Turm (Bauwerk)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Dr Durm as Sälbstzwäck: e Folly.
Dürm mit verschiidene Forme und Funkzioone
Dr Eiffeldurm
Dr Holländerdurm z Bärn

E Durm isch e Bauwärk, wo mäistens seer vil hööcher isch as bräit oder lang, und wo mä dinne cha umelaufe. Dürm si vilmol stedtebauligi Dominante in ere Siidlig (Dorf, Stadt etc.) oder Landmarke in dr Landschaft.

Äigeschafte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

E Durm cha für sich elläi stoo oder Däil vom ene gröössere Bauwärk si wie z. B. e Chilledurm, Minarett; Dürm as Däil von ere Burg oder von ere Stadtmuure. Dürm chönne us de verschiidenste Material baut wärde. Wit verbräitet si Baumaterial, wo au sust im Bauwääse üüblig si: Ziegel, Holz, Metall, Stäi, Staal oder Beton.

Wie hooch e Durm baut wird, hängt mäistens vo sinere Funkzioon ab. Äini vo de wichdigste von dene isch, ass mä wit in d Umgääbig cha luege oder vo witem cha gsee wärde. Bischbil si Ussichtsdürm und Wachdürm, und Chilledürm und Minarett, wo no dr zuesätzlig ‚Vordäil‘ häi, ass dr Lärm, wo uf em Durm gmacht wird, witer äwäg cha ghöört wärde. Bi Wasserdürm sorgt d Hööchi vom Durm und d Gröössi vom Wasserreserwuar drfür, ass dr Wasserdruck in de Läitige usgliche blibt. Mänggisch feelt äifach dr Blatz und dorum baut mä in d Hööchi, wie bi Woondürm, oder mä wil ganz äifach zäige, ass mä cha hööcher baue as alli andere.

Was dr Underschiid isch zwüschen eme Durm und eme Hoochhuus isch, cha mä nid so genau definiere. Dr Underschiid zum e Mast isch klarer, wil dä mäistens nid dank sim äigene Gwicht stabil isch und mit Kaabel in dr Ärde muess verankeret wärde und wil mä uf dä au muess uufechlättere und nid in em cha umelaufe.

Dürm si mäistens loträchti Konstrukzione und vilmol wärde si gege oobe schmaaler, wil das guet für iiri Statik isch. Schief wärde si nume sälte blaant, aber es gits, wie bim berüemtiste Bischbil vom ene schiefe Durm, däm vo Pisa, ass sich dr Boode ungliichmäässig absänkt und dr Durm so us em Loot chunnt. Wenn d Schiefi z grooss wird, gheit dr Durm denn zämme.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Dürm – Sammlig vo Multimediadateie
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Turm“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.