Matterhorn

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel beschäftigt sich mit em Matterhorn in de Walliser Alpe; zu andere Bärg mit däm Name lueg Matterhorn (Begriffsklärung).


Matterhorn
Ost- und Nordwand vom Matterhorn, an dr Liecht-/Schattegränze vom  Hörnligroot

Ost- und Nordwand vom Matterhorn, an dr Liecht-/Schattegränze vom Hörnligroot

Hechi 4'478 m ü. M.
Lag Gränze Kanton Wallis (Schwiiz) / Brovinz Aosta (Italie)
Gebirg Walliser Alpe
Dominanz 13,7 km → Liskamm-Westgipfel
Schartehechi 1'031 m ↓ Col Durand
Geografischi Lag 617049 / 9167045.9763888888897.65861111111114478Koordinaten: 45° 58′ 35″ N, 7° 39′ 31″ O; CH1903: 617049 / 91670
Matterhorn (Schweiz)
Matterhorn
Erschtbstygig 14. Juli 1865 dur e Edward Whymper

fpd5

S Matterhorn (walliserdütsch ds Hore oder ds Horu, italiänisch Monte Cervino oder Cervino, französisch Mont Cervin oder Le Cervin) isch 4'478 Meter hoch und eine vo de höchste Bärg in de Alpe. Wäge siiner markante Form und siiner Bestiigigsgschicht isch s Matterhorn eine vo de bekanntiste Bärg uf dr Wält. Für d Schwiiz isch es e Wohrzeiche und d Touristeattraktion, wo meh as jedi anderi fotografiert wird.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Bärg befindet sich in de Walliser Alpe zwüsche Zermatt und Breuil-Cervinia. D Ost-, d Nord- und d Westwand lige uf schwiizerischem, d Südwand uf italiänischem Staatsgebiet.

Gschicht vom Name[ändere | Quälltäxt bearbeite]

1581 isch s Matterhorn zum erste Mol as Mont Cervin erwähnt worde, spöter au as Mons Silvanus und Mons Silvius. Us em Johr 1682 isch dr Name Matterhorn überlieferet. Dr dütsch Name Matterhorn leitet sich vermuetlig vo «Matte» ab, also vo dr Matte im Dal underhalb vo dr Gornerschlucht, wo hüte fast komplett vom Dorf Zermatt («zur Matt») bedeckt isch.

D Lokalbevölkerig sait em Bärg au ds Hore (= s Horn, Zermatter Dialäkt) oder ds Horu (= s Horn, Oberwalliser Dialäkt).

Geologii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Matterhorn ghört zur Dent Blanche-Decki vom Unter-Ostalpin, aso eme Drümmerstück von ere ostalpine Decki, wo wit gege Weste uf die penninische Deckene vo de Westalpe gschobe worden isch. D Basis vom Matterhorn, also bis zur Hörnlihütte, bis uf e Matterhorngletscher und dr Furgggroot, isch penninisch, aso westalpin. S Horn sälber ghört zur Dent-Blanche-Decki – und zwar dr underi Deil bis zur «Achsle» zur Arolla-Serii und dr obersti Deil zur Valpelline-Serii vo dr Dent-Blanche-Decki. Die beide geologische Drennlinie an dr Basis und an dr Achsle cha mä uf em Hauptfoti obe gseh, wemm mä sich mit Geologii uskennt. E Laie gseht uf däm Bild d Wald- und d Schneegränze und sust nid vil.

Wärbig för Toblerone us de 1920er Johr

Varia[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Di markant pyramideform vom Matterhorngipfel hät vilicht d Firma Chocolat Tobler z Bärn inspiriert för d Form vo de Toblerone-Schoggi. S Matterhorn taucht erst i de 1960er uf de drüeggige Site vo de Verpackig uf.

Galerii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Matterhorn – Sammlig vo witere Multimediadateie
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Matterhorn“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.