Maya

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
S traditioneue Siidligsgebiet vo de Maya
De Machtberiich vo de Maya um 1870, wo si e Zitli lang unabhängig gsi sin.

D Maya si aus Vouk um 3000 v.Chr. entstandä. Die erschtä bschtändigä Sidligä si im Ruum vo Belize gsi. Vo dört us si einigi vo inä nach Nordä, i Südä vo Mexiko und spöter het säch ires Herrschaftsgebiät zwüschä Mexiko, Guatemala, Honduras und Belize erschtreckt.

Zenträ[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zu de früähä Zenträ g`hört de Tikal in Guatemala. Es spöters Zentrum isch z.B. Chichen Itza uf de Halbinsle Yucatán. Spöteri Städt hei aber architektonischi Iflüss vo de Toltekä zeigt. Maya-Städt hei meischtens Stufäpiramidä ghä. Chichen Itza isch hüt eis vo de Wäutwunder. S imposantischtä Gebäud isch de Kukulcan.

Damaligi Känntnis[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Maya hei zu irära Zit bereits ä Schrift mit über 800 Zeichä könnt und natürlich äu de berüemti Maya-Kaländer.

Zämäbruch vo de Kultur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Städt vo de Maya hei im 9. Johrhundert viu Bevöukerig verlorä. De Grund isch aber immerno unklar.

Im Johr 1511 hei einigi schiffbrüchigi Spanier un ihri Nachkommä wöuä d Maya unterwärfa. 33 Johr spöter hei desi g`schafft einigi Städt im Mayabiet z bouä. Nach viunä Chriäg mit Spanier u Mexikaner hei säch d Maya um 1900 müsä ergää.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Maya – Sammlig vo witere Multimediadateie