Jupiter (Mythologie)

Dialäkt: (Unter)Elsässerditsch

"Jupiter et Thétis" - vun Jean Ingres, 1811.

In de remische Mythologie isch Jupiter (lateinisch Iupiter/Iove) de Gott vun Himmel, Blitz un Raaje. Wie siner griachische Äquivalent Zeus spellt ar d'mächtigschte Rolle der indogermànische Triàde (1. Funktion). Em Jupiter sini Häuptàttribüte sin de Àdler, de Throne un 's guldige Zapter.

Etymologie

• De Nàme Jupiter stàmmt wohrschyns üss Ju- pater (indogerm. Gott: *Dyēus patēr, wortwertlich Himmelsvàter).
• De 5. Daj vun de remische Woche (bzw. Donnerschdi) heisst Iovis dies (Daj vun Jupiter). Itàl. giovedì, frz. jeudi, spàn. jueves un kàtàl. dijous leite sich àlli vun Iovis dies àb.

Verschiedeni Kultiwwernàme

1. Jupiter Caelestis (himmlisch)
2. Jupiter Fulgurator (blitzend)
3. Jupiter Latarius (Gott Latiums)
4. Jupiter Lucetius (üss'm Liacht)
5. Jupiter Pluvius (der wü Raaje üff d'Ard bringt)
6. Jupiter Stator (stehend)
7. Jupiter Terminus/Jupiter Terminalus (Reichsgranzeverteidiger)
8. Jupiter Tonans (donnernd)
9. Jupiter Victor (Sieger)
10. Jupiter Optimus Maximus (de Beschte un de Hegschte)

Familie

Verwàndschàft

• Sohn vun Saturn un Rhea
• Brüader vun Neptun un Pluton
• Brüader vun Ceres, Junon un Vesta

Häuptüssereherlichi Liewe

• Mit Géttine

Géttine (lat./gr.)	Kind(er) (lat./gr.)
Ceres/Demeter	Proserpine/Persephone
Dione	Venus/Aphrodite
Maia	Merkur/Hermes
Latone/Leto	Phebos/Apollon, Diane/Artemis
Eurynome	die Chariten

• Mit Starwligi

Starwligi (lat./gr.)	Kind(er) (lat./gr.)	Verwàndlung
Danaë	Perseus	goldiger Raje
Semele	Bacchus/Dionysos
Alkmene	Herkules/Herakles	Amphitryon (Em Alkmene siner Mànn)
Leda	Kàstor un Pollux, Helena	Schwàn
Europa	Minos	wisser Stiar

Interpretation romana

I de antiki isch de Jupiter under anderem mit de keltische Götter Taranis und Poeninus glichgsetzt wore und mit em germanische Gott Donnergott Donar (Iovis dies = Donschtig).

Lueg au

• Zeus
• Dyaus