Gambarogno TI

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Gambarogno
Wappe vo Gambarogno
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Tessin (TI)
Bezirk: Locarnow
Kreis: Gambarogno
BFS-Nr.: 5398i1f3f4
Poschtleitzahl: 6573
Koordinate: 709038 / 11192746.158.850003196Koordinate: 46° 9′ 0″ N, 8° 51′ 0″ O; CH1903: 709038 / 111927
Höchi: 196 m ü. M.
Flächi: 51.74 km²
Iiwohner: 5015 (31. Dezämber 2012)[1]
Website: www.gambarogno.ch
Vira

Vira

Karte
Karte von Gambarogno
w

Gambarogno (lombardisch Gambarögn) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Gambarogno im Bezirk Locarno.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gambarogno lyt am nordeschtlige Stade vum Lago Maggiore am Fueß vum Bärg Gambarogno. Nochbergmaine sin Alto Malcantone, Ascona, Locarno, Minusio, Monteceneri, Tenero-Contra un di italienische Gmaine Curiglia con Monteviasco un Veddasca.

Zue Caviano ghere no d Fraktione Scaiano, Dirinella un Monti di Caviano, zue Gerra d Fraktione Ronco, Riva un Scimiana, zue Magadino d Fraktione Quartino un Orgnana, zue Piazzogna d Fraktion Alabardia, zue San Nazzaro d Fraktione Casenzano, Taverna un Vairano, zue Sant’Abbondio d Fraktione Calgiano, Ranzo un Garaverio un zue Vira d Fraktione Corognola, Fosano un Scesana.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gambarogno isch entstande am 25. April 2010 dur d Fusion vu dr bishärige Gmaine Caviano, Contone, Gerra, Indemini, Magadino (dt. veraltet Megadin), Piazzogna, San Nazzaro, Sant’Abbondio un Vira.

Caviano isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1258 as Caviliano, Contone anne 1152 as Gondono, Ronco anne 1591, Indemini anne 1260 as Indemine, Magadino anne 1254 as de Magadino, Piazzogna anne 1337 as Piazognia, San Nazzaro anne 1258 as sancto Nazario, Sant’Abbondio anne 1192 as Sancto Abundio, Vira anne 1305 as Vira.

Magadino het bis anne 1843 zue Vira ghert.

Di ehmolig Gmai San Nazzaro isch entstande anne 1930 dur dr Zämmeschluss vu dr Gmaine Vairano un Casenzano.

Verwaltig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Gambarogno isch dr Tiziano Ponti.

Bevelkerigsentwicklig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Caviano 332 324 358 333 281 272 242 219
Contone 139 167 170 354 196 199 244 270
Gerra (Gambarogno) 651 644 661 655 524 451 397 404
Indemini 409 361 444 383 366 340 335 306
Magadino 586 669 664 901 744 725 708 788
Piazzogna 221 215 221 201 175 152 166 166
San Nazzaro 477 414 321 384 315 314 288 290
Sant'Abbondio 251 208 209 268 187 170 163 132
Vira (Gambarogno) 617 626 606 586 523 455 451 444
Johr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Caviano 198 183 184 154 156 128 134 111
Contone 300 317 305 322 418 435 430 703
Gerra (Gambarogno) 331 314 330 283 319 268 240 254
Indemini 227 219 206 123 64 44 82 39
Magadino 770 758 821 816 1029 1042 1228 1499
Piazzogna 152 175 185 168 223 234 264 362
San Nazzaro 271 263 291 338 582 606 632 641
Sant'Abbondio 150 123 116 122 117 132 118 123
Vira (Gambarogno) 471 495 454 530 589 579 531 616

Dialekt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr lombardisch Dialäkt vu Gambarogno ghert zum Ticinese.

Böuwärch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Chilche S. Maria Nascente, Caviano (1864)
  • Chilche S. Giovanni Battista, Contone (16. Jh.)
  • Chilche SS Rocco e Sebastiano, Gerra (1742)
  • Chilche S. Bartolomeo, Indeminidie (vor 1213, im 17. Jh. erwyteret un im 19. Jh. renoviert)
  • Chilche S. Carlo, Magadino (1844-46)
  • Chilche S. Antonio Abate, Piazzogna (1752, im 19. Jh. mehfach erwyteret)
  • Chilche SS. Nazzaro e Celso, San Nazzaro (1258 zum erschte Mol gnännt, 1790 im klassizistische Stil renoviert un vergreßeret)
  • Chilche SS. Abbondio e Andrea, Sant’Abbondio (1364 zum erschte Mol gnännt, ab 1853 im klassizistische Stil umböue)
  • Chilche SS. Pietro e Paolo, Vira (1613-15)

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Gambarogno – Sammlig vo witere Multimediadateie