Buseno

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Buseno
Wappe vo Buseno
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Graubünde (GR)
Region: Moesaw
BFS-Nr.: 3804i1f3f4
Poschtleitzahl: 6542
Koordinate: 728621 / 12594246.27269.10727801Koordinaten: 46° 16′ 21″ N, 9° 6′ 26″ O; CH1903: 728621 / 125942
Höchi: 801 m ü. M.
Flächi: 11.15 km²
Iiwohner: 83 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: http://www.buseno.ch
Buseno

Buseno

Charte
ComerseeLago di MezzolaLago di MontesplugaLago di LeiLago d’IsolaLago de BusenoSufnerseeZervreilaseeItalieKanton TessinRegion ViamalaRegion MalojaRegion SurselvaBusenoCalancaCastaneda GRRossa GRSanta Maria in CalancaLostalloMesoccoSoazzaCama GRGronoLeggiaRoveredo GRSan Vittore GRSan Vittore GRVerdabbioVerdabbioCharte vo Buseno
Iber des Bild
w

Buseno isch e Gmaind vom Kanton Graubünde.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmaind lyt in dr Region Moesa im undere Deil vom Calancadaal. Zum Dorf Buseno ane het’s i dr Gmaind au no d Sidlig Molina, wo ganz unden im Daal isch, und d Wyler Giova, Scata, Fontana, Mazzucan, Porta und San Carlo uf Bärgterasse wyter obe. S Val de Mosghe z’duruff chunt mer oben am stäile Waldgebiet zum Mot Ciarin, wo Buseno es zimli es chlyses Alpgebiet het. Die beide Alpweide vo Buseno heisse Ciarin Bass und Ciarin Alt, slso uf düütsch ”Underciarin“ und ”Oberciarin“. Die underi Ciarinalp isch no im Wald in ere Liechtig, s obere Ciarin isch über dr Waldgränze.

D Giorgia Savioni vo Mesocco het en Arbet über die mundartliche Fluernäme im Gmeindbann vo Buseno gschribe.

Bi Buseno isch dr Fluss Calancasca im See Laghet de Buseno ufgstaut, wo zum Chraftwärch Calancasca ghört. Das isch tank ere Wasserrächtskonzessioon vo 1918 im Uftrag vo dr Aluminium-Induschtry z Nöihuuse entstande. S Wasser wird vo da us imene länge Stolle dure Bärg uf Roveredo abe gläitet, wo s uf d Turbine im Bärg inne und derno undenuse id Moesa flüsst.[2]

Bi Buseno findt me schöni Cheschtelewälder.

Sprooch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z Buseno redt me en Tieläkt vo dr Lombardische Sprooch.

Architektur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • S Pfarchile SS. Pietro e Paolo
  • d Kapälle vom Häiligen Antonius
  • D Kapälle vo dr Madonna vo Fatima z Giova; e modärne Bou mit futuristische Forme vo ane 1990, wo au di ”wyssi Kapälle“ heisst[3]
  • d Kapälle vo dr Rosechranzmadonna
  • d Kapälle vom Häilige Franziskus
  • d Kapälle vom Sankt Gotthard
  • d Kapälle vom Häilige Karl Borromäus, wo em ganze Wyler San Carlo au dr Name ggä het[4]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 2018-08-31. Abgrüeft am 2018-09-30.
  2. Das Kraftwerk Calancasca. In: Schweizerische Bauzeitung, 67, 1949, S. 209.
  3. Kapelle Madonna Di Fatima uf baukultur.gr.ch
  4. Sergio Giuliani: Chiese e cappelle in onore di San Carlo Borromeo nel Grigioni Italiano. In: Quaderni grigionitaliani 55, 1986, S. 17–18.