Mathematik
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
D'Mathematik isch e strukturelle Wisseschaft. Bis hyt gits kei klari Definition vom Wesen vo de Mathematik. Ma cha aber sage, dass d'Mathematik in zwei Sache d'Ursprung hätt:
- 'S finde von Gesetz, wo 's Rechne dön erleichdr'.
- 'S katagorisiere von Geometrische Figure.
Fälschlicherwiss wird 'd Mathematik oft 'z 'd Naturwisseschafte wie Physik, oder Chemi zählt. 'S isch aber so, dass e Naturwisseschaft ihri Theorie und Vorussage immer widder an 'd tatsächliche Welt überprüfe, und g'ebene Falls nachbessre müss. Dagege isch e Ussag von 'd Mathematik uf ewig güldig, wenn si mol us 'd Axiome (Grundannahme) von 'd Mathematik abgeleitet worre isch.
[ändere] Ursprung
Scho selli alde Sumerer (doher chunt 'd Begriff Summe) hän im 4.JH.v.C. e Rechesyschtem entwicklet, wo sich natürliche Zahle ahneschribe un addiere losse. 'D Ägypter hän dagege widder komlizierteri Kettebrüch g'habt, hen dafür aber geometrischi Figure könne b'rechne (Wil 'd Nil immer 's Land überschwemmt hät, hen sie widder jedem s glich großi Stückle Land mieße zukomme lasse).
Mit e strenge Axiomatisierung und em strengem B'weisbegriff sin 'd eigentliche Begründer von 'd Mathematik aber 'd Grieche zur Zyt vom Helenismus gsi. B'sonders 'z nenne isch de Euklid. Aber au Name wie Thales oder Phytagoras sin Name wo sich bis hyt jedes Schüelkind demit useinander setze müss.
[ändere] Gebiet von d Mathematik
Wie jedi großi Wisseschaft hätt sich d Mathematik bis hyt in viele Teilgebiet g'schpalte. Hier sin einigi wichtigi Byspyl:
Geometrii: Lehri von 'd Figure und Körper un denne ihri B'rechnig.
Zahletheorii: Kategorisierig von Zahleklasse un Lehri von Teilbarkeide sowie Primzahle.
Logik: Lehri von d'Grundlage von d'Mathematik un vom Bewis.
Stochastik: Lehri von 'd Wahrschinlichkeide.
Algebra: Untersueche und vergliiche von mathematische Objektklasse