Diminutiv

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

A Diminutiv isch a Verkleinerigsform vun emme Subschtantiv, wu manchmol äu als Koseform gnutzt wird. Bispiil: Vun emme liabe Bua wird gärn als "Büabli" gsproche.

Substantiv[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Allemannische hets ä bsundri Bewandnis demit: Was im Hochdytsch ä aghängts "-lein" odr "-chen" isch, des isch im Schwebische ä "-le" un im räschdliche Alemannisch ebbe ä "-li". Wichtig isch noch z wisse, dass - ähnlich wia bii dr Holländr - mr im Alemannische viil öfder a Diminutiv bruchd als im Hochdytsche. Des isch wahrschiinlich ainer vu d Gründ, worum d norddytschi Lit sälli wu alemannisch schwätze "niedlich" odr "süss" finde. Vom Schwobeland wird deswäge ofd äui als vum "Ländle" gsproche. Ländle seit me aber, wills ebbe glai isch, au em Fürschtetum Liechtestai. S Schwäbisch hôt drzuâ au no an oegana Diminutiv - Plural auf "-la", dens Allemannisch sonschd et onderscheidat. (Oe Guatsle isch also Singular ond a baar Guadsla send Plural)

Verb[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Alemannische, cha mitem Suffix "-le" bzw. "-ele" au e Verb verchlineret werde, chunnt denn aber maistens e negativi Bidütig öber: schäffele (e bitzeli schaffe, aber nöd ernsthaft), jöömmerle (ständig joommere), pützle, pützele (nöd speditiv putze), chöcherle (uf chliinem Füür choche), spilele (zu chliine Chind), schlööffele (vo chliine Chind). Die Endig chan aber nöd a jedes Verb aneghengt werde.

Die Endig chan au a Substantiv aneghängt werde, au do naigt d Bedütig eener is Negativi, nöd Ernsthafti: kompjüüterle (am Computer Zit verplemperle), käfele (gmüetli Kafi trinke und tratsche), lädele (sinnloos vill Zügs iichaufe), chröömle bidütet i de Ostschwiz "Geld verputze" (zu Chroom "Krimskrams"), z Bern aber "guetzle" (Guetzli / Chröömli mache).