Terra Australis

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Die hüpothetischi "Terra Australis" uf ere Charte vom Cornelius Wytfliet us em Joor 1597

Terra Australis (lat. terra „Ärde“, „Land“; australis „südlig“) isch d Bezäichnig vom ene hüpotetische Südkontinänt, wo in dr Antike bostuliert worde isch. Dr Claudius Ptolemäus (100–175) het dr Naame in sim Wärk Geographike Hyphegesis brägt. Er het glaubt, ass rund um alli Meer Land müess si, so wie das bim Middelmeer dr Fall isch. Dr Ptolemäus het dorum vorusgsäit, ass im Süde e groossi Landmasse, Terra australis incognita (altgr.: ἄγνωστος γῆ (ágnostos gé)), müess ligge, wo dr Indisch Ozean wurd begränze und mit Afrika verbunde sig (lat. incognita, „umbekannt“ – wil no niemer daas Land gsee het). Antiki und middelalterligi Chartezäichner häi denn uf iiri Wältcharte e fiktive Kontinänt zäichnet, wo bis zum Südpol gange isch. Es het soonigi gee, wo uf dere Landmasse au no Gebirg und Flüss iizäichnet häi.

Wältcharte vom Rumold Mercator mit em Südkontinänt "Terra Australis"

Noch dr domoolige Vorstellig het s sich um e Kontinänt mit eme aagnääme, warme Klima ghandlet, mit riiche Boodeschetz und ere zivilisierte Bevölkerig, wo mä mit ere Handelsbeziehige hätt chönne ufnee.

Gege s Ändi vom Middelalter häi sich d Lüt under em Iidrugg vo de groosse Entdeckigsfaarte wider me mit dr These vo dr Existänz vom ene riisige, saagehafte Südkontinänt afo beschäftige. So het dr Magellan glaubt, ass d Magellanstrooss, won er 1520 entdeggt het, d Durchfahrt zwüsche Amerika und em Südkontinänt sig. Mä het däm muetmaaslige Südkontinänt denn au Magallanica gsäit.[1] Dr Francis Drake isch denn aber 1577–80 um d Wält gseeglet, und het bewiise, ass d Magellanstrooss käi Kanal zwüsche zwäi Kontinänt isch: im Süde vo Südamerika het er e Hufe Insle entdeggt, und won er schliesslig am Kap Hoorn aachoo isch, isch vor im nume no die offeni See gsi.

Au dr Abel Tasman het zerst glaubt, er chönni s umbekannte Südland finde. Er het aber 1642 mit sinere Entdeckigsfaart rund um Australie bewiise, ass dä Kontinänt bi witem nit bis zum Südpol goot. Dr Charles Bouvet d Bouvetinsel, won er 1739 gsichtet het, für e Däil vom Südkontinänt ghalte, und wägen em Alexander Dalrymple sine Schrifte het die önglischi Navy dr James Cook gschiggt, zum d Gebiet um e 60. Bräitigrad Süd genauer go z erforsche. 1772 isch dr Cook denn rund um d Antarktis gseeglet und het bewiise, ass dr Indisch und dr Atlantisch Ozean verbunde si und d Landmasse seer vil chliiner muess si, dass also die bostulierti Terra Australis nit existiert.

Das und und wil sich dr Naame Australie iibürgeret het, si woorschinlig d Gründ, ass d Antarktika, wo dr äinzig ächti Kandidat für e Terra australis gsi isch, schliesslig e ganz andere Naame überchoo het.

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Magallanica findet mä u. a. uf de Wältcharte vom Petrus Plancius 1594 und vom Willem J. Blaeu 1606.
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Terra_Australis“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.