Kembs

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech


Frankrich
Wappe vun dr Region
Chems
Kembs
Wappe Kart
Wappe vo Kembs
Kembs
Lag vo Kembs in Frankrich
Basisdate
Stààt Frànkrich
Region Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine
Département Owerelsàss
Arrondissement Milhüüse
Kanton Sierez
Kommünàlverbànd Trois Frontières
Geographischi Lag: 47° 41′ 20″ N 07° 30′ 14″ O
Heh 241 m
(222 m–255 m)
Iiwooner 4.940 (1. Jan. 2013)
Flech 16.45 km²
Boschtleitzàhl 68680
INSEE-Code 68163
Mairie
Dialäkt: Elsassisch

Chems (frz. Kembs, dt. Kembs) ìsch a frànzeescha Gmein ìm Arrondissement Milhüüsa (Kanton Sierez) ìm Owerelsàss (Haut-Rhin).

Gschìcht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ìn dr reemischa Zitt hàt Chems „Cambete“ gheißa un ìsch uf dr Reemischstroß wo dur Augusta Raurica un Argentoratum (d hìttiga Stroßburg) gànga ìsch[1] [2]. Sa steht uf dr Peutingerscha Tàfla un uf em Itinerarium Antonini.

Mìt dr Zitt ìsch Cambete ìmmer wìchtiger worra: ìm 1. Johrhundert àls kaiserlig Wohnort, un ìm IV. Johrhundert àls Feschtung. Ànna 1950, wo dr Kànàl vum Rhii bàuia worra ìsch, sìn Spura vu dara Vergàngaheit gfunda worra: ma hat a Ruina vu-n'ra ehmàliga Rhii-Brucka vum 1. Johrhundert entdeckt.[3]

Dr hìttiga Nàmma „Chems“ ìsch zum erschta Mol ànna 757 gnannt worra.

Vum Mìttelàlter bis àm Drissigjohrig Kriag ìsch Chems dur sina zwei Hàuiptbesìtzer verteilt gsìì; dia Besìtzer sìn dr Bischof un s Kloschter Sankt-Alban vu Bàsel gsìì. Ìn da XIV. un XV. Johrhunderta ìsch s Dorf mehrmols zersteert un wìder bàuia worra. Speeter hàt sìch Chems wìder vereinigt un s Dorf hàt sìch verbreitet.

Ànna 1830 ìsch d Gmein noch greeßer worra, dur dr Ààschluss vu da Viartel Schaeferhof, Lächla un Richardshiiser, wo vorhar zum Gmein Nèiwag gheert han. Kurz nochhar, ànna 1932, ìsch s Kràftwark vum Chems igwèiht worra.

Geographie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmein Chems lìgt zwìschem Rhii àm Oschta un dr Hàrdt àm Weschta. S Nàtürschutzgebìet „Petite Camargue Alsacienne“ befìndet sìch uf em Boda vu mehrera Gmeina, bi dana gheert Chems.

Z Chems fàngt dr Chems-Niffer-Kànàl àà, dàs ìsch d letschta Strecka vum Hiniger Kànal wo d Schìff noch känna fàhra. Àm 15. Àwrìl 1962 ìsch d Schliaßa vu Chems-Niffer igwèiht worra. Sa ìsch vum beriahmta Àrchitekt Le Corbusier bàuia worra, sa verbìndet dr Hiniger Kànàl un dr großa Kànal vum Rhii ìm Elsàss.

D Neecha vu dr Schwitz màcht Chems àttràktiv z wohna fer d Granzìwerganger, ìn dr letschta Zitt hàt sìch d Gmein zìmlig verbàuia.[4]

Verwàltung[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zitter 1989 ìsch dr Gérard Kielwasser dr Maire vun Chems[5]. Chems gheert zum Kommünàlverbànd Trois Frontières.

Bevelkerungsentwicklung[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006
Inwohner 1702 2009 2211 2575 3016 3739 4210

Dialekt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr elsassisch Dialekt vun Chems ghert zem Hochàlemànnisch.

Literatür[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Kembs – Sammlig vo witere Multimediadateie

Referanz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Reemischstroß 3, dur Cambete un Argentoratum, uf WikiSara (fr)
  2. Reemischstroß dur Augusta Raurica, uf 2rives3ponts.eu (fr)
  3. Kültürell Erbgüet Ìnventàr „Mérimée“ ìwer Chems (fr)
  4. D Entwìcklung vu Chems, ìn dr Zittung L'ALSACE vum 01/03/2008 (fr)
  5. D ehmàliga Maire vu Chems, uf annuaire-mairie.fr (fr)