Wenkerbogen von Wintersdorf

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Zwische 1876 un 1887 het de Sproochforscher Georg Wenker ne Ditsche Schbrochadlas uff d Bein gschdellt un zwar, indäm er under andrem vierzig Sätz in allene Schuele vum domolige Reich her uffschriiwe lo[1]. Unde stehn zehn vu dänne Sätz un no ne paar Werder, wu domols in Wingtersdorf, brucht wor sen. Wingtersdorf isch hitt en Ortsdeil vu Raschdi. Si sin vu Schueler mit Hilf vum Lährer Heinrich Heitz vu Gomserscht, hitt ne Oortsdeil vu Achre notiert worre.

Wenkersätz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Die vierzig Wenkersätz sinn unge iitrage. Sowit des goht, isch d' Schriibwiis ing de Bege iwernumme worre.

  1. Im Wingter flien d'truckene Blètter in dé Luft rum.
  2. S hèrt glich uff z'scheie, noor word's Wetter wiider besser.
  3. Duh Kohle in de Offn, dáß d'Milich ball angangt z'koche.
  4. Dr gute alte Mann isch mit'm Roß durch's Īs gebroche un ins kalt Wasser g'falle.
  5. Er isch vor vier od'r segs Woche g'strorbe.
  6. Das Fir isch z'klat gwe, die Kuuche sing jo unge ganz schwarz gebrennt.
  7. Er ißt die Äär immer uhne Salz un Pfeffer.
  8. D'Füß düh mir wéh, i glob, i habse durchg'loffe.
  9. I bin bi d'r Frö gwe un hab'srn gsät, un sie hat gsät, sie will's o ihrn dochter san.
  10. I will's o nimm duh!
  11. I schlah d'r glich mit'm Kochlèff'l um d'Ohre, du Aff!
  12. Wu gehsch no, solle m'r mit d'r gih?
  13. 'S sing schlechte Zitte!
  14. Ming lieb's Kingd, blieb do unge stih, d' böse Gääs bissse di dōt.
  15. Du hasch hitt am mengste g'lert un bisch ordli gwe, du derfsch end'r häm gih.
  16. Du bisch no nit groß g'nu, um e Flasch Wing uszetrinke, du muusch z'erscht noch ebs waase un greßer wēre.
  17. Geh' sei so gut un sa dingere Schwescht'r, se soll d'Kläder fir einere Muuter ferti mnähn un mit d'r Berscht suuwer mache.
  18. Hättsch'n kennt! nor wär's onnerscht kumme un 'sdäht besser um ne stih.
  19. Wer hat m'r ming Korb mit Fläsch g'stohle?
  20. Er hat so geduh, aas hätte se ne zum dresche bestellt; se henn's awwer selber deduh.
  21. Wem hat'r d'neie G'schicht verzèhlt?
  22. M'r muß lutt schreie, sunsch verschteht 'r i nit.
  23. M'r sing müd un henn Durscht.
  24. Win m'r geschter z obe häm kumme sing, sing d'onere schu im Bett g'län un henn fescht g'schlofe.
  25. D'r Schnee hingt Nacht bi ungs leie bliewe, aw'r hitte morje isch'r vergange.
  26. Hinger ungserem Hus schtihn drei schine Epfelbämle mit rote Èpfele.
  27. Kinnen'r nit nich n Oblick'l uff ungs warte, nor gih m'r mit i.
  28. Er derfe nit so Kingdereien triibe!
  29. Ungsere Béri sing nit so ari hoch, deiere  sing viel höcher.
  30. Wii v'l Pfungd Wurst un wi v'l Brot wellene'r ho?
  31. I versteh i nit, er müsse e bissel lutter reede.
  32. Henn'r ke Stickl wiiße Säf für mi uff ming'm Dich g'gfungne?
  33. Sing Bruder will zwä schine neie Hiiser in eier Gaarte baun.
  34. 's Wort isch'm von Herzn kumme.
  35. 's isch recht von ne ne g'we.
  36. Was sitze do für Vègele owe uff'm Mirle?
  37. D' Buure henn fünf Ogse und ning Küh und zwölf Schäfle vor's Dorf gebrocht un welle se verkofe,
  38. D' Liit sing hitt all uff'm Fääl un mähn.
  39. Geh nu, d'r brunge Hungd duht d'r nix.
  40. I bin mit d'r Liit do hinge üw'r d' Matte in's Korn g'fahre.

Werder im Wenkerboge[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • häß, nä, blo, gro, hoé, Hōnd, Hanf, Helm, Flachs, er wäst, Bessen, Pflume, Brief, Hof, jung, krumm.
  • Suni, Méni, Zisti, Mittwoch, Dursti, Fritti, Samsti.
  • elf; fufzeh, sächzeh, fufzig

Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. lueg no in "REDE Regionalsprache.de"