Brot

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Wissbrot
In ere afghanische Beckerei wird dr Brotdäig usgwalzt

Brot (ahd. prôt, vo urgerm. *brauda-) isch e dradizionells Naarigsmiddel, wo us eme Däig us gmaalnigem Geträid (Määl), Wasser, eme Driibmiddel bacht wird und vilmol chömme no anderi Zuedate drzue. Es ghöört zu de Grundnaarigsmiddel. Um s wäiche Innere isch dr Rampf, wo dünkler und fester isch. Mit de mäiste Brotdäig cha mä au chliineri Bröötli bache.

Zämmesetzig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Däig bestoot us Määl, Salz, Wasser und Driibmiddel, wie Bachhefi und Suurdäig. Für die verschiidene Wariante cha mä alli mööglige Lääbesmiddel in Däig due, z. B. grasplets Gmües, Härdöpfel, [Nussfrucht|Nüss]] und Soome, gröösteti Ziibele, drochnedi Frücht, Gwürz und e Hufe mee.

Zum zum Bischbil 1,5 kg Roggemischbrot z mache nimmt mä öbbe 1 kg Määl, 850 ml Wasser und 30 g Salz (öbbe 4 TL). Bim Bache verliert s Brot öbbe zää Brozänt vom Gwicht.

As Lääbesmiddelzuesatzstoff wärde Mono- und Diglyceride vo Spiisfettsüüre (MDG) drzuedoo, so dass mee Wasser cha bunde wärde. Diacetylwiisüüriglyceride verdäile s Wasser besser im Däig und er cha mee Gaas ufnää, gäärt weniger schnäll und s Wolume wird gröösser. Milchsüüriester vo MDG macht, ass mee Pore bildet wärde mit mee Luft din und s Wolume gröösser wird. Mit Konservierigsstoff wie Propionsüüri oder Sorbinsüüri und d Salz von ene cha mä s Brot lenger ufbewaare – si döfe aber nume bi verpacktem Schnittbrot iigsetzt wärde. Acetat wärde as Süürigsmiddel iigsetzt, zum dr Gschmack z verbessere und e bessere Rampf z bilde.

Anstatt vom dradizionelle Suurdäig wird mänggisch au Määl brucht, wo mit Milchsüüri füecht gmacht isch, zum d Choste sänke.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • U. Dirlmeier, Ch. Daxelmüller: Brot. In: Lexikon des Mittelalters (LexMA). Band 2, Artemis & Winkler, Münche/Züri 1983, ISBN 3-7608-8902-6, Sp. 719–721.
  • Heinrich Eduard Jacob: Sechstausend Jahre Brot. Rowohlt Verlag, Hamburg 1954. (Das Standardwerk) ISBN 978-3-922434-74-0
  • Martha Bringemeier (Hrsg.): Bäuerliches Brotbacken in Westfalen. 1980 (Volltext als PDF)
  • Georg Kretzschmar, Das Brot – Mythologie, Kulturgeschichte, Praxis, Flensburger Hefte Verlag, Flensburger Hefte 79, ISBN 3-935679-28-9
  • Susan Seligson: Brot. Eine Kulturgeschichte für Leib und Seele. Claassen Verlag, München 2002, ISBN 3-546-00343-8

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Brot – Album mit witere Multimediadateie

Wikisource S dütschsprochig Wikiquote hät Zitat zum Thema „Brot