Röstigraben

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
De Saanegrabe z Friburg, s Symbol für de Röschtigrabe

Mit Röschtigrabe (uf französisch wird näbem Wort Röschtigrabe mängisch au Rideau de röschti gseit, wo soviil heisst wie Röschtivorhang, zuedem gits no de Usdruck Barrière de roesti, wo sovil wie Röschtibarriere oder Röschtihürde heisst) isch dr Mentauitätsunterschid, ebe en Grabe, zwüschem Weuschland und de Dütschschwiiz gmeint. Ob's de überhaupt git, isch seer umschtritte. Wiu au a mängem Ort s Vorurteil bschteit, im Weuschland gäb's keini Röschti, het me des Wort bruucht, um de Ungerschiid dütlich z mache.

Aus Argument für de Röschtigrabe wird immer wider druf verwisse, dass bi Vouksabschtimmmige s Weuschland anderscht schtimmt wi d Dütschschwiiz. Bi ere genauere Analyse vo de Abschtimmige muess me aber säge, dass es nöd gäng so isch.

Am dütlichschte isch de Unterschiid zwüschem Welschland und de Dütschschwiiz in Abschtimmige zu ussepolitische und soziale Themene feschtzschtelle. Bi de Abstimmig über de EWR-Bitrit hei zum Bischspil alli welsche Kantön de Vorlag zugschtimmt, wobi d Zuschtimmig zwüsche 80% im Waadtland und 55.8% im Wallis gläge het, wobi in de Dütschschwiiz d Ablehnig, abgseh vo de beide Basel, einhellig isch gsi. Am dütlichschte Abglehnt worde isch de EWR-Bitritt z Uri mit 74.9%.[1]
Au bi de Abschtimmig über d Intiative für e soziali Einheitskrankekasse isch de Unterschied dütlich gsi. D Initiative isch zwar in allne Kantön bachab gange, het aber - mit Usnahm vom Kanton Wallis - in allne welsche Kantön 37% und meh Ja-Schtimmer erreicht, in de Dütschschwiiz aber numme Ja-Aateil zwüsche 8.3% im Appizäll Innerroode und 34.6% z Basel-Schtadt.[2]
Offe wär bi de Poschtuliirig vo eme Röschtigrabe, uf wellere Siite de Kanton Tessin ligt. Bi ussepolitische Vorlage schtimmet Tessiner nämlich gwöhnlich ehnder mit de Dütschschwiiz, bi sozialpolitische ehnder mit de Romandie.

Einzelnochwis[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/19921206/can388.html
  2. http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/20070311/can528.html