Nikolaus von Kues

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Dr Nikolaus vo Kues. Zitgenössischs Stifterbild vom Hochaltar vo dr Kapälle vom St.-Nikolaus-Hospital, Bernkastel-Kues
S Wabbe vom Nikolaus Cryfft (Krebs) vo Kues

Dr Nikolaus Kardinal vo Kues, latinisiert Nicolaus Cusanus oder Nicolaus de Cusa (* 1401 z Kues an dr Mosel, hüte Bernkastel-Kues; † 11. August 1464 z Todi, Umbrie), e universal gebildete dütsche Filosoof, Theoloog und Mathematiker gsi, wo scho zu Läbzite berüemt gsi isch. Er het zu de erste dütsche Humaniste ghüürt wo s Spootmiddelalter in die Früeji Nöizit übergange isch. Er wird vilmol as „Müstiker“ bezäichnet, öb das sinnvoll isch, hängt vo dr Definizioon vom Begriff Müstik ab und wird in dr Forschig underschiidlig beurdäilt.

In dr Chillepolitik het dr Nikolaus e bedütendi Rolle gspiilt, bsundrigs in de Usenandersetzige um d Chillereform. Uf em Konzil vo Baasel het er zerst d Meerhäit vo de Konzilsdäilnäämer understützt, d Macht vom Babst häi welle beschrängge. Spööter isch er aber ins bäbstlige Laager üübere, wo schliesslig gwunne het. Er het sich für die bäbstlige Inträsse iigsetzt, het diplomatischs Gschick bewiise und het e glanzvolli Karriere as Kardinal (ab 1448) gmacht, isch bäbstlige Legat, Fürstbischof vo Brixe und Generalvikar im Chillestaat worde. Z Brixe het sich aber dr Aadel und dr Landesfürst gegen in gstellt, und er het sich nit chönne duuresetze.

As Filosoof isch dr Nikolaus in dr Dradizioon vom Nöiplatonismus gstande, und het däm sini Ideä us antike und au us middelalterlife Schrifte ufgnoo. Zentral für en isch gsi, ass Geegesätz zun er Äihäit füere, wo sich d Widersprüch uflööse zwüsche sonigem wo usgseet, wie wemm mä nid chönnt veriibare. Metafüsisch und theologisch het er Gott as die Äihäit aagluegt. Au in dr Staatstheorii und in dr Politik het er es Äihäitsideal vor Auge ghaa. Sachligi Mäinigsverschiidehäite het er für zwäitrangig ghalte. Er isch wäge däm au religiös tolerant gsi. Er het sich intensiv mit em Islam usenandergsetzt und het dänggt, ass wenigstens e Däil von em woor sig und er s Rächt het z existiere.

Teggstusgoobe und Übersetzige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Nikolaus_von_Kues“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.