Waggis

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Disambig.svg Dä Artikel behandlet s Basler Fasnachts-Goschtyym; zum Schimpfwort lueg unter Wackes.
Dialäkt: Baseldytsch

Dr Waggis isch e traditionells Goschtyym bi dr Basler Fasnacht, wonen Elsässer Tagleener ir Wärktigstracht vomene Gmiesbuur us em Elsass darstelle sell: e blaus Hemli, wissi Sogge, roti Krawatte, wisse Kraage, (zue) grossi Holzschue und mängisch e Zipfelmutz. Typischi Assessoirs sin d Kokarde in de Farbe vor franzeesische Trikolore (blau-wiis-rot) und e Ykaufsnetz mit Gmies, mängisch au e Knoche (in letschter Zyt hyffiger zgseh) oder e andere Knippel.

Die friener roti Nase hett solle verdytlige, ass d' Elsässer gärn sehr tief ins Wyyglas gluegt hän. Mit dr Zyt isch aber die nur lycht greesseri Nase immer greesser und greesser worde, so dass sie jetzt zumene zymlige Monschter verkoo isch. Die hyttig Fasnachtslarve isch dodrmit eigentli e Persiflaasch uff d Persiflaasch.

Dr Waggis isch e eender grobi Figur und wird drumm vor allem vo Waageclique und Ainzelmasgge trait. Aber au d Bynggis liebe si haiss. Bi de Drummler und Pfyffer isch d Waggislarve drgege nid yblig.

Etymologi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Waggis (us lat. vagus Landstryycher) Nideralemannisch isch urspringlig e im Ruum Basel gläufige (erschtmolls beleit 1870, noch em Rudolf Suter: Baseldeutsch-Wörterbuch, Basel, 1984) und hyffig abschetzig verwändete umgangssprochliche Begriff fyr d Bewooner us em Elsass (Franzeesisches Département 68 „Haut-Rhin“ bzw. Oberelsass). Hytte aber wird dr Begriff vo de Basler in dere Bedytig nur no sälte und wenn im Gspass brucht.

Im Zämmehang mit em hyffige Staatewächsel vom Elsass goots Bonmot ume, die Dytsche hette vo 1871 bis 1919 de Elsässer "Wackes" gsait, worus d Franzoose vo 1919 bis 1940 "vaches" (Kieh) gmacht hege. Druffabe hege die Dytsche vo 1940 bis 1945 "Küh" gsait und drumm heisse syt 1945 d Elsässer bi de Franzoose "culs" (Ärsch).

Fyr wytteri Erlüterige lueg bim nideralemannische Wackes.

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Waggis – Sammlig vo Multimediadateie