Pflanzenäme vom Äntlibuech
Erscheinungsbild
(Witergleitet vun Wort:Pflanzennamen Entlebuch)
Die Liste zällt Nämä vo Pflanzä uuf, wo im Äntlibuech im Kanton Luzärn bruucht wärdä. Dezue ghöörä d Gmeindä Wärtistei, Romoos, Äntlibuech, Schüpfä, Äschlismatt-Marbach, Dopplischwand, Hasli und Flüeli.
| Äntlibuecher Dialekt | Hochtütsch | Botaanisch Name |
|---|---|---|
| Äbhöi | Efeu | Hedera helix |
| Ahorn | Ahorn | Acer sp. |
| Ankäbluemä | Hahnenfuss | Ranunculus sp. |
| Äbbeeri | Erdbeere | Fragaria vesca |
| Aprikoosä | Aprikose | Prunus armeniaca |
| Aschpä, Eschpä | Espe, Zitterpappel | Populus tremula |
| Aupärosä, Hüenderbluemä | Rostblättrige Alpenrose | Rhododendron ferrugineum |
| Birboum; Biirä | Birnbaum; Birne | Pyrus communis |
| Blauchabis | Rotkohl | Brassica oleracea rubra |
| Bouele, (jung) Boumwulä | Baumwolle | Gossypium barbadense |
| Brambeeri | Brombeere | Rubus fruticosus |
| Brüüsch | Heidekraut, Besenheide | Calluna vulgaris |
| Chääsbluemä | Wiesen-Schaumkraut | Cardamine pratensis |
| Chabis | Weisskohl | Brassica oleracea alba |
| Chatzänöigli | Ehrenpreis | Veronica sp. |
| Chatzäschwanz | Schachtelhalm | Equisetum sp. |
| Cheschtänä | Kastanie | Castanea sativa |
| Chirbälä | Wiesenkerbel | Anthriscus silvestris |
| Chütänä | Quitte | Cydonia oblonga |
| Chriesi | Kirschbaum, Kirsche | Prunus avium |
| Chrottäbeeri | Hartriegel | Cornus sanguinea |
| Chruusubeeri, (jung) Schtachubeeri | Stachelbeere | Ribes uva-crispa |
| Chümi | Kümmel | Carum carvi |
| Eyä, (jung) Eibä | Eibe | Taxus baccata |
| Pfluumä | Pflaume | Prunus insititia |
| Fuchsbeeri | Preiselbeere | Vaccinium vitis-idaea |
| Geissäblüemli | Buschwindröschen | Anemone nemorosa |
| Graani | Geranium | Pelargonium zonale |
| Guggerbluemä, Guggerschmiirbä | Sumpf-Dotterblume | Caltha palustris |
| Guggumärä, (jung) Gurkä | Gurke | Cucumis sativus |
| Gürmsch | Eberesche | Sorbus aucuparia |
| Haber | Hafer | Avena sativa |
| Hambf | Hanf | Cannabis sativa |
| Härdöpfu, (jung) Häppärä | Kartoffel | Solanum tuberosum |
| Höibeeri | Heidelbeere | Vaccinium myrtillus |
| Houdärä | Holunder | Sambucus sp. |
| Houzöpfu | Holzapfelbaum, Holzapfel | Malus silvestris |
| Ibscheläbeeri | Sauerdorn, Berberitze | Berberis vulgaris |
| Imbeeri | Himbeere | Rubus idaeus |
| Änzälä | Enzian | Gentiana sp. |
| Leerchä | Lärche | Larix decidua |
| Meiäriisli | Maiglöckchen | Convallaria majalis |
| Miesch | Moos | Musci |
| Moosbouelä | Trollblume | Trollius europaeus |
| Muschgetnuss | Muskatnuss | Myristica fragrans |
| Nägili | Gartennelke | Dianthus caryophyllus |
| Nielä | Waldrebe | Clematis vitalba |
| Öpfuboum; Öpfu | Apfelbaum; Apfel | Malus domestica |
| Öschä | Esche | Fraxinus excelsior |
| Peeterli | Petersilie | Petroselinum crispum |
| Räckhouder, Röikhouder, (jung) Wachoudere | Wacholder | Juniperus communis |
| Rämsärä, Rämsere | Bärlauch | Allium ursinum |
| Rebarbärä | Rhabarber | Rheum rhabarbarum |
| Santihansbeeri, (jung) Johannisbeeri | Rote Johannisbeere | Ribes rubrum |
| Schlüssubluemä, Schlüssublüemli | Schlüsselblume | Primula veris, Primula elatior |
| Schnuderbeeri | Moorbeere | Vaccinium uliginosum |
| Siland | Seidelbast | Daphne mezereum |
| Schpinnet, (jung) Schpinaat | Spinat | Spinacia oleracea |
| Steiwidli, Hagbeeri | Rote Heckenkirsche | Lonicera xylosetum |
| Süibluemä | Löwenzahn | Taraxacum palustris |
| Suurampfärä | Wiesen-Sauerampfer | Rumex acetosa |
| Tääle (Täälezäpfli) | Kiefer, Waldföhre | Pinus silvestris |
| Truubä; Trüübu | Weinrebe; Traube | Vitis vinifera |
| Tubak | Tabak | Nicotiana tabacum |
| Vijeli, Vieieli | Veilchen | Viola sp. |
| Wägäräch, Schpitzwägäräch | Wegerich | Plantago sp. |
| Wasäblüemli, Wasäbürschtili | Gänseblümchen | Bellis perennis |
| Weissä, (jung) Weizä | Weizen | Triticum vulgare |
| Wirz, Wirzchabis | Wirsing, Kohl | Brassica oleracea sabauda |
| Widä | Weide | Salix sp. |
| Woufbeeri | Faulbaum | Rhamnus frangula |
| Wurmet | Wermut | Artemisia absinthium |
| Zändbürschtli | Schlangen-Knöterich | Polygonum bistorta |
| Zibälä | Zwiebel | Allium cepa |
| Zitärösili | Huflattich | Tussilago farfara |
| Zwätschgä | Zwetschge | Prunus domestica |
Literatur
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- Josef Röösli-Balmer: Wimmer so redt: Entlebucher Mundart. Schüpfe 2001.
- Hans Heinrich Bosshard: Mundartnamen von Bäumen und Sträuchern. Züri 1978.
- SDS, bsunders Band VI.