Vereinigts Königriich Grossbritannie u Nordirland

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Vereinigts Chönigrych Grossbritannie und Nordirland
Fahne vom Vereinigte Königriich
Wappe vom Vereinigte Königriich
Fahne Wappe
Wahlspruch: Dieu et mon droit (Französisch: De Gott und my Rächt)
Amtsspraach Änglisch
Hauptstadt London
Staatsform Konstitutionelli Monarchii
Staatsoberhaupt Elisabeth II.
Regierigschef Theresa May
Flächi 244.101 km²
Iiwohnerzahl 61.612.300 (2009)
Bevölkerigsdichti 246 Iiwohner pro km²
Bruttoinlandsprodukt 2,230 Billione US-Dollar (nominal 2008, 12.)
Human Development Index 0,946 (16.)
Währig 1 Pfund Sterling = 100 Pence
1 € = 0,86 GBP
1 GBP = 1,16 €
(Stand: 14. August 2009)
Nationalhimne God Save the Queen
Zitzone UTC+0
Kfz-Kennzeiche GB
Internet-TLD .uk, .gb (unbenutzt)
Vorwahl +44
EU location UK.png
Uk-map-de.png

Ds Vereinigte Königriich (engl. United Kingdom abkürzt UK) oder i de Langform United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (gälisch Rìoghachd Aonaichte na Breatainn Mhòr agus Eirinn a Tuath, schottisch Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Ireland, Manx Reeriaght Unnaneysit ny Bretyn Mooar as Nerin Hwoaie, alemannisch Vereinigts Königriich Grossbritannie u Nordirland) isch en Staat mit ere konstitutionelli Monarchii im Nordweschte vo Europa.

Überblick[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr gröschti Inselstaat vo Europa besteit us de Landesteil Wales, England u Schottland uf dr Insle Grossbritannie u us Nordirland. Ds UK isch 1920 bildet worde, wo d Republik Irland unabhängig worde isch.

Im dütsche Sprachrum (so ou hie) wird dr Name meischt als Vereinigts Königriich, Grossbritannie oder Ängland verchürzt. Allerdings bezeichne die Näme nume verschideni Teil vo der Insel. Unter Grossbritannie versteit me d Houptinsel, wo Ängland, Schottland u Wales lige, aber nit s benachbarte Nordirland. Ungünschtig isch hingege d Bezeichnig «England». Zwar isch Ängland dr gröschti Teil, aber ebe nur en Teil vom United Kingdom.

Woher das Gross in Grossbritannien stammt, wird klar wenn mes in Französisch aluegt: Grande-Bretagne. Allerdings im Unterschied zu de Bretagne im Dütsche. D Bezeichnig Britannia hingege stammt us em Wortschatz vo de Urengländer, em keltische Birth, was vilfarbig oder gfleckt bedütet.

Klima und Vegetation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ds Klima vo Grossbritanie u Nordirland variiert, isch aber gmässigt. Es isch ufgrund vom Golfstrom erheblich wärmer als in Gebiet uf em glich Breitegrad (z. B. Polen). Allgemein isch ds Klima im Süde wärmer und drochener als im Norde.

Dr Wind chunt houptsächlich vo Nordweschte, vom Atlantische Ozean her. Während me als dr Hälfti vom Jahr isch dr Himmel bewölkt. Ds Land isch relativ selte vo Naturkatastrophe betroffe, vor allem im Winter chöi allerdings starchi Sturmwinde und Überschwemige uftrete.

D Regemengi betreit im Norde durchschnittläch 1000 Millimeter im Jahr, im Süde 700 Millimeter. D Grafschaft Essex isch die trochenschti Gegend, au wenn s a über hundert Tääg im Jahr rägnet. Dr Loub-und Mischwald, wo früeher wit verbreitet gsi isch, isch uf acht Prozänt zrugdrängt worde.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Grossbritanie hett vor öpe 100 Johr s gröscht Kaiserriich gha, wo s git. Es het öbe e Viertu vor ganze Wäut beherscht was uf das zrugzfüuere isch, da si sehr fortgschritte si gsi ir Induschtri.

1973 isch Grossbritannie der Öiropäische Gmeinschaft, em Chärn vo dr EU, byträtte. Sid ere Abstimmig ane 2016 lauft dr Prozäss vom Brexit, wo d Premierminischteri Theresa May bis im Juni 2019 versuecht hät zmänätsche.

Geographi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr gröschti Teil vo England hat flachi Ebene. E Linie, wo me sech zwische de Flüss Tees und Exe cha vorstelle, teilt England in en arg flache und ine eher hügelige Teil. Di wichtigschte Gebirgskette von Nord nach Süd sind: d Cumbrian Mountains, d Pennines, dr Peak District, d Cotswolds und d Chilterns. Die wichtigschte Flüss sind: Themse, Severn, Trent, Great Ouse und Humber. Di gröschte Städt sind London, Birmingham, Manchester, Sheffield, Liverpool, Leeds, Bristol und Newcastle-upon-Tyne.

Wales isch abgseh vore Ebeni im Süde sehr hügelig. Dr höchschti Berg isch dr Snowdon, 1.085 Meter hoch. Nördlich vom Feschtland liegt d Insle Anglesey. Die gröscht Stadt isch Cardiff a dr Südküschte.

D Geographi vo Schottland isch sehr ungerschiedlich, mit de flache Lowlands im Süde und Oschte und de Teils gebirgige Highlands im Norde und Weschte. Dr Ben Nevis isch dr gröscht Berg im Vereinigte Königrich. Es git zahlrichi und längi Meeresärm, wp Firth und Loch heisse. An dr Nord und Weschtküschte gits e stattlechi Azahl vo Insle, drunter d Hebriden, d Orkney- und d Shetlandinseln. Die gröschte Stedt sind Edinburgh, Glasgow und Aberdeen.

Nordirland umfasst dr Nordöschtlich Teil vo dr Insel Irland. Ds Gländ isch hügelig. Zimlich exakt i dr Mitti ligt dr Lough Neagh, dr gröschti Binnesee vo de Britische Insle. Die wichtigschte Städt sind Belfast und Derry.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Verainigts Königriich – Sammlig vo Multimediadateie