Wulf Müller

Dialäkt: Züritüütsch

De Wulf Müller (6. Februaar 1941 z Bade-Bade; † 17. Jänner 2024 z Nöieburg) isch en tüütschstämige Romanischt gsy, wo äinedryssgehalb Jaar lang as Redakter am Glossaire des patois de la Suisse romande gschaffet hät. Sys grooss Inträssi hät de Spraachgschicht vom Wältschland und na mee den Oorts- und Fluernäme ggulte.

Läbe

De Müller hät a der Albert-Ludwigs-Uniwèrsitèèt Friburg im Brysgau Romanischtik und Anglischtik gstudiert. Abgschlosse hät er deet 1971 bim Profässer Olaf Deutschmann mit ere Dissertazioon über d Oortsnäme vo Urbeis – eme Doorff im Elsis, wo me wältsch redt. Er isch drufabe an Thesaurus Proverbiorum Medii Aevi vom Samuel Singer z Bèèrn choo.

Scho im Oktoober 1974 händ s de Müller aber a s Glossaire des patois de la Suisse romande z Nöieburg gholt, em Weschtschwyzer Mundaartwöörterbuech. Deet hät er a de Woortartikel vo de Strecki D- und G- mitgschaffet. Er hät au di regelmèèssig «linguistisch Bibliografy» verantwoortet, wo s Glossaire useggèè hät (und na usegit). Änds Februaar 2006 isch er pänsioniert woorde, isch aber au nachanen em Wöörterbuech verbunde plibe und hät im Inschtituut syn feschten Aarbetsplatz ghaa. Mitgschaffet hät er au bis zletscht bi de «Sociétè William Pierrehumbert», ere dialäktoloogische Gsellschaft, wo 1997 ggründet woorden isch.

I säber Zyt händ s am Glossaire vil Stryt ghaa, und er hät starch drunder glitte. D Löösig, wo-n-èèr für siich gfunde hät, daademit umzgaa, isch gsy, au usserhalb vo de Wöörterbuechaarbet z forsche. Er hät sich i di frankoprovänzaalische Patois und i d Spraachgschicht von Wältschland vertüüfft, hät linguistischi Tagige bsuecht und sich i Projäkt gflüchtet, wo mit em Wöörterbuech nüüt z tue ghaa händ.

Syni grooss Liebi isch d Oortsnamekund gsy, und i dère isch er ooni jede Zwyfel de bescht Gchänner vo de Näme i de Weschtschwyz gsy. Fascht achzg Uufsätz und Uufsätzli hät er über die publiziert. Er hät au bim Projäkt Onoma mitghulffe, wo s dänn druus s Läxikon vo de schwyzerische Gmäindsnäme under em André Kristol ggèè hät – und woo-n-er vil dezue byträit hät. Ganz bsunders intressiert händ en d Näme vo Gwässer und di ganz, ganz alte Näme. Er hät drum au vil Näme nöi tüütet und si uf alti Gwässernäme zrugggfüert, nach de Mäinig vom Autor vo dèm Artikel echli gaar vill Maal. Für d Erchlèèrig vomene Name isch er alewyl gèèrn s Oort sälber go aaluege, er hät gfunde, en Name chönn mer äigetli nu guet erchlèère, wämmer gsèch, wie s deet eso uusgseet. Intressiert händ en aber au d Pèrsoonenäme. Zu dèm Theema hät er au emaal e wichtigs Koloquium z Nöieburg organisiert.

E wyters Theema von em sind di mittelalterliche Dokumänt vo de Stadt Friburg im Üechtland gsy. Er hät as eine von beschte Gchänner vo dène ggulte. Drum hät er chöne mithälffe, wo mer de zwäit Band vo de Documents linguistiques de la Suisse romande, dèè über de Kanton Nöieburg, hät afa plaane. Wil er di hischtoorisch frankoprovänzaalisch Regionaalspraach eso guet gchänt hät, hät en au de Nöieburger Profässer Pierre Knecht zu sym Unterricht über d Tialäktology vo de Weschtschwyz byzoge.

Publikazioone (e chlyni Uuswaal)

Monografy:

Die Siedlungs- und Flurnamen von Urbeis (Orbey) im Oberelsass. Lang, Bern / Frankfurt am Main 1973 (Europäische Hochschulschriften. Reihe 13: Französische Sprache und Literatur. Band 15).

Usegäberschaft, Tiräkzioon:

(as Usegäber, zäme mt em Peter Wunderli:) Romanica historica et Romania hodierna. Festschrift für Olaf Deutschmann zum 70. Geburtstag, 14. März 1982. Lang, Bern / Frankfurt am Main 1982 (Studia romanica et linguistica. Band 15).
(im wüsseschaftliche Komitee:) Lexikon der schweizerischen Gemeindenamen. Ug. vom André Kristol. Huber, Frauenfeld 2005.
(as Usegäber, zäme mit em Albrecht Greule, Rolf Max Kully, Thomas Zotz:) Die Regio Basiliensis von der Antike zum Mittelalter. Land am Rheinknie im Spiegel der Namen. Kohlhammer, Stuttgart 2013 (Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landeskunde in Baden-Württemberg. Band 195).

Uufsätz:

gägen 80 Publikazioone hauptsächli zu namekundliche Theeme.
Zur Sprachgeschichte der Suisse romande. I: Schweizerdeutsches Wörterbuch. Schweizerisches Idiotikon. Bericht über das Jahr 2002. [Zürich] 2003, S. 11–24.

Literatuur

Yan Greub: † Wulf Müller (1941–2024). I: Glossaire des patois de la Suisse romande. 125^e et 126^e rapports annuels 2023–2024. Messeiller, Neuchâtel 2025, S. 7 f. – Dezue ane vo de Redakzioon vom Glossaire: Bibliographie des travaux de Wulf Müller. S. 9–24. – Das isch d Quäle für dèè Artikel.
Wyteri Naachrüeff:
- vom Jean-Pierre Chambon i de Nouvelle revue d’onomastique 67 (2025);
- vom Yan Greub i de Revue linguistique romane 88 (2024).