Kembs

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Chems
 Grand Est
Mairie de Kembs - 2015.JPG
Mairie
Blason de la ville de Kembs (68).svg
Verwàltung
Land  Frànkrich
Region  Grand Est
Département Haut-Rhin (68)
Arrondissement Mulhouse
Kànton Brunscht
Kommünàlverbànd Trois Frontières
Àmtliga Nàma Kembs
Maire Gérard Kielwasser (2014-2020)[1]
Code Insee 68163
Poschtlaitzàhl 68680
Iiwohner
Iiwohner 4.940
Flech 16,45 km2
Bevelkerungsdicht 260,43 Iiw./km2
Làg
Koordinate 47° 41′ 20″ N, 7° 30′ 13″ E / 47.688888888889°N,7.5036111111111°E / 47.688888888889; 7.5036111111111Koordinate: 47° 41′ 20″ N, 7° 30′ 13″ E / 47.688888888889°N,7.5036111111111°E / 47.688888888889; 7.5036111111111
Heche 241 m
Chems hemen kokatua: Frànkrich
Chems
Chems
Chems (Frànkrich)
Website
http://www.kembs.fr
Dialäkt: Elsassisch

Chems (frz. Kembs, dt. Kembs) ìsch a frànzeescha Gmein ìm Arrondissement Mulhouse (Kanton Brunscht) ìm Owerelsàss (Haut-Rhin).

Gschìcht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ìn dr reemischa Zitt hàt Chems „Cambete“ gheißa un ìsch uf dr Reemischstroß wo dur Augusta Raurica un Argentoratum (d hìttiga Stroßburg) gànga ìsch[2] [3]. Sa steht uf dr Peutingerscha Tàfla un uf em Itinerarium Antonini.

Mìt dr Zitt ìsch Cambete ìmmer wìchtiger worra: ìm 1. Johrhundert àls kaiserlig Wohnort, un ìm IV. Johrhundert àls Feschtung. Ànna 1950, wo dr Kànàl vum Rhii bàuia worra ìsch, sìn Spura vu dara Vergàngaheit gfunda worra: ma hat a Ruina vu-n'ra ehmàliga Rhii-Brucka vum 1. Johrhundert entdeckt.[4]

Dr hìttiga Nàmma „Chems“ ìsch zum erschta Mol ànna 757 gnannt worra.

Vum Mìttelàlter bis àm Drissigjohrig Kriag ìsch Chems dur sina zwei Hàuiptbesìtzer verteilt gsìì; dia Besìtzer sìn dr Bischof un s Kloschter Sankt-Alban vu Bàsel gsìì. Ìn da XIV. un XV. Johrhunderta ìsch s Dorf mehrmols zersteert un wìder bàuia worra. Speeter hàt sìch Chems wìder vereinigt un s Dorf hàt sìch verbreitet.

Ànna 1830 ìsch d Gmein noch greeßer worra, dur dr Ààschluss vu da Viartel Schaeferhof, Lächla un Richardshiiser, wo vorhar zum Gmein Nèiwag gheert han. Kurz nochhar, ànna 1932, ìsch s Kràftwark vum Chems igwèiht worra.

Geographie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmein Chems lìgt zwìschem Rhii àm Oschta un dr Hàrdt àm Weschta. S Nàtürschutzgebìet „Petite Camargue Alsacienne“ befìndet sìch uf em Boda vu mehrera Gmeina, bi dana gheert Chems.

Z Chems fàngt dr Chems-Niffer-Kànàl àà, dàs ìsch d letschta Strecka vum Hiniger Kànal wo d Schìff noch känna fàhra. Àm 15. Àwrìl 1962 ìsch d Schliaßa vu Chems-Niffer igwèiht worra. Sa ìsch vum beriahmta Àrchitekt Le Corbusier bàuia worra, sa verbìndet dr Hiniger Kànàl un dr großa Kànal vum Rhii ìm Elsàss.

D Neecha vu dr Schwitz màcht Chems àttràktiv z wohna fer d Granzìwerganger, ìn dr letschta Zitt hàt sìch d Gmein zìmlig verbàuia.[5]

Verwàltung[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zitter 1989 ìsch dr Gérard Kielwasser dr Maire vun Chems[6]. Chems gheert zum Kommünàlverbànd Trois Frontières.

Bevelkerungsentwicklung[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006
Inwohner 1702 2009 2211 2575 3016 3739 4210

Dialekt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr elsassisch Dialekt vun Chems ghert zem Hochàlemànnisch.

Literàtür[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Kembs – Sammlig vo Multimediadateie

Referanza[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. (frànzeesch) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
  2. Reemischstroß 3, dur Cambete un Argentoratum, uf WikiSara (fr)
  3. Reemischstroß dur Augusta Raurica, uf 2rives3ponts.eu (fr)
  4. Kültürell Erbgüet Ìnventàr „Mérimée“ ìwer Chems (fr)
  5. D Entwìcklung vu Chems, ìn dr Zittung L'ALSACE vum 01/03/2008 (fr)
  6. D ehmàliga Maire vu Chems, uf annuaire-mairie.fr (fr)