Bilateria

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Bilateria
Stenopus hispidus.jpg

Scheeregarnele (Stenopus hispidus)

Systematik
Klassifikation: Läbewäse
Domäne: Eukaryote (Eucaryota)
Rych: Dierer (Animalia)
Underrych: Vylzälligi Dierer (Metazoa)
Abdeilig: Gwääbdierer (Eumetazoa)
Underabteilig: Bilateria
Wüsseschaftlige Name
Bilateria
Hatschek, 1888

D Bilateria oder Zwoosytedierer sin die Gwääbdierer (Eumetazoa), wu bilateralsymmetrisch böue sin un drei Chyymbletter hän (triploblastisch). Dr wisseschaftli Name vum Taxon isch vu latynisch bi „zwai“ un latus „sytig“.

Merkmol[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Bilateria zaige zmindescht im Larvestadium e Bilateralsymmetri, des haißt, di link Lyybhelfti isch spiegelbildlig ufböue zue ddr rächte Lyybhelfti. Wyteri Lyybhelftine sin nit symmertrisch zuenenander. Im Erwachsenestadium chenne ainzelni Organ nit symmetrisch uusbildet syy, zum Byschpel d Läbere vum Mänsch oder d Vorderscheere vu dr Winkerkrabbe. Di erwachsene Stachelhyter sin sekundär radiärsymmetrisch.

Alli Bilateria verfiege urspringlig iber e Vorder- un e Hinteränd un e Muul. Im Verlauf vu dr stammesgschichtligen Entwicklig chenne die Merkmol aber reduziert syy, zem Byschpel bi Parasite. D Hauptachse vum Lyyb verlauft dur s Vorder- un s Hinteränd. Bi ne Dail Gruppe vu dr Bilateria isch die urspringli Bewegigsrichtig aber abgänderet, zum Byschpel schwimme Dintefisch morfologisch gsääne no obe oder no unte.

Di erwachsene Bilateria läbe zmaischt solitär un frei bewegli. D Hauptachse lyt zmaischt in dr Furtbewegigsrichtig. Si sueche zmaischt aktiv no Nahrig, doderby spilt d Entwicklig vun eme Chopfabschnitt mit eme ibergordnete Dail vum Nervesyschtem, also eme Cerebralganglion oder Hirni ne wichtigi Roll. Die Cephalisation gnännt Entwicklig isch in dr Evolution bi verschidenen Linie vu dr Bilateria ufdrätte.

Allgmaini Anornig vu dr nervale Strukturen im Böublan vun eme bilaterale Dier.

Bi dr Bewegig isch zmaischt e bstimmti Lyybsyte zum Bode grichtet. Die wird Buuch- oder Ventralsyte gnännt. Si wyyst entsprächendi Strukture fir d Bewegig vum Lyyb uf, wie Chriechsohle oder Extremitete. Dr Ventralsyte entgegegsetzt lyt d Rucke- oder Dorsalsyte. D Sagittalebeni lyt in rächtem Winkel zue dr Dorsoventralebeni, also vu rächts no links dur dr Lyyb.

Sessili Forme un sonigi, wu in Kolonie läbe, sin in wenige Gruppe vu dr Bilateria verdrätte, zem Byschpel bi Kamptozoa un Bryozoa. Die hän derzue e mit däre Läbeswyys verbundeni filtrierendi Nahrigsufnahm.

E wyter, fir alli Bilateria karakteristisch Merkmäl isch s dritt Chyymblatt (Mesoderm), wu in dr Gastrulation aaglait wird un sich zwische di baide primäre Chyymbletter Ektoderm un Entoderm schirgt. S isch zamischt mesentodermaler Härchumft, s wird also vum Entoderm bildet. Us em Mesoderm wird d Muskulatur, s Bindegwääb un s Epithel um di sekundär Lyybeshehli (Coelom) bildet. E dritt Chyymblatt hän scho die frieschte bekannte Verdrätter vu dr Bilateralia wie Vernanimalcula (580 bis 600 Millione Johr vor hite).

Syschtematik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dass s Urmuul, also dr Blastoporus vu dr Gastrula zum ändgiltige Muul oder zum After wird, het zue dr klassische Unterschaidig vu Urmyyler (Protostomia) un Neimyyler (Deuterostomia) gfiert. Nume d Neimyyler leen sich dur di aidytig Apomorfi vu dr Neiblidig vum Muul, wu uf dr Ventralsyte vum Embryo nei durebricht, em Entstoh un dr Lag vum Nervesyschtem un andere Merkmol as Monophylum kläre.

Dur neji morfologischi un molekulargenetischi Untersuechige het s in dr letschte Johre starki, aber kontrovers dischpetierti Neiornige vu dr phylogenetische Großgliderig vu dr Bilateria gee.

Klassischi Syschtematik uf dr Grundlag vu morfologische Date[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bilateria 

 Neimyyler (Deuterostomia) 
 Ambulacraria 

 Stachelhyter (Echinodermata)


     

 Chiimelochdierer (Hemichordata)



     

 Chordadierer (Chordata)



     

Pfyylwirmer (Chaetognatha)


 Chranzfieler 


 Huefyysewirmer (Phoronida)


     

 Mieschdierli (Bryozoa)



     

 Armfießer (Brachiopoda)




     

 Nemathelminthes 


 Buuchhoorlig (Gastrotricha)


 Cycloneuralia 
 Nematoida 

 Fadewirmer (Nematoda)


     

 Saitewirmer (Nematomorpha)



 Scalidophora 

 Priapswirmer (Priapulida)


     

 Hookeriessler (Kinorhyncha)


     

 Korsettdierli (Loricifera)








 Spiralia 


 Schnuerwirmer (Nemertini)


     

 Spritzwirmer (Sipuncula)


     

 Chelchwirmer (Kamptozoa)


     

 Waichdierer (Mollusca)


 Gliiderdier (Articulata) 

 Ringelwirmer (Annelida)


     

 Gliiderfießer (Arthropoda)





     
 Gnathifera 


 Chratzwirmer (Acanthocephala)


     

 Rederdierli (Rotatoria)



     

 Chiifelmyyli (Gnathostomulida)



     

 Plattwirmer (Plathelminthes)






Modärni Syschtematik uf Grundlag vu molekulare Date[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Uf dr Grundlag vu molekulargenetische Verglych vu dr 18S-rDNA isch e zum große Dail neji Gliiderig vu dr Bilateria vorgschlaa wore[1][2].


Bilateria 
 Neimyyler (Deuterostomia) 
 Ambulacraria 

 Stachelhyter (Echinodermata)


     

 Chiimelochdierer (Hemichordata)



     

 Chordadierer (Chordata)



 Urmyyler (Protostomia) 

 Pfyylwirmer (Chaetognatha)


 Hytigsdierer (Ecdysozoa) 


 Gliiderfießer (Arthropoda)


 Nematoida 

 Fadewirmer (Nematoda)


     

 Saitewirmer (Nematomorpha)




 Scalidophora 

 Priapswirmer (Priapulida)


     

 Hookeriessler (Kinorhyncha)


     

 Koresettdierli (Loricifera)




 Lophotrochozoa 

 Brachiozoa 

 Armfießer (Brachiopoda)


     

 Huefyysewirmer (Phoronida)



     

 Waichdierer (Mollusca)


     

 Ringelwirmer (Annelida)


     

 Spritzwirmer (Sipunculida)


     

 Schnuerwirmer (Nemertini)



     

 Chelchwirmer (Kamptozoa)


     

 Plattwirmer (Plathelminthes)


     

 Buuchhoorlig (Gastrotricha)



     

 Chratzwirmer (Acanthocephala)


     

 Rederdierli (Rotatoria)


     

 Chiifelmyyli (Gnathostomulida)





     

Mieschdierli (Bryozoa)





Externi Syschtematik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Gegesatz zue dr Bilateria sin di Hohldierer primär radiärsymmetrisch böue. D Schwimm (Porifera) wyyse zmaischt gar kai Symmetri uf. Wäg em Spermieufböu un dr Organisation vu dr Muskelzälle wäre d Bilateria in dr Phylogenetik mit dr Rippequalle (Ctenophora) as Taxon Acrosomata zämmegfasst.

Lueg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Aguinaldo, A. M. A.;Turbeville, J. M.; Linford, L. S.; Rivera, M. C.; Garey, J. R.; Raff, R. A.; Lake, J. A. (1997): Evidence for a clade of nematodes, arthropods and other moulting animals. Nature 387, S. 489-493 [1]
  2. K. M. Halanych (2004): The New View of Animal Phylogeny. Annual Reviews 35, S 229-256 [2]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Wehner, R.; Gehring, W.: Zoologie. 24., vollst. überarb. Aufl. Georg Thieme Verlag, New York, 2007 ISBN 978-3-13-367424-9
  • Westheide, W.; Rieger, R.: Spezielle Zoologie. Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere. 2. Aufl. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2007 ISBN 3-8274-1575-6

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Bilateria – Sammlig vo witere Multimediadateie

Tree of Life Web Project - Bilateria

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Bilateria“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.