Treverer

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

D Treverer (lat. Treveri, Treviri) sind en keltische Stamm gsii, wo zwüschet em Rhii und de Maas im Tal vo de Mosel glebt hend. Ere Vorort isch Augusta Treverorum (hüt: Trier) gsii.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Treverer werdet z erstmol vom Julius Cäsar gnennt: Im Joor 58 v.Chr. hend si em Cäsar d Meldig ggee, as sich Suebe dramöchid, de Rhii z öberschriite. De isch denn gege die atrete und het bi dere Glegehait grad ono d Treverer underworfe. Die sind aber a de Römer nöd grad fründli gsinnt gsiii und hend ane 54 v.Chr. zäme mit de Eburone afange geg Römer chämpfe. E Joor spööter het de Trevererkönig Indutiomarus s Lager vom Cäsar agriffe, isch aber debii umchoo. Drufabe hend si sich ständig gege d Römer und au geg d Suebe müese weere. Ane 51 v.Chr. sind si endgültig zum Römische Riich gschlage wore. Doch da het ne nöd passt und ane 30 v.Chr. isch es zumene Uufstand gege d Römer cho, wo s Joor drufabe vom Marcus Nonius Gallus nidergschlage woren isch. De Chaiser Augustus (27 v.–14 n.Chr.) het d Kolonii Augusta Treverorum (hüt: Trier) gründet und zum Vorot vo de Treverer gmacht. Im Joor 21 n.Chr. isches nomol zumene erfolglose Uustand geg d Römer choo und vo 68 bis 70 hend si sich chräftig am Bataveruufstand bitailigt.

Sprooch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

d Epona us Dalheim im Piet vo de Treverer

De Tacitus het gschribe, as d Treverer bhoptid, si saied Germane, wa aber nöd stimi und si sich dodemit as tatchräftige Stamm nume vo de trääge Gallier abgrenze möchtet. D Kultur und d Näme vo de Treverer sind au aidütig keltisch. Si hend Gallisch gredt und da no im 5. Joorhundert, wie de Hieronymos (347-419) bizügt: »D Galater hend nebetem Griechische, wo alli im Oste rede tüend, iri aigni Sprooch, recht äänli a dere vo de Treverer.« [1].

Kult[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Treverer hend e wichtigs Kultzentrum i de Stadt Augusta Treverorum ghaa und denebt no zimli vill a verschidnige Ort. Si hend de Mercurius Vassocaletis mit de Rosmerta vereert. De Chriegsgott isch de Mars Lenus gsii, wo au as Loucetius zäme mit de Nemetona agruefe woren isch. För d Gsundhait sind s Paar de Apollo Grannus und d Sirona zuständig gsii. D Arduinna isch d Göttin vo de Ardenne gsii, wo s Piet vo de Treverer ge Nord abgrenzt hend. Inere Schlucht i dem Bergzug isch au d Bäregöttin Artio verert wore. Natürli sind au d Rossgöttin Epona und anderi Gotthaite vo de Treverer vereert wore.

Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Hieronymos: Commentarius in Epistulam ad Galatas 2,3

Büecher[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Wolfgang Binsfeld: Zum Namen der Treverer und der Stadt Trier, i: Trierer Zeitschrift 33 (1970), 35ff.