Zum Inhalt springen

Tiärnääme vum Urscheletall

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
(Witergleitet vun Wort:Tiernamen Urserental)

I dere Liste sind Tiärenääme uufgfüert, wo im Ùrscheletall bruucht wered, wo e höchstalemannischeTielekt gredt werd. E Bsunderhait sind di italienische Nebefoorme, wo bi Huustier bruucht wered, wie Porgge för "Sau" (it. porca) oder Wagge för "Chue" (it. vacca). En Akut ufeme Vokaal zaigt Bitoonig aa, en Gravis degege, ass de Vokaal offe uusgsproche werd.

Urscheletaller Tiitsch Hochtiitsch Zoologisch Noome
Wùùrä m.Wurm 
Mettel m.RegenwurmLumbricus terrestris
Chräps m.KrebsPotamobius sp.
Ourewirger, DeereläOhrwurmForficula auricularia
Häipsteffel m.Heuschrecke 
Flou m.FlohPulex irritans
Chääfer m.Käfer 
Mìstgüägä f.MistkäferGeotrupes sp.
Scheengüägä f.MarienkäferCoccinella sp.
Bii f.HonigbieneApis melliflora
Wäspì n.WespePolistes gallicus
Ambäissì n.AmeiseFormicidae
Fläigä f.StubenfliegeMusca domestica
Brämmä f.RinderbremseTabanus bovinus
Mùggä f.StechmückeCuluex pipiens
Wäntele f.BettwanzeCimex lectularius
Mìlmä f.Milbe 
Zäächä f.ZeckeIxodides

Reptilie & Amphibie

[ändere | Quälltäxt bearbeite]
Urscheletaller Tiitsch Hochtiitsch Zoologisch Noome
Häideneggslì n., Häideggslì n.EidechseLacerta sp.
Moulì, MourlìMolchTriturus sp.
Räägämoulì, WassermöüliAlpensalamanderSalamandra atra
Chrottä f.KröteBufo sp.
Urscheletaller Tiitsch Hochtiitsch Zoologisch Noome
Fougel m.Vogel 
Gants f.GraugansAnser anser
Giir m.BartgeierGypaetus barbatus
Hüä f.
Mandli: Gìggel m., Hoonä m.
Wiibli: Hènä f.
HaushuhnGallus gallus domesticus
Parniisä f.AlpensteinhuhnAlectoris graeca
Huu m.UhuBubo bubo
Nachtiilì n.WaldohreuleAsio otus
Schwalbä f.; Schwalmä f.RauchschwalbeHirundo rustica
Rapp, Rappä m.KolkrabeCorvus corax
Urscheletaller Tiitsch Hochtiitsch Zoologisch Noome
Schäärä m.MaulwurfTalpa europaea
Hoosä m.FeldhaseLupus europaeus
Chìngel m.KaninchenOryctolagus cuniculus
Äichourä m.EichhörnchenSciurus vulgaris
Mùrmetä f.; Mùnggä f.Alpen-MurmeltierMarmota marmota
Müss f.Maus 
Hùnt m.HaushundCanis familiaris
Fùggs m.RotfuchsVulpes vulpes
Bärr m.BraunbärUrsus arctos
Häälemlì n.MauswieselMustela nivalis
Chats f.HauskatzeFelis silvestris libyca cattus
Leip m.LöwePanthera leo
Eisel m.EselEquus asinus
Ross n., Kchawáll m.
Mandli: Hèngscht m.
Wiibli: Määrä f.
Jungs: Fììlì n.
HauspferdEquus ferus caballus
Suu f. (Pl.: Siip); Porggä f.
Wiibli: Louss f.
Jungs: Fäärlì n., Pùrgglì n.
HauschweinSus scrofa domesticus
Fei n.
Mandli: Stiär m., Mùùnì m.
Wiibli: Chüä f., Waggä f.
Jungs: Chalp n., Rìnt n.
HausrindBos primigenius
Gemschì n.GämseRupicapra rupicapra
Gäiss f.
Mandli: Gäissbock m.
HausziegeCapra hircus
Schooff f.
Mandli: Läicker m.
Wiibli: Äu f.
HausschafOvis aries
Aff m.Affe 
Mentsch m.
Mandli: Maa m.
Wiibli: Fräù f.
Jungs: Chìnt n.
MenschHomo sapiens
Eilìfánt m.Elefant 
  • Emil Abegg: Die Mundart von Urseren; Frauenfeld 1911
  • SDS, voralem Band VI