Romantik

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Dr Wanderer über em Näbelmeer vom Caspar David Friedrich

D Romantik isch e kulturgeschichtligi Epoche, wo d Ufklärig und dr Klassizismus abglöst het und vom Ändi vom 18. Johrhundert bis wiit in s 19. Johrhundert ine duurt het.

D Romantik i Kunscht und Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Romantik het sich bsundrigs uf de Gebiet vo dr bildende Kunst (1790–1840), dr Litratuur (1795–1848) und dr Musik (im ganze 19. Johrhundert, ideilt i Früeromantik, Hochromantik un Spotromantik) güsseret. In dr Politik het d Romantik dr Nationalismus und dr Freiheitskampf verherrligt, isch denn aber meh und meh zun ere reaktionäre Geisteshaltig worde, wo anstatt vom nationale Freiheitsideal, wo die Französischi Revolution verbreitet gha het, ständischi, hüfig autokratischi Gsellschaftsforme as Ideal anegstellt het.

Im spöötere 19. Joorhundert het d Nöiromantik as Gegebeweegig zum Realismus und Naturalismus d Ideal vo dr Romantik wiiderbeläbt.

D Ursprüng und Grundtheme vo dr Romantik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Ursprüng vo dr Romantik lige i de gsellschaftliche Umbrüch, wo d Früeindustrialisierig usglöst hän, aber au di reaktionäre Karlsbader Bschlüss vo 1819, wo de Lüt d Hoffnig uf meh Freiheit eweggnoo und si in e bidermeierlichi Wält tribe hän. Si het geografischi Wurzle z Ängland und kulturgschichtlichi im dütsche Sturm und Drang, und en wichtige Uslöser isch em Filosof Friedrich Schleiermacher si Buech «Über die Religion» vo 1799 gsi.

D Grundtheme vo der Romantik si Gfüül, Liideschaft, Individualidät und s individuelle Erlääbe und d Seel, vor allem die kweelti Seel. D Romantik isch entstande as Reakzioon uf s Monopol vo dr razionale Filosofii vo dr Ufkläärig und uf d Strängi Klassizismus, wo vo dr Antike inspiriert gsi isch. Im Vordergrund stöön Empfindigen wie Seensucht, Mysterium und Ghäimnis. D Romantik stellt em Razionalismus, wo uf d Zuekumft grichdet isch, und em Optimismus vo dr Ufkläärig s Individuell und s Numinos gegenüber. Die Charakteristike si bezäichnend für die romantischi Kunst und für d Lääbesiistellig, won ere entspricht.

Romantik im allgemäine Sproochgebruuch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im hütige, allgemeine Sproochgebruuch bezeichnet dr Begriff Romantik mit em Adjektiv romantisch d Eigeschaft von ere Sach oder eme Ereignis, wo in de Mensche en positive Gfühlszuestand erweckt. Das cha sii; d Sehnsucht noch Liebi oder noch ere haile Wält, so öbbe in de Wortverbindige „romantischi Liebi“, „romantischi Musig“ oder „e romantische Brief“. Für e „romantischi Affäre“ hät sich s Wort «Romanze» iibürgered.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Romantik – Sammlig vo witere Multimediadateie