Lischtè vo musikalischè Sûmbòl

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen


Diè Lischtè söll è Übbersicht übber diè hütt gebrüüchlichè Simbole i dè Musig biètè.

Notèsischtem[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Music-staff.svg Notèsischtem
Grundlegends Sischtem, bschtoot us füüf Notèlinniè, i wellem d Notè ytrait wörred.

Music-ledger.svg Hilfslinniè
Kurzi Zusatzlinniè, welli bruucht wörred, wenn è Notè ußerhalb vo dè Notèlinniè lyt.
Music-bar.svg Taktschtrich
Taktschtrich trennet 2 Täkt.
Music-doublebar.svg Doppeltaktschtrich
Doppelti Taktschtrich trennet 2 Abschnitt von èm Stuck.

Music-endbar.svg Schlussschtrich
Dè Schlussschtrich markyrt s Ènd vom Stuck.

Music-dottedbar.svg Gstricheltè Taktschtrich
Dè gstrichelte Taktschtrich wörd vowendet, um langi Täkt in logischi Abschnitt z unterteilè.

Schlüssel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hauptartikel: Notenschlüssel
Music-GClef.svg Violynschlüssel (G-Schlüssel)
Dè Mittelpunkt vo dè Spiraalè markyrt d Linniè odder dè Zwischèraum, wo èm Ton G übber m mittlerè C zuègordnet isch. Normalerwys isch sell diè zweit Linniè vo unnè. S mittlere C kunnt i sellem Fall uff dè erschtè Hilfslinniè unter m Sischtem z ligè.
Music-Cclef.svg Altschlüssel (Braatschè- odder C-Schlüssel)
Dè Mittelpunkt vom Schlüssel markyrt d Linniè odder dè Zwischèraum, wo im mittlerè C zuègordnet isch. Normalerwys isch sell diè mittlere Linniè. Desell Schlüssel wörd für d Viola vowendet.

Music-Fclef.svg Bassschlüssel (F-Schlüssel)
Dè Punkt am Ènd vo dè Schleifè markyrt d Linniè odder dè Zwischèraum, wo èm Ton F unter m mittlerè C zuègordnet isch. Normalerwys isch sell diè zweit Linniè vo obbè. S mittlere C chunnt in sellem Fall uff dè erschtè Hilfslinniè übber m Sischtem z ligè.

Music-neutralclef.svg
Music-unpitchedclef.svg
Neutrali Schlüssel
Neutrali Schlüssel wörred für ungschtimmti Instrumänt vowendet (Perkussion), woby jedi Linniè un jedè Zwischèraum eim Inschtrumönt zuègordnet isch. Wenn nu ei Inschtrumänt notyrt wörrè soll, cha au nu ei einzelni Linniè gschribbè wörrè, uff dèrrè denn d Notè gschribbè sin.
Accolade.svg Gschweifti Klammerè (Akkolade)
Vobindet zwei odder mee Stimmè, wo glychzitig gschpillt wörred (z. B. rächti un linki Hand bim Klavyr, Orcheschter, etc.)

Notè un Pausè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Music-doublewholenote.svg Doppelti Notè / Pausè Music-doublewholerest.svg
Music-wholenote.svg Ganzi Notè / Pausè Music-wholerest.svg
Music-halfnote.svg Halbi Notè / Pausè Music-halfrest.svg
Music-quarternote.svg Virtelnotè / Virtelpausè Crochet2.PNG
Music-eighthnote.svg Achtelnotè / Achtelpausè Music-eighthrest.png
Music-sixteenthnote.svg Sechzehntelnotè / Sechzehntelpausè Music-sixteenthrest.png
Music-measurerest.png Paus übber meereri Täkt
Wörd in meererè uffenandfolgendè Täkt pausyrt, wörd sell durch èn dickè waagrächtè Strich aazeigt, übber dem d Aazaal vo dè Takt vomerkt wörd.
Music-dotnote.svg Verlängerti Notè
Èn röchts nebbè dè Notè platzyrtè Punkt (Obacht: Abgrenzig zum Staccato) volängeret selli um d Hälfti vo irem Wärt. È punktyrti Virtelnotè entschpricht dômit bspw. nit zwei Achtel, sondern drei. Stönn zwei Pünkt nebbè einerè Notè, wörd selli um drei-virtel (also um d Hälfti un zuèsätzlich no eimoll um è virtel) vo irem Wärt volängeret. Pausè wörred i dè glychè Wys punktyrt.
Music-beam.svg Balchè
Schwarzi Balchè zwischè dè Notèhäls vo Achtel, odder Notè mit gringerem Wärt, wörred äquvivalent zuè dè Fäänlè ygsetzt. Selli Art vo dè Zämmèfassig diènt dè optischè Gliderig (rhythmisch un/odder dinamisch) vo dè Notè.

Vosetzigszeichè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Music-sharp.svg Chrütz (Erhöhigszeichè)
Macht d Notè um èn chromatischè Halbdònschritt höcher. I dè Klavyrnotation wörd è Taschtè nõch rächts gruggt. Uus c wörd cis, uss d → dis, e → e-is, f → fis, g → gis, a → a-is, h → his.
Music-flat.svg B (Ernidrigungszeichè)
Macht d Notè um èn chromatischè Halbdònschritt nidriger. I dè Klavyrnotation wörd è Taschtè nõch links gruggt. Uss c wörd ces, uss d → des, e → es, f → fes, g → ges, a → as, h → b.
Music-doublesharp.png Doppelchrütz (Doppelti Erhöhig)
Macht d Notè um zwei chromatischi Halbdònschritt höcher. I dè Klavyrnotation wörred zwei Taschtè nõch rächts gruggt. Dè Notè wörd è "-isis" aaghängt. Statt dè Taschtè c müèst denn d aagschlagè wörrè; namentlich abber "cisis".
Music-doubleflat.svg Doppel-b (Doppelti Ernidrigig)
Ernidrigt d Notè um zwei chromatischi Halbtònschritt. I dè Klavyrnotation wörred zwei Taschtè nõch links gruggt. Dè Notè wörd è "-eses" aaghängt
Music-natural.svg Ufflösigszeichè
Löst für sellè Takt s vorhèrgehendi Vor- bzw. Vosetzigszeichè uff.

Vorzeichè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Mit Uusnaam vo C-Dur un a-Moll hèt jeddi Dònart è bschtimmti Aazaal vo Vorzeichè. Si wörred hinter dè Schlüssel gsetzt un gelted, solang kei dònartlichi Änderig erfolgè duèt, odder s zum Ysatz vo Ufflösigszeichè chunnt, für alli Dön vom beschtehendè Linnièsischteem.

C-sharp-major a-sharp-minor.svg Erhöhigs-Vorzeichè
(Dõ am Bsp. cis-Dur un a-is-Moll)
D Vorzeichè wörred im Quintabschtand notyrt (fis - cis - gis - usw.).
C-flat-major a-flat-minor.svg Ernidrigungs-Vorzeichè
(Dõ am Bsp. vo ces-Dur un as-Moll)
D Vorzeichè wörred im Quintèabschtand (absi) notyrt (b - es - as - usw.).

Taktaagaabè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Taktaagaab git aa, wi vill Notèwärt in eim Takt zämmègfasst wörrèd.

Music-timesig.png Spezifischi Taktvorschrift
Diè unter Zaal git dè Wärt vom Grundschlag als entsprèchendi Notè aa un diè ober d Aazaal vo dè Grundschläg. Im nebbèstehendè Byschpill cha jeddè Takt Notè im Wärt vo drei Virtelnotè ynää.
Music-commontime.png Spezièlli Taktvorschrift
Selli spezièlli Taktvorschrift repräsentyrt s 4/4-Taktmaß.
Music-cuttime.png Alla breve
Selli spezièlli Taktvorschrift repräsentyrt s 2/2-Taktmaß.

Tempoaagaabè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zu dè allgemeinè Aagaab vom Tempo vo Stüggle dièned folgendi Vorschriftè un müèn nõch eigenem Gfüül umgsetzt wörrè:

accelerando schneller wörrè
adagio langsam
allegro munter
allegretto è weng wènniger munter wiè allegro, lèbhaft
andante gehend
andantino è bitzeli flotter als andante
a tempo zrugg zum urschprünglichè Tempo
calando ruhigeres Tempo
calmo ruhiges Tempo
largo breites Tempo, ergo langsam
lento langsam
morendo sterbend
presto eilig, schnell
rallentando langsamer wörrè
ritardando langsamer wörrè
ritenuto Tempo zruggnää
rubato freies Tempo
tempo giusto Normaltempo
vivo schnell
Music-metronome.svg Metronomaagaabè
Zu dè präzisè Aagaab vo dè Gschwindigkeit vo Stügglè bschtòt drübber usè d Möglichkeit, d Metronomschlagzaal (am Aafang vom Stugg aagschribbè) gnau feschtzlegè. D Zaal bschtimmt d Aazaal vo dè Notè (dõ: Virtelnotè) i dè Minutè.

Dûnamik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hauptartikel: Dynamik (Musik)

Witeri Aagaabè zu dè Geschtaltig vo Musigstugg, bsunders vo dè Intensidät un Lutschtärki:

Music dynamic pianississimo.svg pianopianissimo
so lyslig wiè möglich.
Music dynamic pianissimo.svg pianissimo
zimli lyslig.
Music dynamic piano.svg piano
lyslig
Music dynamic mezzo piano.svg mezzopiano
è bitzeli lyslig
Music dynamic mezzo forte.svg mezzoforte
è bitzeli lut
Music dynamic forte.svg forte
lut
Music dynamic fortissimo.svg fortissimo
seer lut
Music dynamic fortississimo.svg fortefortissimo
so lut wiè möglich
Music expression sforzando sfz.svg sforzando
betònt luti Notè odder Akkord
Music dynamic fortepiano.svg fortepiano
lut aafangè, denn sofort lyslig
Music-crescendo.svg crescendo
luter wörrè
Music-diminuendo.svg decrescendo ("diminuendo")
lysliger wörrè
allegramente lèbhaft
appassionato liidèschaftlich
brio schwungvoll
buffo komisch
con anima animyrt, lèbhaft
concitato uffgregt
con forza mit Chraft
con moto bewegt, mit Bewegig
dolente jõmerè
doloroso schmèrzlich
energico enèrgisch, chraftvoll
espressivo uusdruggsvoll, mit Uusdrugg
funebre trùùrig
grazioso aamuètig, graziös
leggiero lycht, locker
lugubre düschter
maestoso erhaben, majestätisch
mosso bewegt
pesante schwer, wuchtig
risoluto entschlossè, resolùt
scherzando scherzhaft
sereno heiter
serioso ernschthaft
soave sampft
sostenuto getragè, gedeent
tenerezza zart
tranquillo ruhig
vigoroso chraftvoll

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hauptartikel: Artikulation (Musik)
Music-staccato.png Staccato
Kurzes "Abstòßè" vom Dòn.
Dön wörred kürzer gschpillt als normal (üblicherwys öppè um d Hälfti kürzer) - Dè Rescht vum Taktmaß isch stumm, abber rhûthmisch wûrksam.
Music-staccatissimo.png Staccatissimo
Scharfes Abstòßè vo dè Dön.
No kürzer als Staccato, ergo um mee wiè d Hälfti - vogrößert dè Abschtand zum Folgedòn.
Music-marcato.png Akzent
Selli Notè wörd luter un dütlicher aagschpillt als die Umgebendè, um selli in irer dûnamisyrendè Bedütig z betonè.
Music-tenuto.png Tenuto
Langè Dòn, voringert dè Abschtand zum Folgedòn durch längeres Uushaaltè.
Music-fermata.png Fermate
Volängert è Notè odder Paus übber iren vorgschribbenè Zitwärt usè. D Duèr vom ghaaltenè Dòn lyt im Ermessè vom Dirigènt bzw. vom Interpreet.
Music-legato.png Legato
Bindè vo dè Dön, d. h. es git kei Unterbrechig zwischè dè Dön. Meischtens bi zwei nebbènand ligendè Dön odder Dön uff dè glychè Dònhöchi vowendèt.

Luèg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Liste von musiklischen Symbolen“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch von musiklischen Symbolen&action=history do z finde.