Birke

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Dialäkt: Bärndütsch
Birke
Betula pendula tree Bulgaria.jpg

Wyss-Birke (Betula pendula)

Systematik
Kerneudikotyledonen
Rosid
Euroside I
Ordnig: Buechenartige (Fagales)
Familie: Birkegwächs (Betulaceae)
Gattig: Birke
Wüsseschaftlige Name
Betula
L.
En Birkewald z Finnland.

D Birke (Betula) isch e Gattig us der Familie vo de Birkegwächs (Betulaceae).

Ds Wort Birke chunnd us em althochdütsch bircha. Der Begriff lat sech uf ds Indogermanische zrüggfüehre u bezieht sech uf die hilli Rinde. Der Begriff bedütet so vil wi "glänzig". Im Mittelhochdütsch gits ds Wort bereht was nüt anders heisst als lüchtend.

Berschribig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Birke het tüpischerwys e wyssi Rinde u ghört zu de Summergrüene Böim. Er cho Problemlos e grössi vo bis zu 30 Meter erreiche. Es isch e Loubboum

Nutzig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Päch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Us der Birke het me Birkepäch gmacht. Me het se underanderem Trochedestiliert. Das macht me scho syt 50.000 Jahr nachwyslech so. Es isch di erschti nachewyseni härstellig vo Kunschtstoff gsi, wo mit me d e duurhafti Verbindig vo Steikeile, Pflanzefassere u Holzgriffe het chönne härstelle. D Neandertaler hei die Verbindig buucht.

Zierpflanze[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Es git vili Birken-Arte wo me uf grund vo der wysse Färbig vo der Rinde gärn als Zierpflanze i Gärte, Parks u Allee bruucht.

Birkezucker[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Us Birke wird ou Birkezucker gwunne. Me seit däm Zucker ou Xylit. Es isch es Zuckeralkahol wo i der Medizin u der Tiermedizin ygsetzt wird. Lüt wo Problem mit em normale Zucker hei, chöme mit em Birkezucker meischtens besser z rächt. Zudäm beschädiget der Birkezucker d Zäng nid.

Wyteriprodukt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sii händ Blüetechätzli. Wenn me sii anbohrt, giits en zuckerhaltige Birkesaft, wo au zu alkoholische Getränk chann deschtilliert werde. Birkeharz chann zu kosmetische Produkt verarbeitet werde.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Birke – Sammlig vo Multimediadateie
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Birken“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.