Älplermagrone

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
E Täller Älplermagrone mit Öpfelmues

Älplermagrone isch de Name vomene Gricht us de Schwiizer Alpe. Es wird us Teigware, Härdöpfel, Nidle, Chäs und Zwible gmacht. De Name setzt sich zäme us Älpler als Bezeichnig für Sänne und Magrone, emene Lehnwort vom italiänische Wort maccheroni.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Älplermagrone wärdid hüt als traditionälls Schwiizer Sännegricht aagluegt. Tatsächlich sind Teigware aber erscht id Zentralalpe cho, wo de Gotthardtunnel buut worden isch und wo di italiänische Arbeiter ihri Pasta mitbrunge hend. I de Schwiiz hed mer für d Härschtellig vo de Teigware iiheimischi Eier dezuegnuu. Das nüüe Nahrigsmittel isch bsunders bi de Sänne schnäll beliebt worde, will s haltbar gsi isch und im Verhältnis zum Nährwärt sehr liechtgwichtig – beides unschätzbari Vorteil inere Zyt, wo alli Nahrigsmittel usser Milch und Chäs no mit em Räf uf d Alp hend müesse transportiert wärde. D «Magrone» sind mit billige iiheimische Härdöpfel gschtreckt und mit Zwible gwürzt worde. Zäme mit de Milchprodukt Nidle und Chäs hed das es währschafts Gricht gäh, wo im Chessel über em offnige Füür eifach härzschtelle gsi isch und au bi de schwäre Arbet uf de Alp guet gsättiget hed.

Härschtellig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Älplermagrone wärdid bis hüt mit Eierteigware härgschtellt. Dezue nimmt mer ehner churzi Forme, wiä z. B. Penne oder italiänischi Maccheroni. D Teigware wärdid zäme mit gwürflete Härdöpfel gchochet, wobii Teigware und Härdöpfel under Berücksichtigung vo irere underschidliche Chochzyt nachenand i Topf ine ggäh wärdid. D Flüssigkeitsmängi wird so bemässe, as si ufgsoge isch, wenn d Härdöpfel und d Teigware weich sind. Nächhär wird d Nidle bigfüegt und grob grafflete Chäs (vorzugswys Sbrinz) drunderzoge. Me laht die Mischig es paar Minute la ziähe, bis de Chäs gschmulze isch. S fertigi Gricht wird mit gröschtete Zwible beschtreut. Di traditionälli Bylag dezue isch Öpfelmues.

Das Gricht hed regionali Abwandlige: In es paar Gägende wärdid Schinkeschtreife oder gröschteti Schpäckwürfel dezueggäh. Im Kanton Uri wärdid d Härdöpfel wägglah.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wil d Älplermagrone es Gricht sind, wo eifach gchochet wärde cha und wo guet sättiged, gfindt me si no vil uf em Schpiisplan vo de Pfadi oder vom Schwiizer Militär. Älplermagrone wärdid au gärn i Bärghüttene und i Restaurants mit Huusmaaschoscht serviärt. Wil si hüt au als Fertiggricht im Gaschtronomiigrosshandel erhältlich sind, sind si im Gaschtgwärb teilwys nümme huusgmacht.

Es git es ähnlichs Gricht au z Nordamerika und z Grossbritannie. Det heissts Macaroni and cheese.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wikibooks-logo.svg Wikibooks: Älplermagronen — Lern- und Lehrmaterialie

Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Älplermagronen“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.