. Dõby handlet s sich villfach um Milidär- odder Profi-Orcheschter abaer au vo engagyrtè Laiè traiti Stadtmusigè odder Uuswaalorcheschter, wo sich Originalkompositionè odder qualifizyrti Bearbeitigè vo klassischè Wärk odder populärer Musig gwidmet hèn. È Merkmool vo dè „Sùmphonischè Blõsorcheschter“ isch, dass villi Stimmè vo dè jewyls gschpilltè Stugg chorisch (=meefach) bsetzt sin (was bi Musigkapellè villfach nit dè Fall isch).

Bsetzigè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Well s innerhalb vo dè Blõsmusig unterschydlichschte Ensembles (Big Band, Brass Band, Bosuunèchor u.v.a.) git, isch es unmöglich, è allgemein gültigi, einheitlichi Bsetzig uffzfüürè.

Grundsätzlich unterdeilt mo d Inschtrumänt, welli i dè Blõsmusig vorkömmet, i:

Deilwys macht mo no è vofynereti Yteilig (luèg au Regischterfüürer) in

  • Hoches Blèch (z.B. Trumpeetè, Kornètt)
  • Düèfes Blèch (wiè Tuba, Bosuunè)

Somit ergebet sich diè voschidnè Regischter , welli oft Inschtrumänt vo dè glycheè Stimmlaag (Stichwort: Sopraan, Alt, Tenor, Bass) zämmè fasset.

Je nõch Art vo dè Zämmèsetzig bzw. Musigrichtig könnet nu alli Stimmlaagè un Inschtrumäntètùpè (Regischter) vorhandè sy odder au nit. Dõdurrè lôt sich s tùpische Klangbild vo dè voschidnè Blasmusigrichtigè erreichè. So ergit sich bi nèrè Brass Band welli übber kei Holzblõser vofüègt, è ganz ander Klangbild wiè zum Byschpill bi nèm Spylmannszuug, wellè nu übber Hölzblõser (Querflötè mit dè Stimmlaag Sopran) un Trummlè (Schlaagwärk) vofüègt odder è Big Band, welli uff Inschtrumänt wiè Tuba, Hörner odder Querflötè vozichtet.

Diè umfassendschti Bsetzig hèt s sognannte Sinfonische Blõsorcheschter. Dört sin Blèch- un Holzblõser glychermaßè votretè un könnet so èn äänlichs Klangbild un somit au è möglichs Musigrepertoire wiè nè klassischs Sinfonyorcheschter (welles uss Streicher un Blõser beschtôt) erreichè. Selli Art vo dè Bsetzig wörd au als Harmonybsetzig bezeichnet.

Fuèßnotè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. luèg au: Artikel zu dè Flöte, Abschnitt Geschichtè

Literadur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Fred Armbruester u. a.: Zur Kultur der Sinfonischen Blasmusik - Standortbestimmung und Ziele, in: M-Musik zum Lesen, Heft 2. Kirchheim/Teck 2001.
  • Werner Bodendorff: Historie der geblasenen Musik. Buchloe 2002.
  • Bernhard Habla: Besetzung und Instrumentation des Blasorchesters seit der Erfindung der Ventile für Blechblasinstrumente bis zum Zweiten Weltkrieg in Österreich und Deutschland. 2 Bände. Tutzing 1990.
  • Georg Ried: Blasmusik im Überblick - Info - Daten - Wissen. Buchloe 1998.
  • Willy Schneiderund Hans-Walter Berg: Handbuch der Blasmusik - erweiterte Neufassung. Mainz 1986.
  • Wolfgang Suppan (Hg.): Blasmusikforschung seit 1966 - Eine Bibliographie. Tutzing 2003.
  • Wolfgang und Armin Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens. Freibug-Tiengen 1994 (4. Auflage).
  • Gottfried Veit: Die Blasmusik - Studie über die geschichtliche Entwicklung der geblasenen Musik. Innsbruck 1984.
  • Elmar Walter: Blas- und Bläsermusik. Musik zwischen Volksmusik, volkstümlicher Musik, Militärmusik und Kunstmusik. Tutzing 2011.