Radium

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

S Radium, abkürzt Ra, isch es chemischs Elemänt mit dr Ornigszahl 88. Si Name chunnt vom latiinische radius für Schdrahl wäge siiner Radioaktivität. Es ghört zue de Erdalkalimetall, dr zweite Hauptgrubbe vom Periodesyschdem, zsämme mit em Beryllium (Be), Magnesium (Mg), Calcium (Ca), Strontium (Sr) und em Barium (Ba). Es reagiert schdark mit Wasser und oxidiert rasch, meh no as s Barium. Es isch ä Feschdschdoff bi Zimmertämprature, weich, glänzt silbrig, glüeit bläulig im Dunkle und sott, wäge siiner Radioaktivität, mit gröschter Vorsicht behandlet wärde. Es het Isotop mit Masse vo 213 bis 230, wo Halbwärtsziite vo 182 Nanosekunde für s Isotop 216 bis zu 1602 Johr für s Isotop 226 hai. Wenn s zerfallt, isch eins vo de Brodukt s Gas Radon.

In dr Natur chunnt s Radium nur sehr sälte und immer mit em Uran zsämme in de gliiche Erz vor, bliibt aber bi dr Verarbeitig vom Uran im Abfall zrugg. Es het wirtschaftlig braktisch kei Bedütig. Früehner isch s bruucht worde in Kapsleform wenn öbbis het müesse radioaktiv beschdrahlt wärde. Hützudag zieht mä radioaktivi Kobalt- und Caesiumisotop vor, wo me eifacher cha zuebereite und wo sicherer si bim Bruuche.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Radium isch vo dr Marie Curie und ihrem Ma, Pierre Curie, 1898 us Pächbländi isoliert worde. Nochdäm d Curies s Uranium uusegnoh hai, isch dr Räscht immer no radioaktiv gsi und si hai ä radioaktivi Mischig, wo gröschdedeils us Barium mit ä chli Radium beschdande het, isoliert. Erscht 1902 isch Radium in purer Form dur Elektrolyse isoliert worde.

No lang het mä nit gwüsst, ass d Radioaktivität dr Gsundheit schadet, und bis in d Middi vom Zwanzigschde Johrhundert het mä Lüchtzahle us radiumhaltiger Farb uf d Uhre ufgmolt.