Schwarzes Loch

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
E fiktivs Schwarzes Loch vo 10 Sunnemasse, wo sich nid drüllt, us eme Abstand vo 600 km. D Milchstrooss im Hindergrund gseet wäge dr Chrümmig vom Ruum verzerrt us und erschiint dobblet. D Bildbräiti entspricht eme Blickwinkelberiich vo 90°. (Kompiutersimulazioon)

E Schwarzes Loch isch en astronomischs Objekt, wo d Grawitazioon von em so extrem stark isch, ass us däm Ruumberiich nüt - au käi Liechtsignal - cha uuse choo. Noch dr Allgemäine Relatividäätstheorii verformt e Masse, wo gnueg kompakt isch, d Ruumzit so stark, dass sich e Schwarzes Loch bildet.

Dr Begriff „Schwarzes Loch“ isch 1967 vom John Archibald Wheeler verbräitet worde, er het en aber nit sälber erfunde, wie vilmol behauptet wird. Er verwiist uf en Umstand, ass sich im Usseruum vo Masse, wo gnueg kompakt si, oder vo Aahüfige vo Energii e Ruumgebiet bildet, wo dur e Eräignishorizont charakterisiert isch, und wo Materie nume cha iinefalle, aber nit cha drus uuse choo (dorum „Loch“) und wo bsundrigs au en elektromagnitischi Wälle, wie öbbe sichtbars Liecht, nie cha verloo (dorum „schwarz“). Dr Extremfall isch dr Usseruum um e Chrümmigssingularidäät vo dr Ruumzit. In dr Litratuur chunnt aber au vor, ass sich dr Begriff uf d Singularidäät sälber beziet.[1]

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Kip S. Thorne: Gekrümmter Raum und verbogene Zeit. Droemer Knaur, München 1996, ISBN 3-426-77240-X.
  • Max Camenzind: Von der Rekombination zur Bildung Schwarzer Löcher. In: Sterne und Weltraum. Heidelberg 44.2005,3, S. 28–38. ISSN 0039-1263.
  • Stephen W. Hawking: Eine Kurze Geschichte der Zeit. Rowohlt Tb., Reinbek bei Hamburg 1988, ISBN 3-499-60555-4.
  • Stephen W. Hawking: Das Universum in der Nussschale. 2. Auflage, Dtv, München 2004, ISBN 3-423-34089-4.
  • Bernard J. Carr, Steven B. Giddings: Schwarze Löcher im Labor. In: Spektrum der Wissenschaft. Heidelberg 2005, 9, ISSN 0170-2971.
  • Ute Kraus: Reiseziel – Schwarzes Loch. In: Sterne und Weltraum. Heidelberg 2005, 11. ISSN 0039-1263.
  • Rüdiger Vaas: Tunnel durch Raum und Zeit. 2. Auflage, Franckh-Kosmos, Stuttgart 2006, ISBN 3-440-09360-3.
  • Stephen W. Hawking: Die kürzeste Geschichte der Zeit. Rowohlt Tb., Reinbek bei Hamburg 2006, ISBN 3-499-62197-5.
  • Mitchell Begelman, Martin Rees: Schwarze Löcher im Kosmos – Die magische Anziehungskraft der Gravitation. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2000, ISBN 3-8274-1044-4.
  • Fulvio Melia: The galactic supermassive black hole. Princeton Univ. Pr., Princeton 2007, ISBN 0-691-09535-3.
  • Pietro Fré: Classical and quantum black holes. Inst. of Physics Publ., Bristol 1999, ISBN 0-7503-0627-0.
  • Hyun Kyu Lee u. a.: Black hole astrophysics 2002. World Scientific, Singapore 2002, ISBN 981-238-124-4.
  • Valerij P. Frolov u. a.: Black hole physics – basic concepts and new developments. Kluwer, Dordrecht 1998, ISBN 0-7923-5146-0.
  •  Piotr T. Chruściel, João Lopes Costa, Markus Heusler: Stationary Black Holes, Uniqueness, and Beyond. In: Living Rev. Relativity. 15, Nr. 7, 2012 (online. Archiviert vom Original am 2013-04-13. Abgrüeft am 2012-12-15. (PDF; 1,4 MB)).

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Schwarzes Loch – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Dr Underschiid zwüsche de Begriff Eräignishorizont und Singularidäät isch, ass dr Eräignishorizont nume für extärni (fixierti) Beobachter diräkt sichtbar isch, z. B. wärde für die Beobachter alli Liechtsignal, wo vo dürt chömme, so langsam, ass es usgseet, wie wenn dr Eräignishorizont sälber asümptotisch unändlig wit sig; die Singularidäät hingege isch nume für en (mitbewegte) intärne Beobachter spüürbar, wil doo „uf äi Chlapf alles ufhöört“, au wenn dä Beobachter, wo sich mitbewegte und in d Singularidäät iinegheit vorher über e Eräignishorizont übere isch, ooni öbbis Bsundrigs z merke.
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Schwarzes_Loch“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.