Ennetbergischi Vogteie

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Charte vo de Ennetbirgische Vogteie vo dr Alte Äidgenosseschaft

Als ennetbergischi Vogteie oder Wälschi Vogteie bzw. italiänischi Vogteie bezeichnet mä d Vogteie uf em Gebiet vom hütige Schwizer Kanton Tessin zur Zit vo dr Alte Eidgenosseschaft. Wil si uf dr ‚andere‘ Site vom Gotthard lige, wärde si au als «d Machtberiich über de Bärge» bezäichnet.

Vier Vogteie, Valle di Maggia, Locarno, Lugano und Mendrisio si e gmäini Herrschaft vo zwölf vo de drizää alten Ort (ohni Appezäll) gsii.

Drei vo de Vogteie, Bellinzona, Blenio und Riviera si gmäinsams Äigedum vo Uri, Schwyz und Nidwalde gsi, wäärend d Vogtei Leventina ganz Uri ghöört het.

D Vogteie si zwüsche 1403 und 1512 zur schwizerische Äidgenosseschaft cho. Nochdäm 1798 die Helvetischi Republik usgrüeft worden isch, hai si d Kantöön Bellinzona und Lugano bildet und si 1803 zum Kanton Tessin zämmegschlosse worde.

S Eschedaal, Luino und d Daalschafte Cuvio und Val Travaglia häi nume e Zit lang dr Äidgenosseschaft ghöört. Im politische Duurenander in de Joor 1512 bis 1516 hai die Daalschafte hüfig d Händ gwäggslet. So het Frankriich 1515 s Eschedaal, Mendrisio und Balerna wider de Äidgenosse abgnoo. Wil die Daalschafte im Ewige Friide vo 1516 nit speziell erwähnt worde sii, isch s strittig bliibe, öb si dr Äidgenosseschaft oder Mailand wurde ghööre. 1521 isch denn Brissago und 1526 si Mendrisio und Balerna ändgültig an d Äidgenosseschaft gfalle. Für Mendrisio und Balerna het dr Kaiser Karl V. Luino, Cuvio und Travagia überchoo.

Dütschi Bezeichnige und Wappe vo de Vogteie (bis 1798)[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Lueg au: Alte Eidgenossenschaft

Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Ennetbergische_Vogteien“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.