Zum Inhalt springen

Société jurassienne d’émulation

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch

D’ Société jurassienne d’émulation LL-Q150 (fra)-Mathieu Kappler-Société jurassienne d'émulation.wav [sɔsjete ʒyʁasjɛn demylasjɔ̃] („Jurassischa Wättiifer-Gsällschàft“, kurz SJE) ìsch a unpolitischa jurassischa Gelehrtagsällschàft, wo d’ Kültüüräärwa vum hischtoorischa Jura befäärdert. Ìhr Sìtz lììgt z’ Pruntrut.

D’ Société jurassienne d’émulation ìsch àm 11. Hornung 1847 z’ Pruntrut uff dr Iniziàtiiwa vum Xavier Stockmar grìnda worra.

Obwohl d’ Gsällschàft kää politischa odd’r religiöösa Fàrb hàt, hàt sa ìm 19. Joohrhundert àn äffentliga Debàtta mìtgmàcht, zem Biischpììl ìwwer d’ Fìrsorga, d’ Umschtällung vu da Bìrgergmainda, s’ Bìldungssüschteem un d’ Ìndüschtrii. Zamma mìt àndra Verainigunga hàt sa ìm Rààhma vum Jurakonflikt d’ jurassischa Forderunga àn d’ Bärner Beheerda gschtällt. Noh dr Moeckli-Àffàra hàt sa ànna 1947 àn dr Grìndung vum Comité de Moutier mìtgmàcht. Noh da Volksbefroogunga-n-ìwwer d’ Salbschtbeschtìmmung ànna 1974 un 1975 hàt d’ SJE ìhra Rolla näi bschtìmmt, fìr d’ kültürälla un morààlischa Ainhait un d’ Idäntiteet vum hischtoorischa Jura befäärdra.

Ànna 2010 hàt d’ Gsällschàft mehr àss 2.000 Mìtglììder ghàà. Ànna 2022 sìnn 1.700 Mìtglììder gsìì.[1]

Orgànisàzioon un Wark

[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D’ SJE bschteht üss 14 Sekzioona ìm Kàntoon Jura, ìm Bärner Jura sowia ìn Wäscht- un Diitschschwiizer Schtädt. Sa zeehlt mehrera-n-Àrwetskraisa züa hischtoorischa un wìssaschàftliga Schtüdia, Àltertummforschung, Màthemàtik un Füüsik, Patois (Franc-comtois) un Lìteràtüür. Sa düat Sümpoosia un Üssschtällunga orgànisiara un Priisa verlaiha.

Jeedsjoohr düet d’ Actes de la société jurassienne d’émulation ärschiina. Naawadràà hàt d’ SJE d’ Biacher Anthologie jurassienne (ànna 1964-65) un Nouvelle histoire du Jura (ànna 1984) veräffentligt. Sitter 2005 wìrd àui dr Dictionnaire du Jura vu dr SJE veräffentligt.

Lischta vu da Laiter

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
Zäntrààlvorsìtzenda[2]
  • 1847–1855: Jules Thurmann
  • 1855–1868: Xavier Kohler
  • 1868–1869: Joseph Durand
  • 1869–1875: Xavier Kohler
  • 1875–1877: Jean- Baptiste Thiessing
  • 1877–1879: Robert Caze
  • 1879–1882: Edouard Meyer
  • 1882–1890: Xavier Kohler
  • 1890–1892: Frédéric Koby
  • 1892–1897: Arnold Droz
  • 1897–1901: Ernest Balimann
  • 1901–1912: Adrien Kohler
  • 1912–1915: Théo Zobrist
  • 1915–1926: Lucien Lièvre
  • 1926–1927: Germain Viatte
  • 1927–1933: Gustave Amweg
  • 1933–1942: Jean Gressot
  • 1942–1961: Ali Rebetez
  • 1961–1969: Charles Beuchat
  • 1969–1972: Edmond Guéniat
  • 1972–1981: Michel Boillat
  • 1981–1985: Jean-Luc Fleury
  • 1985–1994: Philippe Wicht
  • 1994–2002: Claude Juillerat
  • 2002–2010: Pierre Lachat
  • 2010–2014: Marcelle Roulet
  • 2014–2022: Martin Choffat
  • sitter 2022: Paul Jolissaint[3]
Zäntrààl- bzw. Generààlsekretäära[4]
  • 1847–1855: Xavier Kohler
  • 1855–1856: A. Friche
  • 1856–1860: Louis Dupasquier
  • 1860–1868: Alexandre Favrot
  • 1868–1870: Constant Bodenheimer
  • 1870–1874: Olivier Pauchard
  • 1874–1879: Virgile Hengy
  • 1879–1880: P. Carnal
  • 1880–1881: Arnold Droz
  • 1881–1899: Théo Zobrist
  • 1899–1901: Adrien Kohler
  • 1901–1909: E. Germiquet
  • 1909–1924: Gustave Amweg
  • 1924–1942: Ali Rebetez
  • 1943–1944: Henri Juillerat
  • 1944–1950: Paul Christe
  • 1950–1957: François Schaller
  • 1957–1961: Roger Ballmer
  • 1961–1982: Alphonse Widmer
  • 1982–1993: Bernard Moritz
  • 1993–2001: Jean-François Lachat
  • 2001–2009: Michel Hänggi
  • 2009–2013: Thibault Lachat
  • 2013–2019: Armelle Cuenat
  • sitter 2019: Élodie Paupe[5]                                                                     

Lìteràtüür

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
  • François Noirjean: Société jurassienne d'émulation. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. 20. April 2010, abgruefen am 9. Oktober 2022.
  • Thierry Bédat: Travailler au progrès, mais surtout donner une voix à la culture jurassienne. In: Le Quotidien jurassien. (französisch, lqj.ch [abgerufen am 9. Oktober 2022]).
  • Josué Merçay: "L’Émulation est un lieu de curiosité et de propagation de la curiosité". In: Le Quotidien jurassien. 30. Juni 2022 (französisch, lqj.ch [abgerufen am 9. Oktober 2022]).

Ainzelnoohwiisa

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
  1. Un âge vénérable pour la Société jurassienne d’Emulation. RSJ, 2. Mai 2022, archiviert vom Original am 23. Februar 2022; abgruefen am 9. Oktober 2022 (französisch).
  2. Les présidents centraux de la SJE. Société jurassienne d'émulation, abgruefen am 9. Oktober 2022 (französisch).
  3. Un féru de mathématiques à la tête de la SJE. RSJ, 21. Mai 2022, archiviert vom Original am 24. Juni 2022; abgruefen am 9. Oktober 2022 (französisch).
  4. Les secrétaires centraux puis généraux de la SJE. Société jurassienne d'émulation, abgruefen am 9. Oktober 2022 (französisch).
  5. Nouvelle secrétaire pour la Société jurassienne d'Emulation. RSJ, 25. Mai 2019, archiviert vom Original am 15. Mai 2021; abgruefen am 9. Oktober 2022 (französisch).