Svastika

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
en indischi Svastika

D Svastika oder Swastika (Sanskrit: स्वस्तिक svastika m. »Glückszaiche«) und uf tütsch Hooggechrüüz isch e weltwiit verbraitets und en uralts Zaiche i Chrüzform mit abgwinklete Endi. D Verbraitig goot vo Europa und Nordafrika öber Asie bis uf Mittelamerika. Di ältiste Darstelige vom Hoogechrüüz stamet us Mesopotamie und wered is 4. Joortuusig v.Chr. datiert. In Mitteleuropa taucht d Svastika zerstmol i de Bandkeramik-Kultur uuf.

Wil s Hooggechrüz s Symbol vom dütsche Nationalsozialismus gsi isch, isch s bis hüte e Symbol, wo mit em Rächtsextremismus, Rassismus und Antisemitismus identifiziert wird. Z Dütschland isch s Dräge vom Hooggechrüz wäge däm verbote.

Inhaltsverzeichnis

Näme[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wege de wiite Verbraitig het s Hooggechrüüz fill Näme. De Sanskritname svastika isch en Ablaitig vo skt. svasti f. »Glück, Hail«. De tütsch Name Hoogechrüüz bizücht sich uf di üsseri Form und isch en Öbersetzig vo Latinisch crux grammata. Bi de Angelsachse het s fylfōt »Fülifuess« ghaisse.

Indie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Svastika isch im Hinduismus und im Jinismus e Glückssymbol, wo i de Kunst hüüffig bruucht werd. A bestimmte Aaläss werd da Zaiche au mit Chride uf Weg und Hüser gmoolet. Denebet bizaichnet Svastika ono s Chrüüze vo de Händ vor de Brust. Im Yoga isch s Svastikasana e Sitzstelig mit gchrüüzte Bai und im Ayurveda, de traditionelle indische Mediziin, cha Svastika au de Chrüzverband maine.

Im Jinismus het da Zaiche e hööche Wert und da Zaiche taar i kaim Buech und kaim Tempel feele. Im Gottesdienst wered um de Altoor Svastika us Riis gstroilet. D Svastika isch au s Symbol vom 7. Tirthamkara Suparshva und anderne Jainahailige.

Antiki[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Hooggechrüüz isch z Griecheland sit de minoische Zitt bizügt. Wääred de geometrische Phase isch s Hooggechrüüz e biliebts Sujet uf Keramikgschier.

Germane[ändere | Quälltäxt bearbeite]

e nordische Brakteat miteme Hoggechrüüz

Bi de Germane isch d Svastika ebefalls guet bizügt und chunnt hüüffig uf nordgermanische Brakterate us de Völkerwanderigszitt vor. [[]]