Härbscht

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Rudolf Epp: Wiiläsi um 1905
Wiiläsi vo Hand

De Härbscht, de Wimmet, d Wümmete oder d Wimme bezeichnet im Wiibou d Ärn vo Wiitruubä. Im Wallis säged me em Herbscht au Wimde,[1] De Uusdruck Härbscht isch uf di ursprünglich Bedütig vom Wort Härbscht („Ärntezit“) zurüggzfüehre. Im Herbscht schnided d Härbster (Winzer) d Wiitrube ab.

Bim manuellä Härbscht (tradizionell) schnidet mer die riife Truube vo Hand ab. Zum d Qualität steigere, chamer bi dere Methode nur die bsunders rife Truube uswähle (die Usläsi isch namensgäbend bim glichnamigä Prädikat innerhalb vo de Qualitätswii mit Prädikat).

Nur die riife Truube werded gärntät. D Truube sötted debi gsund si. E Usnahm sind di edelfulä Truubä.

Für de maschinell Härbscht gits Vollärnter, wo über d Räbreihe fahred. Dur Chlopfe und Rüttle werded d Truube vo de Räbe trännt. Es Lamellesüschtem, wo d Stämm vo de Räbe umschlüsst, fangt die Truubebeeri uf, wenn si abegheie. S Läseguet gaht denn über es Förderband in en Uffangbhälter. Bi däm Värfahrä chömed aber au Laub und chliini Escht is Läseguet. En grosse Teil wird aber vom ene Gebläs wäggblase.

In Mitteleuropa findet d Wimme vum Spatsummer bis im Härbscht statt, je nach Lag und Truubesortä, underschiidlich. Will Truube für Iiswii bin ere Temperatur vo nöd meh als −7 °C gärntet werde dörfed, cha mer si oft ersch im Dezämber oder im Jänner ärnte.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Truubeläsi – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Wimmeⁿ, Schwizerischs Idiotikon, Bd. 15, Sp. 1722 
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Traubenlese“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.