Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
In de remische Mythologie isch Jupiter (lateinisch Iupiter/Iove) de Gott vun Himmel, Blitz un Raaje. Wie siner griachische Äquivalent Zeus spellt ar d'mächtigschte Rolle der indogermànische Triàde (1. Funktion). Em Jupiter sini Häuptàttribüte sin de Àdler, de Throne un 's guldige Zapter.
[ändere] Etymologie
- De Nàme Jupiter stàmmt wohrschyns üss Ju- pater (indogerm. Werzel Dyēus patēr), wortwertlich Himmelsvàter.
- De 5. Daj vun de remische Woche (bzw. Donnerschdi) heisst Iovis dies (Daj vun Jupiter). Itàl. giovedì, frz. jeudi, spàn. jueves un kàtàl. dijous leite sich àlli vun Iovis dies àb.
[ändere] Verschiedeni Kultiwwernàme
- Jupiter Caelestis (himmlisch)
- Jupiter Fulgurator (blitzend)
- Jupiter Latarius (Gott Latiums)
- Jupiter Lucetius (üss'm Liacht)
- Jupiter Pluvius (der wü Raaje üff d'Ard bringt)
- Jupiter Stator (stehend)
- Jupiter Terminus/Jupiter Terminalus (Reichsgranzeverteidiger)
- Jupiter Tonans (donnernd)
- Jupiter Victor (Sieger)
- Jupiter Optimus Maximus (de Beschte un de Hegschte)
[ändere] Verwàndschàft
[ändere] Häuptüssereherlichi Liewe
[ändere] Interpretation romana
I de antiki isch de Jupiter under anderem mit de keltische Götter Taranis und Poeninus glichgsetzt wore und mit em germanische Gott Donnergott Donar (Iovis dies = Donschtig).