Extempore

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Dr Begriff extempore (lat. für „us em Momänt uuse“) brucht mä zum Improvisazioone beschriibe. Er isch vor allem im Schauspiil und in dr Rhetorik glöifig, bezäichnet aber au en Art vo Musiziere und e Gattig vo dr bildende Kunst.

Rhetorik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

En Extempore bestoot us Setz, wo us em Sträägrif gsäit wärde, sältener beziet mä dr Begriff au uf Üsserige, wo vorberäitet worde si, wo aber nit im offizielle Teggst stöön. Näbe dr improvisierte Prosa git s Värs-, Gedicht- und Liedforme, wo dradizionell extempore vordräit wärde, wie Couplet, Gstanzl, Limerick.

S Extempore het e langi Dradizioon im Theater. S Talänt z Improvisiere und dr Muet es au z mache wird vilmol gschetzt, Schauspiilerkolleege, Autore (und es het Zite gee au d Zensur) häi aber hüfig eender Angst drvoo. Wil sich s nöizitlige Theater us em Stäägriftheater entwigglet het, wo immer mee literarisiert worde isch, isch s Extempore sit em 18. Joorhundert sältener worde, het aber im 19. Joorhundert wider e gwüsse Freiruum überchoo.[1]

Bi Reede, in Komödie, im Improvisazioonstheater oder im Kabarett reagiert s Extempore vilmol uf Rüef oder Reakzioone us em Publikum.

Muusig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In der Muusig bezäichnet Extempore sit em 16. Joorhundert d Improvisazioon von ere Melodii zun ere Stimm, mäistens dr Bassstimm, wo vorgee isch, aber au vo Verzierige.

Bildendi Kunst[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In dr Moolerei bedütet Extempore u. a. ass e Gmäld bim ene Moolwettbewärb in ere bestimmte Zit fertig gmoolt wird. Für dass nit cha betrooge wärde, wird am Aafang dr leer Bilddrääger von ere Schüri abgstämplet.[2][3]

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ruedi Graf: Das Theater im Literaturstaat. Literarisches Theater auf dem Weg zur Bildungsmacht, Tübingen: Niemeyer 1992, S. 148. ISBN 3-484-18117-6
  2. Christian Holzner: Offenes Kunstsymposium am Hintersee; ein Beitrag zum „internationalen 'ExTempore' für Bildkunst“ vom 21. bis zum 24. Juni 2012 in der Ramsau für das Regionalfernsehen Oberbayern am 10. Mai 2012
  3. salz-der-heimat.eu Lueg Rückschau: PROJEKTE - Einladung zum internationalen ExTempore für Bildkunst in Ramsau bei Berchtesgaden
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Extempore“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.